Bruksela obiecuje Trumpowi miliardy. Europa mówi: nie damy rady

Umowa handlowa zawarta między administracją Donalda Trumpa a Unią Europejską wywołała falę krytyki w Europie, zwłaszcza w kontekście zapisu o gigantycznych zakupach energii z USA. UE zadeklarowała import surowców energetycznych – ropy, LNG, węgla i paliwa jądrowego – o wartości 750 mld dol. do 2028 r. Eksperci i politycy zwracają uwagę, że realizacja tak ambitnego planu jest zwyczajnie niemożliwa – zarówno technicznie, jak i politycznie.

Wątpliwości budzi przede wszystkim to, że Unia Europejska nie kupuje energii, bo robią to poszczególne państwa, a nawet prywatne firmy. Tymczasem Komisja Europejska zobowiązała się do skali zakupów, która znacznie przekracza dotychczasowy import. W 2024 r. UE sprowadziła energię z USA za 80 mld dol., więc aby osiągnąć roczny cel 250 mld, musiałaby potroić zakupy – co oznaczałoby uzależnienie od jednego dostawcy, wbrew własnej strategii dywersyfikacji.

Co więcej, amerykańskie terminale LNG już teraz działają na pełnych obrotach, a przekierowanie ropy z innych rynków – choćby z Azji – grozi zakłóceniami globalnymi. Co więcej, wiele państw UE, kierując się celami klimatycznymi, ogranicza wykorzystanie paliw kopalnych, co kłóci się z ideą masowego importu węgla czy ropy z USA.

Więcej wiadomości Bizbloga na temat polityki celnej USA

Reakcje europejskich liderów i przemysłu są co najmniej chłodne. Premier Francji François Bayrou nazwał umowę „czarnym dniem” dla Europy i oskarżył Komisję o uległość wobec Trumpa. Niemieckie organizacje przemysłowe mówią o „bolesnej” i „niewystarczającej” umowie, a przewodniczący komisji handlu Europarlamentu wskazuje na nierównowagę – towary amerykańskie trafiają do UE bez ceł, podczas gdy europejski eksport nadal jest obciążony taryfami.

Z punktu widzenia gospodarki UE, umowa rodzi więcej zagrożeń niż korzyści. Zakupy energii mają kosztować 750 mld dol., a deklarowane inwestycje europejskich firm w USA – kolejne 600 mld dol., mimo że nie są prawnie wiążące. Tymczasem amerykańskie cło na towary z UE, choć obniżone z 30 proc. do 15 proc., nadal jest bardzo niekorzystne dla europejskich, w tym wielu polskich firm.

Wielu komentatorów zwraca uwagę, że w negocjacjach zabrakło twardej postawy ze strony UE, mimo że jej gospodarka i handel z USA mają ogromną skalę – 2 bln dol. rocznie. Umowa wymaga jednak zgody wszystkich 27 państw, co może okazać się bardzo trudne.