Stopy procentowe

Nie jestem pewien, czy obniżka stóp procentowych przez Riksbank w maju o 25 pb. była taka odważna w kontekście spadającej inflacji, porozumień płacowych zgodnych z celem inflacyjnym i spowalniającej aktywności gospodarczej” – mówi Magnus Lindskog, starszy ekonomista Handelsbanken, w rozmowie z Piotrem Rosikiem dla „Obserwatora Finansowego”.

Szwajcarski bank centralny podjął niespodziewaną decyzję o obcięciu stóp procentowych z 1,50 do 1,25 proc. Na reakcję rynku walutowego nie trzeba było długo czekać – frank szwajcarski natychmiast potaniał o 0,5 proc. wobec złotego, oscylując wokół 4,52 zł w czwartek przed południem. Poprzednie cięcie stóp procentowych SNB nastąpiło w marcu, także o 25 punktów bazowych. Decyzje banku centralnego to dobre wiadomości dla frankowiczów, bo raty ich kredytów spadną.

Jeszcze niedawno najbardziej pesymistyczne prognozy dla kredytobiorców oczekujących obniżek stóp procentowych mówiły o końcu 2025 r. Ale to już nieaktualne, bowiem drugi największy bank w Polsce prognozuje, że RPP zdecyduje się na pierwsze cięcia dopiero w 2026 r. I nie pomoże fakt, że nawet Europejski Bank Centralny rozpoczął już cięcia stóp, a on często nadaje ton reszcie krajów.

Polacy zastraszyli bankowców tak, że banki same uciekają od WIBOR-u. I to mimo że ta ucieczka od WIBOR-u jako podstawy oprocentowania kredytu może przynieść bankom stratę. Nieważne. Ważne, żeby klienci nie mieli się do czego przyczepić, bo pozywanie banku do sądu staje się naszym sportem narodowym.

Europejski Bank Centralny obniżył stopy procentowe o 25 punktów bazowych (pb). Stopa depozytowa od września ubiegłego roku do dzisiaj znajdowała się na najwyższym poziomie w historii – 4 proc. jeszcze w tym roku dojdzie kolejnych co najmniej dwóch cięć – w trzecim i czwartym kwartale, w wyniku których stopy w Eurolandzie zostaną zredukowane o 100 pb. Decyzja EBC będzie miała przełożenie na kurs złotego.

Trudno by było znaleźć ekonomistę, który by zakładał przed środowym finałem posiedzenia Rady Polityki Pieniężnej jakąkolwiek zmianę wysokości obowiązujących stóp procentowych NBP. Nadal obowiązuje scenariusz, w którym do pierwszych cięć dojdzie najwcześniej pod koniec roku, a najpewniej RRP zdecyduje się na nie dopiero w 2025 r.

Stopy procentowe wywierają znaczący wpływ na finanse przedsiębiorstw oraz osobiste, dlatego warto wiedzieć o nich więcej. Są kluczowe w kontekście kapitału pożyczkowego, ale również inwestycji i inflacji.

Prezydent właśnie wszedł na ścieżkę wyrzucenia do kosza wakacji kredytowych, z którymi część kredytobiorców witała się jak z gąską, bo uchwaloną już przez Sejm ustawę, odesłał do Trybunału Konstytucyjnego. A z kredytem 0 proc. zaraz będzie dokładnie to samo. O ile sam Donald Tusk w końcu się zdecyduje, czy chce dopłat do kredytów hipotecznych, czy nie. Na razie ewidentnie nie ma pojęcia, co zrobić i być może prezydent w ogóle nie będzie miał czego odsyłać.

Rada Polityki Pieniężnej (RPP) nie spieszy się do obniżania stóp procentowych, część analityków widzi szansę może na jakiś mały ruch w dół pod koniec roku, część dopiero w drugiej połowie 2025 r. A tymczasem rynek właśnie zwiększył swoje oczekiwania na obniżki jeszcze w tym roku. I to nie jakieś jednorazowe, ale na rozpoczęcie całego cyklu obniżek.

Każda inna decyzja RPP niż pozostawienie stóp procentowych na niezmienionym poziomie przyjęte zostałoby przez rynek z ogromnym zaskoczeniem. Władze Narodowego Banku Polskiego i większość członków Rady wciąż nie widzi szans na obniżkę. Większość niezależnych obserwatorów również nie spodziewa się zmian w naszej polityce monetarnej przed 2025 r. Jak się okazuje, statystyczni zaciągacze kredytów również. Ale są i tacy, co uważają, że na pierwsze cięcia poczekamy aż do 2026 r.

Polacy po wielu miesiącach płacenia wysokich rat kredytowych liczą, że niebawem Rada Polityki Pieniężnej podejmie decyzje o ich obniżce. VeloBank przeprowadziło badanie, z którego wynika, że 37 proc. Polaków nie wie, jakie będą kolejne decyzje Rady Polityki Pieniężnej, ale łącznie 43 proc. ankietowanych uważa, że cięcia pojawią się najpóźniej w drugiej połowie 2025 r. Są też tacy, co twierdzą, że decyzja o spadku stóp procentowych zapadnie dopiero w 2026 r., a 16 proc. zamiast obniżki spodziewa się podwyżek.

Od entuzjastycznego wręcz wyczekiwania na reakcję Rady Polityki Pieniężnej (RPP) przez stopniowe tonowanie nastrojów po nasilający się sceptycyzm – taką drogę przebyliśmy, jeśli chodzi oczekiwania dotyczące obniżki stóp procentowych. W tej chwili większość ekonomistów ostrożnie podchodzi do wyznaczania terminu, w którym może dojść do zmiany w polityce prowadzonej przez bank centralny, i obstawia cięcia stóp dopiero w przyszłym roku. Co ciekawe – w opozycji do tych prognoz stoją choćby predykcje Polskiego Instytutu Ekonomicznego, ale nie tylko.

Mogłoby się wydawać, że zgodna z prognozami decyzja Rady Polityki Pieniężnej o pozostawieniu stóp stóp procentowych bez zmian, nie jest wielkim wydarzeniem. Ale to tylko pozory. Ekonomiści analizują komunikaty NBP i wypowiedzi członków RPP, biorą pod lupę to, co przekazują członkowie rządu na temat wygaszania tarcz inflacyjnych, pilnie śledzą to, co dzieje się na rynku. A na wszystkich tych polach naprawdę buzuje.

Ceną ropy ponownie szarpnęło, po tym jak znowu wzrosła temperatura sporu na Bliskim Wschodzie. Do tego doszły też informacje o amerykańskich platformach wiertniczych. Ale ci, którzy na rynki patrzą zdecydowanie bardziej długodystansowo wiedzą, że to może być dopiero początek większych podwyżek. Bo te, po zredukowaniu stóp procentowych w USA i w Europie, mają przyspieszyć. Tak zapowiada Goldman Sachs.

Wytyczamy nowe standardy. Stawiając Glapińskiego przed Trybunałem Stanu, polski rząd chce zapisać się w historii, dokonując zamachu na bank centralny. Byłaby to pierwsza taka sytuacja w krajach demokratycznych. Najlepsze, że skok na Świętokrzyską byłby nieskuteczny. Bo zamiast – jak przekonują reżyserzy tego spektaklu – zrobić porządek w NBP, narobiliby tylko większego syfu.

Pamiętacie, jak w czasie szybkich obniżek stóp procentowych przez Radę Polityki Pieniężnej, pół Polski krzyczało, że to skandal, że hipoteki w Polsce są takie drogie, bo w Niemczech to jakoś da się je sprzedawać taniej? Otóż mam złe wieści, hipoteki w Polsce są nadal dużo droższe niż w Niemczech, mimo że mieliśmy już dwie obniżki stóp, a co ważniejsze, są niemal najdroższe w całej Europie, a nawet Czesi mają dużo taniej niż my, choć powinni mieć drożej.

Szwajcarski Bank Narodowy podjął w czwartek zaskakującą decyzję i obniżył stopy procentowe. Szwajcarzy zdecydowali się na ten ruch jako pierwszy bank z centralnych banków gospodarek rozwiniętych. Efekt? Kurs franka jest na poziomach, których nie widzieliśmy od 2022 r.

Najnowszy odczyt amerykańskiej inflacji zaskoczył negatywnie. Oczekiwano spadków, a mamy minimalny wzrost. Część inwestorów uznała, że do cięć stóp procentowych w Stanach Zjednoczonych dojdzie więc nieco później niż się spodziewali. Czy słusznie? Czy odsunięcie tańszego pieniądza za oceanem, może zagrozić umacniającemu się złotemu?

I wcale się nie ucieszycie, bo mówią one, że nie tylko w całym 2024 r. RPP nie zdecyduje się na obniżkę stóp, ale również przyjdzie na nią poczekać aż do drugiej połowy 2025 r. A i wtedy skala cięć będzie marna.

Niektórzy ekonomiści i analitycy uważają, że pod koniec 2024 r. dojdzie do pierwszych od jesieni 2023 r. cięć stóp procentowych. Te oczekiwania już odciskają swoje piętno na rynku finansowym. Banki już tną oprocentowanie, natomiast oszczędzający starają się na dłużej zachować wciąż dostępne dziś jeszcze warunki.