Czym są weksle i czy warto z nich korzystać?
Weksel to rodzaj papieru wartościowego, który wystawia się celem zabezpieczenia wykonania umowy. Jest to pisemne zobowiązanie do dokonania zapłaty w określonym terminie. Choć obecnie zastępują go inne formy zabezpieczania umów, weksel wciąż znajduje zastosowanie w obrocie gospodarczym. Co należy o nim wiedzieć?
W jakich sytuacjach wystawia się weksel?
Weksel najczęściej wykorzystuje się w przypadku zabezpieczania umów o kredyt lub pożyczkę. Niemniej jednak może zostać również wystawiony celem odroczenia terminu płatności za towary czy usługi. Wystawca weksla zobowiązuje się bowiem do zapłaty określonej kwoty w konkretnym terminie na rzecz remitenta (w ten sposób, na mocy ustawy Prawo wekslowe, określa się beneficjenta). Zgodnie z przepisami, aby dokument był ważny, musi zawierać następujące elementy:
- nazwę,
- termin i miejsce płatności,
- bezwarunkowe zobowiązanie do zapłaty,
- nazwisko osoby, na rzecz której płatność ma zostać uregulowana,
- datę i miejsce sporządzenia.
Weksel podpisuje obowiązkowo jego wystawca. W przypadku jednoosobowych działalności gospodarczych jest nim właściciel, w spółkach cywilnych podpis składają wszyscy wspólnicy. Jeśli weksel dotyczy osoby prawnej, podpisuje go reprezentant.
Jakie są rodzaje weksli?
Weksle w podstawowym ujęciu można podzielić na własne i trasowane. W przypadku weksla własnego do zapłaty zobowiązuje się jego wystawca. Tymczasem weksel trasowany służy wskazaniu przez wystawcę osoby trzeciej, która dokona płatności na rzecz remitenta.
W obrocie gospodarczym wyróżnia się też weksle in blanco, w których nie wpisuje się kwoty transakcji bądź daty uregulowania zobowiązania. Tego typu dokument z jednej strony pozwala zabezpieczyć wykonanie umowy bez konieczności zamrażania pieniędzy, lecz z drugiej strony generuje pewne ryzyko – posiadacz weksla może uzupełnić go o dowolną kwotę, domagając się jednocześnie zapłaty.
Czytaj też: Jak kupić obligacje skarbowe?
Bezpieczeństwo i korzyści stosowania weksli w obrocie gospodarczym
Weksle stanowią swego rodzaj zabezpieczenie wykonania umowy, lecz nie gwarantują tym samym wypłacalności dłużnika ani osoby trzeciej, która została przez niego wskazana w dokumencie. Dają jednak możliwość znacznego uproszczenia procedury windykacyjnej – wierzyciel nie musi udowadniać roszczenia od początku, uczestnicząc w procesie sądowym.
Korzysta on bowiem z tak zwanego postępowania nakazowego. Jest ono znacznie szybsze, gdyż sąd bada sprawę wyłącznie od strony formalnej, skupiając się na tym, czy weksel został sporządzony zgodnie z przepisami prawa. Nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym jest tytułem wykonawczym, co oznacza, że wierzyciel ma prawo wszcząć na jego podstawie egzekucję komorniczą. Zwiększa ona możliwość odzyskania należnych środków pieniężnych w krótszym czasie.
Czy warto zabezpieczać umowę wekslem?
Ustawa Prawo wekslowe, która dokładnie określa zasady wystawiania i egzekwowania płatności z weksla, liczy sobie blisko 90 lat. Dokument ten niegdyś był w powszechnym obrocie, dziś natomiast nie stanowi już podstawowego sposobu zabezpieczania umów.
Warto jednak mieć na uwadze korzyści, jakie przynosi posiadanie weksla, zwłaszcza w kontekście prowadzenia ewentualnego postępowania nakazowego. Weksel, choć już nie tak popularny jak kiedyś, pozwala odzyskać należność w krótszym czasie na preferencyjnych zasadach.
