Środowisko

Mówisz smog, myślisz Nowa Ruda. To dolnośląskie miasto jest nowym niechlubnym liderem rankingu smogowego rankingu Polskiego Alarmu Smogowego i wygrywa we wszystkich kategoriach. W tegorocznym rankingu królują małe i średnie miejscowości, a Krakowa, któremu na długo przykleiła się łatka „smoga wawelskiego”, nawet nie ma co w nim szukać. Dzięki wprowadzonemu kilka lat temu zakazowi palenia w piecach stolica Małopolski radykalnie poprawiła swój klimat.

Za chwilę mamy pożegnać słoneczną jesień. Będzie ponuro, ciemno, a przede wszystkim zimniej, co pewnie zaraz poskutkuje długimi kolejkami do punktów wymiany opon. Tym razem zanieczyszczenie powietrza może być rekordowe. Przecież państwowa spółka już handluje węglem brunatnym, a politycy radzą Polakom palić w piecach, tym co mają pod ręką. Smog już za kilka tygodni może być nie do zniesienia. Dobitnie świadczą o tym obecnie prowadzone pomiary, gdzie normy przekroczone o 1000 proc. i więcej stają się po prostu w Polsce standardem.

W Polsce nie dość, że normy jakości powietrza są dalekie od tych proponowanych przez Światową Organizację Zdrowia, to w dodatku teraz nikt nie będzie ich respektował. Rząd wszak dopuszcza paleniem węglem brunatnym i jakieś środowisko nie będzie w tym przeszkadzać. Tymczasem dla Brukseli obecny kryzys energetyczny to pretekst do dalszego zaostrzenia już obowiązujących norm, dzięki czemu walka o czyste powietrza ma być bardziej efektywna. Znowu podążamy z UE w zupełnie odmiennych kierunkach.

Tak, to nie pomyłka. Lasy Państwowe ogłosiły konkurs na promocję drewna, w którym do rozdania miały 100 mln zł. 100 ze 118 nagrodzonych w tym konkursie do instytucje kościelne albo z Kościołem powiązane. A wy głupi cieszyliście, że wam lasy chrustu pozwalają więcej nazbierać.

Tej zimy nie będzie dla nas ratunku i chyba przyjdzie sięgną po maski, ale tym razem nie w obronie przed koronawirusem a bardziej naszych płuc. Politycy mówią wszak wprost, żeby palić czym się tylko da. A do tego inflacja od miesięcy drenuje kieszenie Polaków. Jeżeli dodamy jedno do drugiego, to w efekcie mamy bardzo niebezpieczne połączenie. Jego skutkiem jest czerwona mapa Polski na tle Europy i normy powietrza przekroczone o co najmniej 1000 proc.

Przedstawiciele Fundacji ClientEarth Prawnicy dla Ziemi uważają, że działalność Lasów Państwowych znalazła się poza jakąkolwiek kontrolą. Strona społeczna nie może doprosić się o żadne informacje, nikt nie odpowiada na pytania ekologów. Ci wkurzyli się i złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Chodzi o bezczynność trzech nadleśnictw w Bieszczadach i na terenie Puszczy Karpackiej. Poprosiliśmy Lasy Państwowe o komentarz. Ciekawe, czy się doczekamy?

Coraz głośnie robi się znowu o kopalni Turów. Najpierw Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wydał decyzję środowiskową, która pozwala fedrować w tej odkrywce nawet do 2044 r. Teraz z kolei głos podnoszą czeskie i niemieckie organizacje pozarządowe, które skarżą się do Komisji Europejskiej na rząd w Pradze, który wziął od Polski wynegocjowane odszkodowanie i już - zdaniem skarżących - nie przejmuje się ani tamtejszym środowiskiem, ani skarżącymi się na ciągły brak wody mieszkańcami.

Przepisy dotyczące systemu kaucyjnego miały być przyjęte najpóźniej w połowie tego roku. Zamiast tego po wakacjach pojawił się kolejny projekt. Eksperci po jego lekturze są zszokowani, bo wychodzi na to, że nikt ich uwag w Ministerstwie Klimatu i Środowiska nie posłuchał. Dziwne, prawda?

Jeśli rząd jakiś projekt ustawy lubi, to gwarantuje mu turbo przyspieszenie przy procedowaniu w Sejmie. Szast-prast i po sprawie. Nie traci czasu na opinie ekspertów i konsultacje społeczne. No chyba że jakieś regulacje rządowi się nie podobają. Wtedy mamy do czynienia z ustawicznym przekonywaniem społeczeństwa, że ciągle są konsultowane i analizowane. Tak było z normami jakości węgla, tak jest też z zasadą 10H i systemem kaucyjnym. Rozmawiamy o tym z Filipem Piotrowskim ze Stowarzyszenia Zero Waste.

Prokurator Generalny nie zgadza się z zeszłorocznym wyrokiem w sprawie Oliwiera Palarza, któremu zasądzono 30 tys. zł za naruszenie jego dóbr osobistych z powodu zanieczyszczenia powietrza w Rybniku. Zdaniem Prokuratora Generalnego to roszczenie jest bezzasadne.

Zanieczyszczenie powietrza w polskich kurortach już w zeszłym roku biło po oczach. Wtedy zaczęto też głośniej nawoływać do rezygnacji z opłaty klimatycznej, która nie ma większego związku z rzeczywistością. Smog w uzdrowiskach w tym sezonie będą rekordowe, przekroczenia norm idą już nie w setki, lecz tysiące procent.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (GDOŚ) wydał decyzję środowiskową dla kopalni odkrywkowej Turów. To furtka, dzięki której PGE może fedrować w tej odkrywce aż do 2044 r. Spółka nie odpowiedziała na naszą prośbę o komentarz. Nic też o tym nie wie czeskie Ministerstwo Środowiska, które zgodnie z podpisana umową z polskim rządem, ma otrzymywać informacje o tej kopalni na bieżąco.

W Polsce walka o zdrowy oddech właśnie zawinęła na kołku. Nie ma i na razie nie będzie nowych norm jakości węgla, nikt też tej zimy nie będzie zbytnio przejmować się kryteriami dotyczącymi kondycji powietrza. Małopolska już przełożyła w czasie swoją uchwałę antysmogową, a kilka innych województw też chce iść tym tropem. A Sejm chce zgody na sprzedaż węgla brunatnego. Tymczasem o ile wcześniejsze dane Europejskiej Agencji Środowiskowa o wpływie brudnego powietrza na nasze zdrowie wprawiały w osłupienie, to najnowsze doniesienia naukowców po prostu przerażają.

Do tej pory świadectwa energetyczne musieli wyrabiać właściciele domów wybudowanych po 2009 r. Teraz będą obowiązywać wszystkich. Nowy obowiązek wejdzie w życie za pół roku, a do nie lekceważenia go mają przekonać Polaków słone kary, wielokrotnie przewyższające opłaty za wydanie dokumentu.

Wyjątkowo chłodny początek jesieni i kłopoty na rynku węgla mają już swoje konsekwencje. To nawet o 4000 proc. i więcej przekroczone normy jakości powietrza. Tak wdychanego brudu jeszcze w tym sezonie nie odnotowano w Warszawie. Ale stolica szykuje się na najgorsze. Miasto przy pomocy firmy Airly Public postawiło na unikalne rozwiązanie. Dzięki temu Warszawa ma największy system monitoringu jakości powietrza w Europie.

Sieć sklepów Żabka otworzyła Żabka Eko Smart - to pierwszy w Polsce sklep łączący ekologię z technologią. Innowacją na skalę światową jest zastosowanie w placówce instalacji perowskitowych. Wkrótce podobne sklepy mają pojawić się jeszcze w trzech innych miastach.

Przez smog nie tylko zapłaczecie, ale i wyplujecie płuca. Rząd wiedział wcześniej, że opału zimą nam zabraknie i dlatego wstrzymał prace nad nowymi normami jakości węgla. Chodziło o to, żeby Polacy mogli palić w piecach czym popadnie, nie martwiąc się przy okazji o mandaty. Szkoda tylko, że nikt nie pomyślał o samorządowcach i wojewódzkich uchwałach antysmogowych. Są już pierwsze zakusy, żeby regulacje, zmienić, a przynajmniej na jakiś czas zawiesić. Nie trzeba być Einsteinem, by domyślić się, co to oznacza dla środowiska i naszych płuc.

Kaufland realizuje swój zielony plan. Sieć stawia na podwyższanie efektywności energetycznej swoich placówek. Firma zakończyła właśnie wymianę energooszczędnego oświetlenia LED we wszystkich swoich sklepach i planuje zrealizować jeszcze w tym roku finansowym projekt instalacji paneli fotowoltaicznych w kolejnych obiektach. Adama Sadowskiego, eksperta pionu zarządzania nieruchomościami w Kaufland, pytamy o dalsze losy ich strategii zrównoważonego rozwoju.

Katastrofa w Odrze powinna uświadomić rządzącym, że przyroda jest niezwykle delikatną i wrażliwą materią, a wszelkie zaniedbania w tej dziedzinie potrafią potwornie się zemścić. Tymczasem na dnie Bałtyku tyka bomba zegarowa. Zatopione tam składy broni chemicznej wciąż niewiele obchodzą rząd. Zrezygnował nawet z ćwierć miliarda od Unii Europejskiej na specjalistyczny statek do oczyszczania Bałtyku. Bo po co nam taki sprzęt.

Władza usłyszała głos przedsiębiorców znad Odry, którzy przez katastrofę ekologiczną toną w stratach. Premier Mateusz Morawiecki już zapowiada rekompensaty finansowe. W tym celu Sejm nawet ma zebrać się szybciej, już na początku września. Nie wiadomo tylko, co dalej z odszkodowaniami. Winnego zatrucia rzeki ciągle nie widać, a na ogłaszanie w województwach stanu klęski żywiołowej też się nie zanosi.