Felieton

Nawet przy okazji nowych norm jakości węgla, które chce wprowadzić Ministerstwo Klimatu i Środowiska, a które zaciekle atakuje, podtrzymując górnicze argumenty, Ministerstwo Przemysłu, widać jak na dłoni, że rząd Donalda Tuska jest cały czas w energetycznym przedszkolu, gdzie jedni przekrzykują drugich, a szans na jedną, zwartą strategię - nie ma wcale. Ale wsłuchując się w słowa szefa PGG, można odnieść wrażenie, że coś zaczęło się dziać. Małymi kroczkami, ale na początku trudno oczekiwać rewolucji.

Polaków czeka trauma, jeśli rząd faktycznie wprowadzi w życie cenę minimalną alkoholu i zakaże jego sprzedaży na stacjach paliw. Na pomoc rodakom ruszyła Żabka, która uruchomiła bardzo kontrowersyjny model sprzedaży alkoholu - bardzo przypominający formę subskrypcji – wskazuje Michał Tabaka w najnowszym felietonie o tym, co dzieje się w związku z planami zakładającymi zmniejszenie dostępności alkoholu w Polsce.

Jak? Zabierając 800+ na pierwsze dziecko, likwidując niemal wszystkie zasiłki i w ogóle zaciskając pasa, każąc jeść szczaw i mirabelki jak za starych, dobrych czasów - oczywiście nie sobie, ale zwykłym Polakom. Tylko zupełnie nie rozumieją trzech rzeczy: po pierwsze zaciskanie pasa wcale nie jest potrzebne, po drugie to się skończy wepchnięciem kraju w głęboki kryzys, po trzecie zapomnieli, że sami dostają ogromne benefity, które też mogłyby pójść pod nóż.

Przyznam szczerze, że czekałem na to z utęsknieniem. Bo że górnicy zaczną znowu atakować nowe normy jakości paliw stałych, w tym węgla i straszyć przy tej okazji kolejny raz zamykaniem kopalń i górniczym bezrobociem - byłem pewny. Co tam zdrowie Polaków i ich demolowane przez smog płuca, ważne, żeby przemalowany na zielono ekogroszek dalej był w sprzedaży, bo od niego zależy los całej branży. I wreszcie na związkowców wylano kubeł zimnej wody. Eksperci i organizacje pozarządowe napisały w tej sprawie do premiera Donalda Tuska i przypominają, że na jednej szali jest węglowy zysk, a na drugiej ludzkie życie. Tak po prostu.

Rząd ma w planach nie tylko wprowadzenie ceny minimalnej i podwyższenie akcyzy na alkohol. Walka z pijaństwem wkracza na nowy poziom, bo pojawił się pomysł, by zakazać sprzedaży alkoholu na stacjach paliw. Propozycja od razu spotkała się z ciekawą reakcją. Okazuje się, że najgorszym biznesem ever w Polsce jest prowadzenie stacji benzynowej. Bo gdyby nie sprzedaż procentów w postaci piwa, wina i wódki, to większość nie dałaby rady związać końca z końcem. Wychodzi na to, że Polacy więcej piją, niż jeżdżą. Widocznie taki mamy klimat. Ale nie zrażajcie się przy okazji ograniczenia handlu alkoholem i wprowadzenia dla niego ceny minimalnej, pewnie usłyszycie jeszcze niejedną bzdurę.

Od kilku lat w Polsce króluje tylko jedna dyscyplina sportu: gremialne udawanie, że od węgla wcale nie odchodzimy. I powiem wam szczerze: całkiem nieźle nam to wychodzi. Bardzo dobrze wyćwiczył się w niej poprzedni rząd Zjednoczonej Prawicy, a i obecny gabinet Donalda Tuska całkiem sobie sprawnie radzi. Na kolejne rekordy liczą w pierwszej kolejności górniczy związkowcy, dla których nie ma w ogóle tematu. Węgiel to ich wolność, której będą bronić do ostatniej krwi. I nagle z tego wydawać by się mogło zgranego szeregu wystąpiło całe na biało Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych i zburzyło ten węglowy ład.

Choć prawo nakazujące pośrednikom jasne informowanie o wysokości prowizji w ogłoszeniu obowiązuje już drugi rok, nawet stowarzyszenie zrzeszające pośredników udaje Greka i mówi: ooooo, naprawdę? No skoro tak, to musimy przedyskutować, jak przestać łamać to prawo. Ta branża robi sobie żarty z Polaków.

Pamiętacie, jak wojna cenowa między Lidlem a Biedronką wspięła się wyżyny absurdu? Moim zdaniem apogeum osiągnęła, gdy pół litra kosztowało 8,99 zł. Postępowanie w tej sprawie prowadzi Prokuratura Okręgowa w Warszawie, którą o sprawie poinformował UOKiK. Śledczy badają kwestię sprzedaży wódki poniżej kosztów produkcji, a nawet poniżej kosztów akcyzy. Ale to tylko przygrywka. Nie o to tu chodzi.

Nawet w trakcie ostatniego Szczytu Klimatycznego, organizowanego przez Zjednoczone Emiraty Arabskie, międzynarodowe gremium przyznało, że paliwa kopalne to zło i trzeba ograniczyć ich zużywanie. W Polsce już zdążyliśmy przywyknąć do wieszania psów na węglu, sami zresztą robimy tak coraz częściej. Ale z gazem ziemnym jest już inaczej. Wyróżnikiem są dotacje rządowe, które wpychają Polaków w finansowe kleszcze.

Pierwszemu koledze pękła wątroba, akurat jak graliśmy w karty na klatce, dugi - niczym w filmie Zostawić Las Vegas - udanie wszedł w rolę graną przez Nicolasa Cage’a i po prostu zapił się na śmierć. Na pogrzebie byłem dwa lata temu. Sam trzeźwieje od prawie 14 lat, przez co tylko cudem nie straciłem rodziny. Za chwilę za to zrobi to mój przyjaciel, który po okłamaniu żony i złapaniu na gorącym uczynku wytrzymał raptem niecałe 3 miesiące i znowu płynie. Ale czekajcie, przerwę ten wywód, bo słyszę wycie Polaków na pomysł, żeby małpki w ogóle wycofać ze sprzedaży. Serio?

Minister finansów w zasadzie mówi to samo co PiS – Polska nie zamieni złotego na euro. I oczywiście mówi to inaczej, nie pluje na Europę, ale wychodzi na jedno – zapomnijcie o wejściu do strefy euro na długo, my w MF nie pracujemy nawet nad hipotetycznym wejściem do strefy euro. No i ktoś się tu mocno wkurzył.

Część Polaków bardzo zdenerwowała się na plany rządu, przez które mają mniej pić wódki. No bo jak to tak? Przez okno zamierzamy wyrzucić budowaną przez pokolenia tradycję? Nie może być. Sam, jako trzeźwiący od kilkunastu lat alkoholik, ceny minimalnej alkoholu – zwłaszcza po ostatnich ekscesach cenowych Biedronki i Lidla – wypatrywałem z utęsknieniem. A irytacja niektórych Polaków z tym związana bawi mnie do łez.

Bęcki dla rządu Donalda Tuska za prawdopodobne opóźnienie atomowe wcale nie są potrzebne. Wszak trudno na całym świecie wskazać budowę elektrowni jądrowej bez opóźnienia, która ruszyła na czas. Ale z tego, że ten jądrowy bałagan wiąże się z jednoczesnym brakiem energetycznej strategii i nawijaniem górnikom makaronu na uszu o produkcji węgla jeszcze przez 25 lat, kolejni ministrowie powinni się srogo tłumaczyć.

Wszyscy doskonale zdają sobie sprawę, że rząd nie ma strategii energetycznej, a narracja Ministerstwa Przemysłu od miesięcy sprowadza się tylko do obietnic dotyczących umowy społecznej. Dlatego górnicy coraz odważniej wysuwają kolejne żądania. A w tle rzecz jasna czai się wielka polityka. I przez tę mieszaninę możemy kolejne pokolenia skazać na tak dobrze znaną nam chorobę, czyli wieczną pogoń za Zachodem.

Od kilka dni głowię się nad tym, co jest gorsze. Dla nas, naszego zdrowia i naszych portfeli. Czy opanowana do perfekcji przez poprzedni rząd Mateusza Morawieckiego sztuka udawania i kreowania rzeczywistości na życzenie? Czy może poziom niedogadania się poszczególnych ministerstw w ekipie Donalda Tuska? Ale jedno wiem z pewnością: tak polskiej transformacji energetycznej nie przeprowadzimy. Możemy w końcu coś z tym zrobić albo dalej udawać i patrzeć, jak znowu ucieka nam Zachód.

Mówili, że będzie inaczej, bo siedziba Ministerstwa Przemysłu będzie w Katowicach. Mówili, że na jego czele stanie fachowiec i nie będzie politycznej karuzeli etatowej. Krytykowali poprzedników za brak konkretnych działań w kierunku transformacji energetycznej i sugerowali tym samym, że kto jak kto, ale oni swoją strategię mają już dobrze przygotowaną. Minęły raptem 3–4 miesiące i już wiadomo, że kłamali.

Wytyczamy nowe standardy. Stawiając Glapińskiego przed Trybunałem Stanu, polski rząd chce zapisać się w historii, dokonując zamachu na bank centralny. Byłaby to pierwsza taka sytuacja w krajach demokratycznych. Najlepsze, że skok na Świętokrzyską byłby nieskuteczny. Bo zamiast – jak przekonują reżyserzy tego spektaklu – zrobić porządek w NBP, narobiliby tylko większego syfu.

Każdy, kto jeździ autem spalinowym, już od 2026 r. miał płacić nowy podatek. Ale nie zapłaci, bo nowy rząd chce wyrzucić z Krajowego Planu Odbudowy to zobowiązanie, które wpisał tam PiS. I kto tu ma w nosie środowisko? Zaraz się okaże, że PiS to najbardziej zielona partia.

Chwilowo jesteśmy w próżni - stopy procentowe są nadal wysokie i jeszcze długo nie spadną, jeden program dopłat do kredytów się skończył, a nowy jeszcze się nie zaczął, w dodatku przeciąga się i na pewno zmieni się w stosunku do pierwszych zapowiedzi. Ale deweloperzy najwyraźniej się nie obawiają, że nowy program będzie kapiszonem, bo w lutym rozpoczęli budowę tylu mieszkań, jak jeszcze nigdy w historii. Mogli trochę przeszarżować.

Ministerstwo Przemysłu pracuje na pełnych obrotach już od prawie tygodnia, a mnie w tym czasie dopadła schizofrenia energetyczna. Uważajcie, bo to chyba zaraźliwe. Bo chociaż węgla w Polsce jest coraz mniej, a zapasy czarnego złota przy kopalniach ciągle puchną, to resort utrzymuje, że za kilka miesięcy Bruksela klepnie umowę społeczną z górnikami, wedle której ostatnią kopalnię zamkniemy dopiero w 2049 r. Tymczasem na wcześniejszą likwidację naszych węglowych odkrywek wskazuje nawet zaktualizowana mała strategia energetyczna kraju, czyli Krajowy Plan na rzecz Energii i Klimatu do 2030 r. A może to nie choroba tylko strategia polityczna?