REKLAMA
  1. bizblog
  2. Poradniki
  3. Prawo - poradniki

Co to jest Karta Nauczyciela i dlaczego jest tak ważna

Karta Nauczyciela powstała w 1982 roku i po dziś dzień stanowi jeden z głównych aktów prawnych regulujących sytuację zawodową pedagogów. Wielokrotnie nowelizowana, jest dziś właściwe jedynym funkcjonującym układem zbiorowym pracy. Co warto wiedzieć o Karcie Nauczyciela?

01.03.2024
19:55
Co to jest Karta Nauczyciela i dlaczego jest tak ważna
REKLAMA

Karta Nauczyciela to obszerny akt prawny, który szczegółowo reguluje kwestie związane między innymi z:

REKLAMA
  • kwalifikacjami pedagogów,
  • warunkami pracy i wynagradzania,
  • obowiązkami oraz prawami nauczycieli,
  • stopniami awansu zawodowego,
  • czasem pracy nauczycieli.

W sprawach nieregulowanych Kartą Nauczyciela należy stosować Kodeks pracy. Dotyczą one na przykład odpowiedzialności materialnej oraz porządkowej, urlopów rodzicielskich, macierzyńskich i im podobnych.

Kogo obejmuje Karta Nauczyciela?

Nauczyciele, którzy są zatrudnieni w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego albo organy administracji rządowej, w pełni podlegają przepisom Karty Nauczyciela. Pedagodzy, którzy zatrudnieni są w jednostkach innych, niż samorządowe, korzystają z karty nauczyciela wyłącznie w pewnym zakresie. Bez względu na wymiar zatrudnienia, w stosunku do nauczycieli pracujących:

  • w przedszkolach niepublicznych,
  • w szkołach niepublicznych,
  • w niepublicznych szkołach artystycznych  o uprawnieniach szkół publicznych,
  • w publicznych innych placówkach wychowania przedszkolnego,
  • w niepublicznych innych formach wychowania przedszkolnego,

zastosowanie znajdują przepisy Karty Nauczyciela regulujące:

  • zakres obowiązków,
  • sposób oceny pracy pedagoga,
  • kwalifikacje do pracy,
  • kwestię związaną z wyrobieniem legitymacji służbowej,
  • zasady dotyczące wygasania stosunku pracy z mocy prawa,
  • ochronę nauczycieli przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych,
  • odpowiedzialność dyscyplinarną oraz porządkową.

Więcej wiadomości Bizblog.pl o edukacji, szkołach i nauczycielach

Karta Nauczyciela znajduje więc zastosowanie przede wszystkim w stosunku do pedagogów, którzy zatrudnieni są w jednostkach publicznych prowadzonych przez samorządy. Tymczasem pozostali mogą korzystać z niej w ograniczonym stopniu. Zastosowanie Karty Nauczyciela do pozostałych pedagogów zależy również od wymiaru etatu, w jakim są zatrudnieni. Jeśli jest to minimum 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć (w przedszkolach i szkołach publicznych, prowadzonych przez osoby fizyczne lub prawne), zastosowanie mają przepisy dotyczące:

  • awansu zawodowego,
  • tworzenia funduszu nagród dla nauczycieli,
  • nadawania Medalu Komisji Edukacji Narodowej,
  • korzystania ze środków na dokształcanie i doskonalenie zawodowe,
  • prawa do emerytury,
  • dodatków do emerytury.

Karta Nauczyciela do likwidacji?

Karta Nauczyciela to jeden z aktów prawnych budzących wiele wątpliwości społecznych. Pojawiają się one nie tylko w otoczeniu ekonomistów czy prawników, lecz również samych pedagogów. Co pewien czas powraca pomysł likwidacji Karty Nauczyciela i zastąpienia jej innym dokumentem, który regulowałby sytuację prawną pedagogów.

REKLAMA

Zwolennicy takiego rozwiązania wskazują, że Karta Nauczyciela to wiekowa ustawa, która już nie pasuje do realiów rynku pracy. W ciągu ostatnich kilku lat zaszły na nim ogromne zmiany, które w dużej mierze dotknęły również sektor edukacji. Trudno jednak doszukać się szczegółów dotyczących tego, jak właściwie miałby wyglądać nowy akt prawny i w jakich sprawach regulowałby sytuację nauczycieli, a w których zastosowanie miałby Kodeks pracy.

Związek Nauczycielstwa Polskiego sprzeciwia się likwidacji Karty Nauczyciela, argumentując, że nie tylko w jasny sposób opisuje ona sytuację prawną pedagogów, lecz również zapobiega nadużyciom i wyrównuje szansę w dostępie do wiedzy. Z ostatnim argumentem trudno się nie zgodzić, mając na uwadze fakt, iż nauczyciele w każdym rejonie kraju muszą mieć te same kompetencje, a ustawa w szczegółowy sposób reguluje również to, jak powinny wyglądać wynagrodzenia nauczycieli. Brak takich regulacji mógłby spowodować odpływ pedagogów z mniej zamożnych gmin, przez co uczniowie straciliby szansę na zdobycie dobrego wykształcenia.

REKLAMA
Najnowsze
Aktualizacja: tydzień temu
Zobacz komentarze
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA