Felieton

Rowery elektryczne sprzedają się ponoć coraz lepiej, ale branża nie jest zadowolona z wyników. Apeluje, by polski rząd wzorem państw Zachodu wprowadził dopłaty dla mieszkańców, tak by na e-bike'a było stać niemal każdego. Brzmi świetnie, bo sam chętnie bym nabył takie cudo, tym bardziej za półdarmo. Pytanie tylko, co my jak społeczeństwo będziemy z tego mieli?

Wysokie ceny w sklepach, to większe wpływy z VAT do budżetu pastwa, co oznacza, że rząd nieźle się na drożyźnie obławia. Ale politycy łaskawie tymi fruktami się z nami dzielą, bo przecież wprowadzali ceny regulowane czy obniżali VAT na żywność, żeby lud pracujący miast i wsi miał trochę lżej. Niektórym pachnie to komunizmem, ale myśląc w ten sposób można dojść do wniosku, że cała Europa to komuniści.

To już reguła w naszym kraju. Im bliżej wyborów, tym władza bardziej łagodnym tonem mówi do górników i tylko same miłe rzeczy. Utrudniające życie innym mieszkańcom protesty w Warszawie mogłyby też innym pokazać, że nie jest tak dobrze, jak rząd przekonuje od miesięcy. I wtedy mógłby runąć ten domek z kart. A że w żadnym wypadku nie można na to pozwolić, to czas rozpocząć festiwal obietnic. Przy okazji dobrze jest ukryć wszystko, co ten idylliczny obraz popsuje.

Bieda zajrzała w oczy pracownikom Telewizji Polskiej. Ale nie taka prawdziwa bieda, chodzi o to, że przez kilkunastoprocentową inflację realna wartość ich zarobków mocno poszła w dół. Dziennikarze TVP na co dzień mogą wzrosty cen bagatelizować albo w ogóle o nich na wizji nie wspominać. Po cichu jednak wynegocjowali dla siebie wyrównanie inflacyjne. I już rozumiem, dlaczego z perspektywy Woronicza inflacja nie jest żadnym problemem.

Jeżeli wydaje wam się, że spółka CPK odpowiada za budowę lotniska i szprych, które mają doprowadzać do niego pasażerów, to jesteście w dużym błędzie. Osoby pociągające za sznurki tego projektu od początku przejawiały dużo większe ambicje, a teraz powoli wdrażają je w życie. CPK z wolna zaczyna meblować nam rzeczywistość.

51 proc. Polaków uważa, że pochodzenie z bogatej rodziny jest niezbędne, aby osiągnąć sukces w życiu. A jak masz pecha i twoja rodzina jest biedna? To może chociaż masz ciocię pracującą w szpitalu? Bez tego sąsiad cię ominie w kolejce, bo pewnie należy do tych 37 proc. społeczeństwa, które wykorzystują znajomości, żeby mieć dostęp do świadczeń zdrowotnych.

W kwestii zboża z Ukrainy i wściekłych rolników są dwa problemy do rozwiązania. Niestety z punktu widzenia rządu, który powinien te problemy rozwiązać (tak właściwie wcześniej powinien do nich nie dopuścić, ale na tamtym etapie ewidentnie poległ), bardzo trudno będzie załatwić obydwie sprawy jednocześnie, bo załatwienie jednej automatycznie utrudni rozwiązanie tej drugiej.

Debatę publiczną o sprawach gospodarczych zasnuwają gęste opary absurdu. O dziwo, w najbardziej populistyczne tony uderza nie rząd, a mocno lewicowi działacze, politycy, publicyści i internauci. Za każdym razem, gdy na tapet wjeżdża kolejna recepta, mająca uzdrowić nasz kulawy kapitalizm, mam wrażenie, że coraz bardziej zbliżamy się do ściany. I chyba w końcu doszliśmy - młodzieżówka Partii Razem postuluje... gwarancję zatrudnienia.

Nikt nie lubi oddawać części swojej pensji fiskusowi, dlatego Konfederacja opowiada na TikToku z lubością, że można z tym skończyć raz na zawsze, wystarczy ściąć wydatki na tych darmozjadów urzędników, a wy ją za to kochacie, bo wierzycie w odwieczny mit liberałów. Ale liberałowie, zamiast nauczyć się w końcu liczyć, wolą wierzyć w swoje urojenia.

Jeszcze na początku lat 80. długość życia Polaków, Czechów i Słowaków była podobna. Aż coś się nagle zmieniło i mimo że gospodarczo przez ostatnie 30 lat Polska radzi sobie w regionie doskonale, to nasza długość życia coraz bardziej odstaje od Czechów. Czyżby to miało coś wspólnego z transformacją przeprowadzoną boleśnie przez prof. Balcerowicza? A może raczej z kulturą picia piwa i wiarą w 16-godzinny dzień pracy?

Chyba zaczyna do wszystkich docierać, że wyrok TSUE, który zapadanie za kilka miesięcy, naprawdę może być ekstremalnie prokonsumencki. Ale jednocześnie państwo wydaje się bezsilne i nie wie, jak zarządzić bankową rzezią. Nałożenie 100 proc. podatku od korzyści z unieważnienia umowy frankowej wydaje się niemożliwe. Zamiast tej bazooki w ustawie frankowej, która właśnie powstaje, może być raczej schowany scyzoryk. Więc premier zaczął potajemne rozmowy z EBC, bo cóż innego robić?

Marihuana medyczna jest w Polsce legalna od listopada 2017 r. Od połowy stycznia 2019 r. można ją kupić w naszym kraju wyłącznie na receptę. Pamiętam, że cieszyłem się na te zmiany. Mój kraj właśnie zrobił mały, ale jednak krok w kierunku cywilizacji, myślałem naiwnie. Dzisiaj tej radości nie ma u mnie wcale. Bo widzę jak zdeformował się polski system, w którym już teraz nikt nie udaje, że liczy się jakiś pacjent, a wyłącznie napędzany wystawianymi receptami zysk.

Polacy dali się zmanipulować i - zapewne nieświadomie - załatwili podwyżki 10 proc. najbogatszych Polaków. Najgorsze w tym wszystkim jest to, że odbyło się to ich własnym kosztem. Właśnie ukazały się badania, analizujące, jak do tego doszło: zobaczcie, może następnym razem będziecie mądrzejsi.

Z okazji świętowanego niedawno (20 marca) Międzynarodowego Dnia Bez Mięsa, wzięli na celownik spożycie Polaków i sprawdzili, jaki to pozostawia ślad węglowy. Wyniki nie są zbyt optymistyczne. Nie chodzi wyłącznie o emisję CO2, ale także o zużycie przy tej okazji wody. Za chwilę może wyjść więc na to, że jeżeli rzeczywiście chcemy chronić ziemski klimat przed zbytnim globalnym ociepleniem, to pomóc może nam w tym mąka ze świerszczy.

Jak? Ha! Doskonałe pytanie! KNF zmusić do proponowania ugód może tylko banki, ale frankowiczów, żeby je przyjęli – już nie. Komisja niby opowiada, że jak odrzucisz propozycje ugody, dostaniesz opcję kredyt w CHF, ale przeliczany po średnim kursie NBP, czyli znacznie mniej niż zyskasz na ugodzie. Ale przecież nadzór finansowy tylko udaje, że nie rozumie, że jest trzecia ścieżka: sąd. Zakazać pozywania banków nie można. A więc może jednak bacik ostry jak nigdy - 100 proc. podatku od wygranej z bankiem w sądzie?

Frankowicze łożyli pozew grupowy przeciwko państwu, bo uważają, że to ono dopuściło do tego, że przez lata w Polsce zezwalano na zawieranie umów niezgodnych z prawem (co dość jasno pokazuje skala wygranych przez nich spraw przeciwko bankom). I wiecie co? W 2005 r. to banki mówiły, że należy zakazać udzielania kredytów walutowych. Za to PiS wtedy krzyczał, że nie można zakazać, bo to niemalże prawo człowieka.

W ministerstwie rozwoju od miesięcy miotają się jak dzika kura w agreście - najpierw politycy opowiadają, że skupowanie inwestycyjne mieszkań przez najbogatszych to zło, potem długo nic z tym nie robią, potem znów zło, a teraz minister Buda mówi, że to sumie samo dobro, więc rząd nie zabroni zakupów kolejnych mieszkań prywatnym inwestorom. Dlaczego dobro? Bo z każdej takiej inwestycji do budżetu państwa wraca ok. 30 proc.

Niby nie ma co robić dramy – pieniądze z PPK wypłaciło 60 tys. Polaków, a wszystkich uczestników PPK jest 2,5 mln. Ale chyba ciekawsze, jak do tego doszło. PFR, który nadzoruje program PPK, chciał Polaków uspokoić, że PPK nie są jak OFE, a pieniądze odkładane tam na starość są naprawdę prywatnymi pieniędzmi i państwo ich nigdy nie zabierze, więc na dowód rozkręcił akcję, że te pieniądze można sobie w każdej chwili wypłacić. No i Polacy zamiast przekonać się do PPK, wypłacili kasę i sobie poszli.

Pisanie o kryzysie bankowym w czasie, w którym nie wiadomo, czy on się już zakończył, czy jeszcze nie, zawsze jest ryzykowne, bo to, co się napisze jednego dnia, kolejnego może być już nieaktualne. Jednak dzisiaj można już chyba pozwolić sobie na pierwsze podsumowanie tego, co się wydarzyło na świecie w ciągu ostatnich kilkunastu dni. Nasuwają mi się trzy wnioski.

Mamy za sobą dość niesamowity tydzień, obfitujący w dramatyczne wydarzenia w sektorze bankowym w Europie i w Stanach Zjednoczonych. Upadł Silicon Valley Bank, ale jego klienci zostali uratowani w wyjątkowy sposób, bo zagwarantowano im depozyty powyżej wcześniej wyznaczonego limitu. Zrobiono to, bo amerykańskie państwo chciało w ten sposób ochronić i ustabilizować sektor startupów, który najwyraźniej uznało za cenny i wart ochrony.