Wiatraki w końcu bez kagańca? Szykuje się liberalizacja prawa

Bez dwóch zdań zasada 10H, która zaczęła obowiązywać w 2016 r. (jako pokłosie kampanii wyborczej z 2015 r., kiedy politycy Zjednoczonej Prawicy straszyli polską wieś wiatrakami) wyrządziła sporo niedobrego polskiej polityce energetycznej, która - czy tego chce, czy nie - musi kierować się w stronę dekarbonizacji. Nic nie dały np. wyliczenia Klubu Jagiellońskiego, który wykazał, że gdyby w Polsce nie było w ogóle farm wiatrowych, to średnia roczna cena energii byłaby wyższa o 40 proc. 

W sumie zasada 10H zablokowała 98 proc. inwestycji wiatrowych na terenie całego kraju i ograniczyła całkowitą moc zainstalowaną do ok. 10 GW. Potem była słynna poprawka posła Marka Suskiego (tego który w nowym Sejmie stanął na czele komisji do spraw energii, klimatu i aktywów państwowych), w sprawie zwiększenia odległości od zabudowy mieszkalnej do co najmniej 700 m, a nie jak proponował rząd - 500 m. Wtedy mieliśmy szansę na 10 GW z wiatru do 2030 r., a po przegłosowaniu poprawki Suskiego - tylko 4 GW. W ten sposób znowu rządzący zepchnęli energetykę wiatrową na boczny tor. Do teraz.

Okazuje się, że zmiana władzy w Polsce, która ma nastąpić mniej więcej w połowie grudnia br., wiąże się ze zdecydowaną liberalizacją tych przepisów, która ma wreszcie uwolnić energetykę wiatrową. Z odpowiednią inicjatywą legislacyjną wyszli już posłowie Polska 2050 - Trzecia Droga i Koalicji Obywatelskiej. Chodzi o projekt zmiany ustaw w celu wsparcia odbiorców energii elektrycznej, paliw gazowych i ciepła oraz niektórych innych ustaw. Przewidziano m.in. też liberalizację zasad budowy lądowych farm wiatrowych. Te, jak wynika z uzasadnienia projektu, zablokowała na lata zasada 10H. Zgodnie z nowymi propozycjami odległość od turbin wiatrowych do zabudowań mieszkalnych wyznaczą w pierwszej kolejności decybele.

Więcej o energetyce wiatrowej przeczytasz na Spider’s Web:

Ewentualne uwolnienie lądowej energetyki wiatrowej spod niepotrzebnych i szkodliwych regulacji pasuje do przedstawionego przez Komisję Europejską Planu dla Wiatru (Wind Power Action Plan). Kluczową w nim rolę przypisano Europejskiemu Banku Inwestycyjnemu, który do końca 2023 r. zapewni narzędzia ograniczające ryzyko i gwarancje w celu pokrycia ryzyka, jakie narażają banki prywatne na pożyczki dla branży wiatrowej. Na 2030 r. z kolei państwa członkowskie muszą opracować 10-letnie plany dla energetyki wiatrowej, w tym perspektywy na 2040 r. 

Europa tak po prawdzie nie ma innego wyjścia i musi wzmocnić i rozszerzyć swój łańcuch dostaw energii wiatrowej. W innym przypadku nie uda się wypełnić celów strategii REPowerEU, zgodnie z którą do 2030 r. powstaje 420 GW z wiatru. Teraz jest raptem 205 GW.