Kredyty hipoteczne

Ktoś doniósł na WIBOR. Ponoć mowa o kimś z wierchuszki – albo z KNF, albo z GPW Benchmark, czyli spółki, która odpowiada za ustalanie tego wskaźnika. Donosiciel (albo jak ktoś woli – sygnalista) doniósł na WIBOR już nawet do Brukseli. Ujawnił to, co jest wiedzą powszechnie znaną, i to nie tylko dla niszowych specjalistów, ale już dla wszystkich. Pisałam dokładnie o tym niemal rok temu. I o tym, że jak Polacy dowiedzą się, jak wyliczany jest WIBOR, a prawnicy wywęszą w tym szansę na niezły interes, może zrobić się niezła chryja. Właśnie się robi. Ale ostrożnie z marzeniami o wyrzuceniu WIBOR-u w umowy i płaceniu bankowi samej marży. Nikt nie udowodnił, że WIBOR-em manipulowano, a jedynie, że to teoretycznie możliwe. Spójrzcie na podobną aferę z LIBOR-em, a może zaoszczędzicie na prawnikach.

Fundusz Wsparcia Kredytobiorców po raz pierwszy w historii przeżywa oblężenie. I to mimo wakacji kredytowych, dzięki którym złotówkowicze mogą w drugiej połowie roku zawiesić spłacanie rat. Z FWK wykorzystano już jedną czwartą środków na pomoc, a to przecież dopiero początek, bo w przyszłym roku wakacje zwolnią nas tylko z jednej raty kwartalnie i po pomoc będą ustawiać się kolejki, bo coraz więcej kredytobiorców wydaje na ratę kredytu hipotecznego więcej niż połowę pensji, szczególnie w Warszawie. Coś czuję, że nad bankami wisi już kolejny miecz.

Niektóre media pieją z zachwytu, że wkrótce dzięki zamianie WIBOR-u na nowy wskaźnik WIRON, którą załatwił nam premier, raty kredytów spadną o 10 proc. Zapomniały dodać, że tylko teoretycznie, bo kiedy nowy wskaźnik naprawdę wejdzie w życie, trend się odwróci, stopy będą spadać, a wtedy WIBOR będzie korzystniejszy niż WIRON.

Jak sprytnie zaoszczędzić 130 tys. zł na odsetkach od kredytu hipotecznego? Musisz nadpłacić 21 tys. zł, nie obniżając wysokości raty. Żeby oszczędzić 40 tys. zł, wystarczy nadpłacić kredyt kwotą 5 tys. zł. Wielu Polaków w ostatnich miesiącach doskonale zrozumiało ten mechanizm i jak tak dalej pójdzie, pozbawią banki miliardów złotych zysków z tytułu odsetek.

Pół Polski zapiało z zachwytu, że oto mamy przełomową dla złotówkowiczów decyzję sądu, który wyrzucił z umowy kredytowej WIBOR. Ale mało kto zastanowił się, na jakiej podstawie. Otóż okazuje się, że wcale nie chodzi o to, że według sądu z samym WIBOR-em coś może być nie tak. A to oznacza, że nie każdy złotówkowicz może próbować sił w sądzie, a już na pewno nie ten, który zawarł umowę kredytową w czasie historycznie niskich stóp, czyli ten, który obecnie najbardziej cierpi.

Deweloperzy straszą, że cała branża budowlana zaraz runie, a prace straci 100 tys. osób. Tylko mało kto przejmuje się ich pojękiwaniami, bo jasne jest, że ich cel jest jeden: ciągle zarabiać rekordowo dużo. Nie rozumieją, że czasy się zmieniły i nie przekonają już polityków do napychania kieszeni bankom i landlordom i psucia rynku mieszkaniowego. Ale są rozwiązania, na których skorzystać mogą wszyscy – i deweloperzy, i zwykli Polacy. I nawet budżet państwa nie będzie musiał sypać kasą, dopłacając bankom do naszych kredytów. Lobbyści najwyraźniej są ślepi, więc podpowiadam, za czym powinni się teraz uganiać.

Co czwarty z was uważa, że Rada Polityki Pieniężnej powinna już obniżać stopy procentowe, 35 proc. jest przekonana, że powinny zostać tam, gdzie są teraz (6,75 proc.), a tylko 17 proc. uważa, że konieczne są dalsze podwyżki. Wiecie, co by się stało, gdyby RPP posłuchała większości? Dorobilibyśmy się wkrótce takiej inflacji jak Turcja, czyli 83 proc. zamiast obecnych 17,2 proc. A co gorsze, ratowanie was z takiego bagna bolałoby was wtedy znacznie bardziej, niż ratowanie was teraz przez podwyżkę stóp do 10,5-11 proc. Tak, to też będzie bolało. Ale bez bólu nic już nie da się zrobić.

Nowy wskaźnik, który zastąpi WIBOR to WIRON, wcześniej oznaczany jako WIRD. W 2023 r. będą mogli korzystać z niego tylko przedsiębiorcy, klienci indywidualni dopiero w 2024 r., ale też tylko nowi. W startych umowach kredytów hipotecznych zamiana WIBOR na WIRON nastąpi dopiero w 2025 r. Różnica? WIRON 6M wynosi teraz 5,34 proc., a WIBOR 6M 7,32 proc. Ale nie zacierające rąk – wasz zysk zostanie zjedzony przez spready korygujące, który w przyszłym roku określi Ministerstwo Finansów. Nie ma więc w sumie co płakać, że WIBOR z waszych umów zniknie dwa lata później niż obiecywał premier.

Jarosław Kaczyński zdradził, że w ministerialnych gabinetach trwają rozważania na temat obniżenia rat kredytów hipotecznych. Teraz Polaków nie stać na kupno mieszkań, ale rząd dosypie im ukradkiem trochę kasy spoza budżetu, rata spadnie do 1500 zł miesięcznie i popyt znów ruszy z miejsca. Deweloperzy i banki już pewnie zacierają ręce.

Wcale nie żartuję. Dotąd to banki miały niezbyt dobrą prasę, bo a to polisolokaty, a to frankowicze, a to znów złotówkowicze chcą ich pozywać. Ale kredytobiorcy to nie biedne owieczki prowadzone na rzeź. Właśnie się okazało, że złotówkowicze, którzy dostali od banków piękny prezent w postaci wakacji kredytowych, postanowili je kantować, ile się. To wcale nie marginalne przypadki, że jeden kredytobiorca wnioskował o więcej niż jedne wakacje. Rekordzista złożył aż sześć wniosków. I to mimo, że każdy musiał zadeklarować, że wie, że może skorzystać tylko raz na jedno mieszkanie, a jak skłamie, to 3 lata pozbawienia wolności. No to czas zacząć pakować kanciarzy do więzień.

Mam wrażenie, że Polacy mniej więcej pół roku temu odkryli, jak działa procent składany i kredyt hipoteczny oraz że pożyczając na zakup mieszkania, ostatecznie po 30 latach oddają bankowi mniej więcej dwa razy więcej niż pożyczyli. To oczywiście wywołało falę oburzenia.  No to teraz przygotujcie się na drugą, bo wynajmujący zostawiają landlordom dwa razy więcej niż kredytobiorcy bankom.

Kiedy premier wiosną ogłosił, że zabierze się w końcu za ten znienawidzony przez was WIBOR i go zlikwiduje, chciał sprawić wrażenie, że zrobi wam dobrze i powinniście się ucieszyć. To od początku był kapiszon, ale teraz widać jak na dłoni, że likwidacja WIBOR-u i zastąpienie go innym wskaźnikiem nic wam nie da. Jeszcze kilka miesięcy temu, owszem, nowa stawka była dużo niższa niż WIBOR. Ale w międzyczasie po cichutku z nim się zrównała.

Z przerażeniem patrzę na wyniki PKO BP za drugi kwartał. Bank pokazał w nich, że od kwietnia do czerwca niemal 80 proc. kredytów hipotecznych udzielonych zostało na okresowo stałą stopę procentową. Do tego trzy czwarte frankowiczów, którzy dzięki ugodzie przechodzą na kredyty w złotych, też wybiera stałą stopę, co oznacza, że pakuje się w kolejne kłopoty. I to w najgorszym możliwym momencie. Dziś najwyraźniej tego nie rozumieją. Ale zrozumieją już za rok. I znowu rozpęta się awantura, że banki ich oszukały.

Niby fakt skorzystania z rządowych wakacji kredytowych nie wpływa na scoring w BIK-u, niby UOKiK zapewnia, że kredytobiorca korzystający z wakacji nie będzie miał kłopotów, ale ostatecznie banki i tak mają prawo do swojej polityki kredytowej. Znamienne, że tylko część banków zadeklarowało wprost, że z powodu wakacji nie będą gorzej traktować swoich klientów, w tym gronie są przede wszystkim państwowe banki. Reszta milczy. A ZBP pogrywa.

Prezes Glapiński wysyła kolejny sygnał, że to już koniec podwyżek stóp procentowych. WIBOR przestał rosnąć, a za chwilę, jak wszyscy przekonają się, że stopy naprawdę już nie urosną, a za kilka miesięcy mogą zacząć lekko spadać, to spadać będzie też WIBOR i to wyprzedzając realne obniżki RPP. Tymczasem około połowa kredytobiorców właśnie pakuje się na minę i zamraża sobie na pięć lat oprocentowanie kredytów na stałym, najwyższym od lat poziomie. Czy KNF mógłby zacząć jakąś kampanię, żeby uratować Polaków przed popełnieniem kolejnego błędu?

Program Mieszkanie bez wkładu własnego, który ruszył pod koniec maja, to wielka klapa. Tylko nieliczne banki przystąpiły do programu, a jeden wprowadził produkt do swojej oferty. Reszta nadal się ociąga, a to miał być przecież taki przełomowy pomysł na to, jak dać Polakom mieszkania niemal na wyciągnięcie ręki. Ale PiS się nie poddaje - wygraża bankom palcem, że pod koniec wakacji się nimi zajmie.

Kiedy częściowo nadpłacacie swój kredyt hipoteczny, wykorzystując oszczędności pożerane brutalnie przez inflację, musicie uważać. Jeśli zrobicie to w złym momencie miesiąca, możecie stracić ładnych kilkaset złotych, albo i kilka tysięcy z rządowego prezentu, jakim są wakacje kredytowe.

Nie dajcie się nabrać, jak wam lobby bankowe wmawia, że wakacje kredytowe wcale nie przyniosą wam żadnych korzyści, bo te zawieszone raty i tak kiedyś trzeba będzie spłacić! Przeciwnie, wakacje pozwolą wam zaoszczędzić dziesiątki tysięcy złotych. Im wyższy kredyt, tym więcej. Zobaczcie symulacje dla kredytów na 160 tys., 300 tys. i 500 tys. zł.

Brzydko, czyli utrudniać życie klientom, którzy z wakacji chcą skorzystać. Na przykład kazać im wypełniać wiele wniosków zamiast jednego, każdy osobno na każdy kwartał wakacji, albo nawet i na pojedynczą ratę, która ma zostać odroczona. Albo straszyć ich, że będą mieli w przyszłości problemy z zaciągnięciem jakiegokolwiek kredytu. Bankom zależy na tym, by jak najmniej klientów zdecydowało się z wakacji kredytowych skorzystać – to jasne. Dlatego UOKiK już teraz wkracza do akcji i ostrzega bankowców, że będzie im bardzo dokładnie patrzył na ręce.

Na ustawie wprowadzającej wakacje kredytowe polscy kredytobiorcy mogą wiele ugrać. Pod warunkiem, że zabiorą się do tego z głową. O tym, jak skorzystać z rządowej pomocy rozmawiamy z ekonomistą Rafałem Mundrym, twórcą kalkulatora kredytowego.