Środowisko

Za chwilę minie osiem lat odkąd świat podpisał porozumienie paryskie i umówił się na ograniczenie wzrostu temperatury globalnej do 1,5 stopnia Celsjusza. I chyba wychodzi na to, że swojego słowa najzwyczajniej w świecie nie dotrzymujemy. Tak przynajmniej wynika z najnowszych ustaleń Europejskiego Centrum Średnioterminowych Prognoz Pogody (ECMWF). I wychodzi na to, że nie dość, że coraz częściej zdarza nam się przekraczać ustalone tak granice, to w dodatku jest spora szansa na to, że tak też będzie przez następnych kilka lat.

Już praktycznie co roku słyszymy doniesienie o tym, jak lód znika w Arktyce. Tym razem naukowcy zalecają nam popatrzeć na chwilę w odwrotnym kierunku: na Antarktydę. Już w zeszłym roku tamtejszego lodu było bardzo mało. I wygląda na to, że to żaden przypadek tylko niebezpieczna tendencja: badacze dowodzą, że właśnie pobiliśmy to niechlubne osiągnięcie i lodu na Antarktydzie jest jeszcze mniej.

Chociaż Ministerstwo Klimatu i Środowiska ogłasza przyjęcie przez rząd ustawy w sprawie systemu kaucyjnego i zapowiada jego wejście w życie w 2025 r., to jeszcze nic w tym względzie nie jest przesądzone. Dopiero mamy ruch ze strony gabinetu premiera Morawieckiego, a przecież jeszcze jest Sejm, Senat i na koniec podpis prezydenta. Biorąc zaś pod uwagę, jak sam rząd długo przekładał w czasie właśnie klepnięte regulacje, można mieć spore wątpliwości, czy uda się tę drogę legislacyjną zakończyć w parę miesięcy, jeszcze w tej kadencji parlamentarnej.

W porządku obrad najbliższego posiedzenia Sejmu na próżno szukać projektu ustawy o systemie kaucyjnym. Wiceminister klimatu i środowiska Jacek Ozdoba po raz kolejny składa obietnice i twierdzi, że jeżeli nikt z rządu nie wniesie żadnych uwag, to może uda się nad tym pochylić jeszcze w czerwcu. Dobrze jakby tak się stało, bo dalsze przekładanie tego w czasie może nas słono kosztować.

Proponujemy zestaw bezpiecznych i sprawiedliwych granic systemu Ziemi – czytamy w analizie opublikowanej na łamach prestiżowego „Nature”. Niestety, okazuje się, że już na starcie praktycznie wszystkie z nich jako ludzkość przekraczamy

Raport WWF Rzeki solą płynące wskazuje jednoznacznie, że za większość ścieków i zrzutów odpowiada przemysł ciężki, hutnictwo, energetyka i górnictwo. Tymczasem Ministerstwo Klimatu i Środowiska organizuje pilną naradę z wojewodami przy Kanale Gliwickim i znowu wypatruje toksycznych złotych alg. Szefostwo resortu uparcie utrzymuje, że wszystko jest pod kontrolą, a służby monitorują rzekę non-stop. Ponowne skażenie Odry już nam nie grozi?

Naukowcy z amerykańskiego Union of Concerned Scientists (UCS) w najnowszych badaniach wykazali związek między pożarami w Ameryce Północnej a emisjami CO2, za które odpowiedzialne są koncerny wydobywcze. Co więcej: problem jest im znany od lat, dlatego obecnie koncertują się na dezinformacji w sprawie klimatu.

Hiszpańska narodowa służba meteorologiczna (AEMET) nie ma wątpliwości: kraj od końca 2022 r. jest w długoterminowej suszy. W marcu br. deszcz padał tak słabo, że od razu zyskał miano drugiego, najbardziej suchego miesiąca w tym stuleciu. Jakby tego było mało, w kwietniu padł w Cordobie rekord ciepła i termometry wskazały na 38,8 st. Celsjusza. Sytuacja staje się coraz bardziej poważna, na tyle, że w południowo-wschodnim regionie Katalonii wejdzie w życie zaraz bardzo niepopularny zakaz, który dotyczy domowych basenów.

Trudno dziś wskazać na dwa modniejsze obecnie trendy niż zrównoważony rozwój i neutralność klimatyczną. O ile jakaś korporacja, firma, czy inny podmiot chce być bardziej postrzegana jako ekologiczna, tym częściej zaczyna wymieniać przez przypadki te dwa zwroty. Swoje trzy, zielone grosze zamierz też dołożyć Boeing. Samolotowy gigant pokazał swój plan na 2023 r. i zapowiada sprawdzenie 19 nowych technologii z wykorzystaniem Boeinga 777 ecoDemonstrator. (Fot. Boeing)

To nie jest tak, że w Brukseli wierzą, że kiedy wszystkie kraje należące do UE ograniczą emisję do atmosfery dwutlenku węgla, metanu i innych świństw, to uchronią przed kryzysem klimatycznym cały świat. Mechanizm jest nieco bardziej złożony. Właśnie nadarzyła się świetna okazja, by go omówić. Chodzi o zakaz eksploatowania samochodów ciężarowych z silnikami wysokoprężnymi, który wprowadza Kalifornia.

Wrze na linii Polska Grupa Górnicza (PGG) a Greenpeace Polska. Najpierw ekolodzy pochwalili się zablokowaniem zrzutu wody z kopalni Halemba w Rudzie Śląskiej do Odry. Twierdzili, że to ich odpowiedź na bezczynność Ministerstwa Klimatu i Środowiska w sprawie uchronienia rzeki przed kolejną katastrofą ekologiczną. Chwilę potem w stół uderzyła PGG. Zdaniem górniczej spółki takie działania z jednej strony narażają bezpieczeństwo tamtejszych pracowników, a z drugiej oczerniają kłamliwymi twierdzeniami jej dobre imię. PGG zapowiada podjęcie kroków prawych. A Greenpeace Polska przygotowuje swój komentarz.

Polacy chętniej byliby bardziej eko, jednak skutecznie powstrzymuje ich przed tym zbyt wysoka, jak na ich portfele, cena zrównoważonych produktów. Mimo to większość stara się żyć ekologicznie i równocześnie ekonomicznie, bo oszczędza energię elektryczną i unika marnowania żywności.

Wszyscy eksperci, z którymi rozmawialiśmy o polskim systemie kaucyjnym, cieszą się z tego, że na stronach Rządowego Centrum Legislacyjnego pojawiły się dwa rozporządzenia w tej sprawie. Zgodnie twierdzą, że to krok we właściwą stronę. Ale to nie jest wcale tak, że nikt już nie ma żadnych wątpliwości. Te producenci opakowań i nie tylko zgłaszają od lat, bo też tyle trwa tworzenie w Polsce znowu mechanizmu kaucji i zwrotu opakowania.

Producenci samochodów przekonują, że plany zaostrzenia wymagań w kwestii emisyjności nowych pojazdów byłyby dla nich zbyt kosztowne. Nieważne, że właśnie wykazały rekordowe zyski, wypłacają niespotykane wcześniej premie prezesom i dywidendy – zwraca uwagę organizacja Transport & Environment.

Najnowszy raport Banking on Climate Chaos, który co roku analizuje globalne finansowanie paliw kopalnych przez główne banki komercyjne i inwestorów, to wyjątkowo smutna lektura. Bo jest koronnym dowodem na to, że walka ze zmianami klimatu rozpoczyna się i kończy na deklaracjach. Za nawet najodważniejszymi słowami, które podają na kolejnych szczytach klimatycznych ONZ, nie idą żadne konkretne, robiące różnice czyny. Świat dalej wydaje krocie na paliwa kopalne, od których niby bardzo chce się uniezależnić.

Naukowcy uważają, że ludzkość przypomina pociąg, który porusza się po klifie, z którego za chwilę może spaść i nie będzie już okazji na ponowną wspinaczkę. Najnowszy model klimatyczny jednoznacznie wskazuje, że jak będziemy tylko dokładać węgla do atmosfery, to stopi się drugi co do wielkości obszar lodowy na świecie po lądolodzie antarktycznym. I wtedy nawet ograniczenie globalnego ocieplenia do 1,5 st. C nam w niczym nie pomoże.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), Polski Alarm Smogowy oraz Bank Światowy opublikowały ranking aktywności gmin w programie Czyste Powietrze za 2022 r. Zdecydowanie wyróżnia się jeden region kraju. W pierwszej setce stamtąd jest co czwarta gmina. Chodzi o województwo śląskie, którego reprezentant też otwiera całe zestawienie. Co ciekawe: zwycięzca tego rankingu wcześniej często notowany był wśród najbardziej zanieczyszczonych miast w Polsce.

Organizacje ekologiczne są przekonane, że trzeba przyjąć jak najszybciej nowe przepisy, które ukrócą samowolkę kopalni, jeżeli chodzi o zrzuty zasolonej wody do rzek. Zdaniem Anny Moskwy, minister klimatu i środowiska, wszystko odbywa się zgodnie z obowiązującym prawem. Jednak dodaje, że Ministerstwo Infrastruktury pracuje nad specustawą, dzięki której nowa Inspekcja Wodna będzie mogła realnie reagować na nielegalne zrzuty ścieków do wód.

Polskie organizacje klimatyczne opracowały raport pt. Biała księga polskich rzek. Pretekstem do stworzenia takiego dokumentu była katastrofa ekologiczna na Odrze, jaka miała miejsce latem 2022 r. Autorzy przekonują, że systemie zarządzania i monitoringu rzek w Polsce nie działa jak należy i wskazują co, ich zdaniem, należy zmienić w pierwszej kolejności. Wśród postulatów są bardzo wysokie opłaty dla kopalń za zrzuty zasolonej wody do rzek.

Wielu Polaków w okresie zimowym zmaga się z wysokimi opłatami za grzanie, dlatego coraz częściej montują alternatywne rozwiązania mające na celu zmniejszyć koszty eksploatacji. Z raportu o budowie nowych domów w Polsce wynika, że blisko 50 proc. inwestorów w 2022 r. wybrało pompę ciepła jako centralną jednostkę instalacji grzewczej.