Felieton

Ostrożnie - mówi wiceminister finansów Piotr Patkowski do Polaków, którzy decydują się obecnie na zaciągnięcie kredytu hipotecznego ze stałą stopą procentową. Wyraźnie mówi, że jesteśmy teraz na górce i ten, kto zaklepie sobie takie wysokie oprocentowanie na kilka lat, może zrobić z siebie frajera. Ale gorzej, że sugeruje kolejne oszustwa banków za kilka lat, kiedy stopy spadną, a Polacy gapy nie zauważą, że nadal płacą horrendalne stawki. Czy my żyjemy w jakimś domu wariatów?

Opowieść o nowej hierarchii wartości: „Bóg, honor, mięso” to coś, w co chcecie wierzyć, ale nie możecie wdrożyć w życie. Bo życiem kieruje portfel. A z waszego portfela w ostatnim roku wyciekło ok 150 mld zł podatku inflacyjnego. To aż jedna trzecia wszystkich wpływów podatkowych do państwowego budżetu. Na mięso po prostu coraz mniej was stać. Może właśnie dlatego rządzi ono społeczną wyobraźnią. A bogaci posłowie z wielkiego miasta, wmawiający wam, że macie prawo do steka, robią was w balona – przeciętnego Polaka nie stać na setka za 150 zł. Na schabowego też zresztą nie.

Gdy rząd ogłaszał w ubiegłym roku wprowadzenie nowego taryfikatora, kierowcy łapali się za głowy i portfele, skowycząc o parapodatku, którym premier Morawiecki uderza w biednych zmotoryzowanych. Ach, gdyby tylko ktoś wpadł na pomysł, w jaki sposób można uniknąć nowej daniny. Ze statystyk wynika, że przeciętny Polak nie podołał tej łamigłówce. Budżet wzbogacił się o grubo ponad miliard złotych.

Prezes grupy Ryanair Michael O'Leary po raz kolejny włożył kij w mrowisko, odnosząc się do idei budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego. Opinia Irlandczyków o nowym megaporcie pod Baranowem jest oczywiście negatywna, O'Leary od dawna nie szczędzi słów krytyki, określając CPK mianem idiotyzmu. Niestety budowniczowie lotniska gładko wchodzą w te tory dyskusji. Szkoda, bo jak pokazuje praktyka za chwilę mogą tego samego Ryanaira błagać o pomoc.

Siemianowice Śląskie, samo centrum Górnośląski-Zagłębiowskiej Metropolii. Już dawno tu nie ma kopalni i huty. Jest za to 18-dołkowe pole golfowe oraz znana i lubiana w całej Europie strzelnica myśliwska. Od nowego roku sprawdzam jakość powietrza w mojej dzielnicy w Michałkowicach. Powiedzieć, że jest źle, to jakby nic nie powiedzieć.

Wystarczyło, że od kilku dni mocniej sypie śnieg, a już mamy przypadki zawalenia się dachów pod naporem białego puchu. Sprawy wyjaśniają inspektorzy nadzoru budowlanego. Dochodzenie wydaje się być banalnie proste. Wystarczy wszak wrócić pamięcią do zdarzeń sprzed prawie 17 lat, kiedy po tragicznym zawaleniu się dachu jednej z hal Międzynarodowych Targów Katowickich cała Polska biła się w piersi i obiecywała sobie, że już nigdy do tego nie dopuści, a zimą wszystkie dachy w całym kraju będą monitorowane. Najwidoczniej już o tym zapomnieliśmy.

W mailu premiera Morawieckiego, który wyciekł do opinii publicznej, szef rządu zastanawia się, jak państwo radziłoby sobie z Biedronką po jej nacjonalizacji. Odpowiedź jest bardzo szczera, ale myślę, że z braku czasu Morawiecki bardzo ją skrócił. Postanowiłem ją więc nieco rozwinąć.

Nad Wisła zadebiutuje niedługo sieć Popeyes Louisiana Kitchen. W Polsce brand jest mało rozpoznawalny, ale na całym świecie posiada kilka tysięcy lokali, więc media od razu zaczęły zastanawiać się, czy będzie w stanie zagrozić pozycji sieci McDonald's. Szczerze? Jakoś tego nie widzę, bo są co najmniej dwa powody, przez które ekspansja fast foodu może się skończyć spektakularną klapą.

Energia elektryczna w Polsce w ostatni dzień listopada była tania jak mało gdzie w Unii Europejskiej. Choć elektrownie wiatrowe i solarne miały wyjątkowo niekorzystne warunki do pracy, a niemal cała produkcja prądu szła ze spalania węgla, Polska była prawdziwą zieloną wyspą pod względem kosztów wytworzonej energii.

Znacie Friza, Fagatę i Blowka? Jeżeli nie to chyba warto zacząć zapoznawać się z ich twórczością, bo wchodząc za moment do sklepu albo restauracji, przyjdzie wam strzelać w ciemno jak przy pierwszej wizycie w hinduskiej knajpie. Jedzenie coraz częściej obrandowane jest twarzami youtuberów oraz instagramerek i bynajmniej nie pełni funkcji zapychaczy menu. Ba, najnowszą decyzję pewnej znanej sieci traktuję wręcz jako ruch w drugą stronę – współpraca z influencerem ma pomóc jej wrócić do czasów świetności.

Tak naprawdę od kilku lat przerabiamy cichą prywatyzację - teraz systemu ochrony zdrowia, wcześniej edukacji i opieki nad dziećmi. Teraz dotyka ona seniorów, wcześniej dotykała rodziców. Rząd po prostu woli rozdawać pieniądze do ręki, mówiąc: kupcie sobie za to leczenie prywatnie. Tylko że za 13., 14. albo i 15. emeryturę senior kupi najwyżej paczkę pampersów i lizaka na osłodę.

Z ręką na sercu - ilu z was było w stanie powiedzieć cokolwiek o Katarze jeszcze kilka tygodni temu? Coś ponadto, że to niewielki kraj żyjący z eksportu ropy? Mistrzostwa Świata miały być dla Katarczyków szansą na zaistnienie w zbiorowej świadomości, do przekonania świata, że gdzieś tam na Bliskim Wschodzie leży kraj, którym warto się zainteresować i robić z nim interesy. W zdobycie praw do organizacji i przygotowania wpompowano grube miliardy dolarów. I co? Tuż przed pierwszym gwizdkiem reputacja Kataru i Katarczyków jest totalnie zrujnowana.

Co roku widzę, jak przyspiesza topnienie biegunowych lodowców i co roku też, od paru dobrych lat, ubieram się wiosennie już w połowie grudnia. Jest jeszcze jedna prawidłowość. Co roku, w okolicach listopada, słyszę głos światowych przywódców, którzy znowu dotarli swoimi odrzutowcami do jednego z miejsc na świecie i wielce debatują o tym, co teraz dzieje się z ziemskim klimatem. I nawet umawiają się wspólnie na jakieś rozwiązania. Tylko, że nikt tych obietnic nie spełnia. Ale też po co? Tak za rok znowu będzie pretekst do spotkania i gaworzenia nawet przez dwa tygodnie. (fot. materiały prasowe COP27)

Czy Twitter przed rządami Elona Muska był platformą pozbawioną wad? Zdecydowanie nie. Miliarder sprawił jednak, że serwis zamienił się w siedlisko trolli, za których wiarygodność sam ręczy. To dało użytkownikom potężne pole do manipulacji, z czego skwapliwie korzystali.

Gdzie są TE dzieci? - pytają na billboardach od jakiegoś czasu katolicy martwiący się polską demografią. Prezes Kaczyński odpowiada, że nie ma, bo młode kobiety piją za dużo alkoholu. Ale gdyby wziął na serio wysiłki analityczne premiera Morawieckiego i przeczytał raport powołanego niedawno przez niego Instytutu Pokolenia, wiedziałby, że zagrożeniem dla dzietności nie jest alkohol, ale studia.

W tej historii niewiele rzeczy mogło pójść bardziej nie tak. Elon Musk najpierw sprawiał wrażenie jakby Twittera nabył przez pomyłkę, teraz rządzi nim za pomocą chaosu i impulsywnych reakcji. Błaganie zwolnionych właśnie pracowników o powrót do firmy to idealna puenta do polityki kierowania firmą a’la znudzony życiem miliarder. Bo właśnie tak należałoby opisać ostatnie posunięcia jednego z najbogatszych ludzi globu. (fot: Steve Jurvetson/flickr.com/CC BY 2.0)

Kiedyś firmy kusiły, że podpisując zgodę na tamto lub owamto, można zaoszczędzić parę złotych, albo że za dotychczasowe pieniądze będą mógł dostać więcej niż obecnie dostaje. Dzisiaj po raz pierwszy zaproponowano mi podwyżkę dotychczasowych opłat. To gdzie tu promocja? – zapytałem odruchowo. I widzicie, miła pani po drugiej stronie łącza wytłumaczyła mi, że inflację mamy tak wysoką, że gwarancja wyższej ceny abonamentu i tak mi się na koniec opłaci.

Co czwarty z was uważa, że Rada Polityki Pieniężnej powinna już obniżać stopy procentowe, 35 proc. jest przekonana, że powinny zostać tam, gdzie są teraz (6,75 proc.), a tylko 17 proc. uważa, że konieczne są dalsze podwyżki. Wiecie, co by się stało, gdyby RPP posłuchała większości? Dorobilibyśmy się wkrótce takiej inflacji jak Turcja, czyli 83 proc. zamiast obecnych 17,2 proc. A co gorsze, ratowanie was z takiego bagna bolałoby was wtedy znacznie bardziej, niż ratowanie was teraz przez podwyżkę stóp do 10,5-11 proc. Tak, to też będzie bolało. Ale bez bólu nic już nie da się zrobić.

Źródełko wyschło. Pod koniec 2022 r. finansowanie dla startupów leci na łeb, na szyję, a po popandemicznym szale wydawania pieniędzy nie ma już śladu. Może to i dobrze, bo z rynkiem VC było jak z każdym innym - nadmiar gotówki powodował, że trafiała ona także w ręce ludzi, których główną ambicją było naciąganie inwestorów na coraz to głupsze pomysły.

Ministerstwo Finansów chce odpuścić podatek Belki większości podatników, ale nie tym, którzy inwestują (na przykład na giełdzie) przeciętnie 3 mln zł - tyle średnio trzeba, by przekroczyć 200 tys. zł rocznego zysku i wpaść w ręce fiskusa. To teraz jeszcze dowalmy im z drugiej strony - opodatkujmy im drogie samochody. Wiem, wiem, jak zaczną wozić dzieci do szkoły rowerami, to będzie oznaczało, że Polska cofnęła się do średniowiecza, ale za to na raka płuc może będziemy umierać rzadziej.