GUS policzył, jak długo pożyjesz. Od tych danych zależy wysokość twojej emerytury
W środę GUS opublikował dane o oczekiwanej długości życia Polaków. Dla przechodzących na emeryturę to ważne informacje, bo mają wpływ na wysokość świadczeń przyznawanych przez ZUS po 1 kwietnia 2020 r. W tym roku na emeryturę wybrać się może przejść 275 tys. kobiet i 249 tysięcy mężczyzn. Razem - 525 tys. osób.
Tablice średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn są podstawą do przyznania emerytur na wnioski zgłoszone od dnia 1 kwietnia do dnia 31 marca następnego roku kalendarzowego, a emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy (…) przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego. Jeżeli jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego, do ustalenia wysokości emerytury zgodnie z art. 26 ust. 1 stosuje się tablice trwania życia obowiązujące w dniu, w którym ubezpieczony osiągnął wiek emerytalny – wyjaśnia GUS w komunikacie.
Zależność jest prosta. Dłużej żyjesz, mniej dostajesz
Do ustalenia podstawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych bierze pod uwagę:
- zwaloryzowany kapitał początkowy (dla zatrudnionych na etat przed 1 stycznia 1999 r.);
- zwaloryzowane składki na ubezpieczenie emerytalne zapisane na koncie w ZUS po 1998 r.;
- zwaloryzowane środki, które są zapisane na subkoncie z OFE (lub ZUS).
Po zsumowaniu tych danych dzieli otrzymany wynik przez przewidywaną przez GUS długość życia w miesiącach.
Zależność jest zatem prosta. Jeśli Główny Urząd Statystyczny podał, że Polacy żyją dłużej, emerytury będą niższe, bo zgromadzony kapitał musi wystarczyć na więcej miesięcy. I odwrotnie, jeśli żyją krócej, świadczenia będą wyższe, ponieważ ZUS dzieli zgromadzone przez ubezpieczonego składki przez mniejszą liczbę miesięcy.
Z opublikowanych w środę wyliczeń GUS wynika, że średnia dalszego trwania życia dla 60-letniej Polki, która już w kwietniu mogłaby przejść na emeryturę wynosi 261,5 miesiąca. Dla 65-latka, który też mógłby też przejść na garnuszek ZUS-u, 217,6. W pierwszym przypadku przewidywana długość życia okazała się dłuższa o blisko jeden miesiąc (0,8) niż w ubiegłym roku, w drugim o pół.
Do emerytury ZUS bierze pod uwagę lata i miesiące
Urząd podkreśla. że wiek, w jakim dana osoba zamierza przechodzi na emeryturę, określa się w ukończonych latach i miesiącach . Wartości podane w tabeli przedstawiają średnie dalsze trwanie życia w miesiącach osoby przechodzącej na emeryturę w określonym wieku.
Urząd podaje przykład. Załóżmy że mężczyzna, który urodził się 1 czerwca 1955 r., planuje przejść na emeryturę 10 czerwca 2020 r. Będzie miał wtedy dokładnie 65 lat i 0 miesięcy (czyli nie ukończy jeszcze 65 lat i 1 miesiąca), dlatego też wielkość przeciętnego dalszego trwania życia należy odczytać z komórki znajdującej się na skrzyżowaniu wiersza tabeli, w którego boczku znajduje się liczba „65”, i kolumny o nagłówku „0”. Jest to wartość 217,6 (zakreślona na niebiesko) i oznacza oczekiwaną liczbę miesięcy dalszego życia dla naszego emeryta (przy założeniu utrzymywania się umieralności na poziomie z danego roku).
Z opublikowanych w środę tablic wynika, że dla mężczyzny w wieku 65 lat oczekiwane dalsze trwanie życia wynosi 217,6 miesięcy ( 18,1 lat). Według GUS przeżyje zatem 83,1 lat.
Kto dłużej pracuje, dłużej żyje
W przypadku kobiety, która urodziła się 2 stycznia 1950 roku i planuje przejść na emeryturę 15 lipca 2020 r., kiedy to będzie miała ukończone 70 lat i 6 miesięcy, przeciętne dalsze trwanie życia należy odczytać z komórki znajdującej się na skrzyżowaniu wiersza tabeli, w którego boczku znajduje się liczba „70”, i kolumny o nagłówku „6”. Wartość 173,2 (oznaczona w tabeli powyżej na zielono) to oczekiwana liczba miesięcy dalszego życia. Dla osoby w wieku 70 lat i 6 miesięcy oczekiwane dalsze trwanie życia wynosi 173,2 miesiąca, czyli 14,4 roku. Oznacza to, że osoba w tym wieku dożyłaby przeciętnie wieku 84,9 lat.
Na podstawie opisanych przykładów można zauważyć, że osoba w wieku 65 lat średnio dożyłaby wieku 83,1 lat, podczas gdy osoba w wieku 70 lat – 84,9 lat.
Dla wielu może być niezrozumiałe, dlaczego dla osoby młodszej przeciętne trwanie życia jest krótsze, niż dla osoby starszej. Jest to konsekwencja metodologii stosowanej do obliczania średniego dalszego trwania życia, wynikająca z faktu, że przeżycie każdego kolejnego roku zwiększa szansę dożycia do coraz starszego wieku
W jakim stopniu tablice wpływają na wysokość świadczeń?
W niewielkim. Jeśli podstawa obliczenia emerytury dla przechodzące na emeryturę kobiety to 450 tys. zł, to na podstawie tegorocznych wyliczeń GUS otrzyma ona 1720 zł brutto miesięcznie. Dla 65-letniego mężczyzny przechodzącego na emeryturę w kwietniu, który zgromadził zgodnie z wyliczeniami ZUS-u 550 tys. zł, emerytura wyniosłaby 2527,5 zł brutto. I w przypadku kobiety, i mężczyzny świadczenie byłoby niższe o ok. 6 zł brutto, gdyby przechodzili na emeryturę rok wcześniej (przy tych samych parametrach)
Czytaj także: Renta rodzinna - kiedy i komu przysługuje? Ile wynosi?