Środowisko

Amerykańskie Narodowe Centra Prognoz Środowiskowych nie mają wątpliwości: właśnie pobiliśmy rekord średniej, dobowej temperatury na świecie z 2016 r. Naukowcy są przerażeni. Ich zdaniem przyczyn należy szukać w niestety pogłębiających się zmianach klimatycznych, jak również wyjątkowo silnego El Nino.

Powszechne pogawędki z ChatGPT tylko w styczniu 2023 r. mogły zużyć tyle prądu, ile potrzeba całemu 175-tysięcznemu miastu. Zaledwie 10 zapytań do ChatGPT to zmarnowanie pół litra wody. Wysłanie maila też kosztuje dokładnie 5-6 gramów CO2 wypuszczonych do atmosfery, może nie zawsze trzeba go więc wysyłać z zaledwie emotikonem w treści? No i czas: spędzamy online średnio siedem godzin dziennie, a jakby dodać czas spędzony z jakimkolwiek urządzeniem to już trzynaście godzin. Efekt? 50 proc. ludzi czuje, że przegina z technologią. Czy to szaleństwo da się zatrzymać? I jak to zrobić mądrze?

Zmiany klimatu odciskają coraz bardziej wyraźne piętno. W tym roku temperatura powierzchni oceanów bije wszystkie rekordy i zadziwia naukowców. Bardzo kiepsko jest też z lodową pokrywą na Antarktydzie. A jakby tego było mało to od tygodni słychać ostrzeżenia, że tym razem sezonowe El Nino będzie bardzo silne, co też może mieć swoje konsekwencje dla całego świata.

To pewnie będzie tak samo, jak z wojewódzkimi uchwałami antysmogowymi. Wtedy też szlak przecierał Kraków i Małopolska, a zaraz potem podążyła za nimi cała Polska. I ze Strefami Czystego Transportu (SCT) wygląda to bardzo podobnie. Gród Kraka zaczęły już gonić inne miasta, najbardziej skróciła dystans bodaj Warszawa, gdzie zakończyły się właśnie konsultacje społeczne. Okazało się, że zdecydowana większość dorosłych mieszkańców stolicy opowiada się za takim rozwiązaniem.(fot. PhotoRK / Shutterstock)

Koniec z przeciąganiem liny w niemieckim rządzie jeżeli chodzi o ustawę o ogrzewaniu. Zielonym i liberałom udało się koniec końców dojść do porozumienia w sprawie stopniowego wycofywania z użytkowania przez gospodarstwa domowe kotłów gazowych i olejowych. Co ciekawe: Berlin chce na to wydać ponad połowę mniej pieniędzy niż rozpisany na 10 lat budżet programu Czyste Powietrze.

Chociaż w czasie pandemii emisje dwutlenku węgla ostro wyhamowały, to od pewnego czasu wydaje się, jakby bardzo chciały nadrobić ten stracony czas. Nic więc dziwnego, że już w 2022 r. z wynikiem 37,5 mld ton pobito dotychczasowy, niechlubny rekord. A najbliższe tygodnie mogą być dla Europy pod tym względem wyjątkowo uciążliwe. Bo dym z kanadyjskich pożarów powoli pokonuje Atlantyk i wdziera się w nasz kontynent, co już w niektórych rejonach Europy widać gołym okiem.

Odnawialne źródła energii w gospodarstwach domowych stają się powoli standardem. Polacy coraz częściej zdają sobie sprawę z negatywnego wpływu CO2 na środowisko, dlatego większość decyduje się na zakup i montaż alternatywnych źródeł energii. Czasami nie trzeba nawet martwić się co wybrać, bo są inwestorzy, którzy pomagają poprzez montaż wydajnych farm wiatrowych. European Energy właśnie otworzył taki obiekt w północno-zachodniej Polsce.

Za chwilę minie osiem lat odkąd świat podpisał porozumienie paryskie i umówił się na ograniczenie wzrostu temperatury globalnej do 1,5 stopnia Celsjusza. I chyba wychodzi na to, że swojego słowa najzwyczajniej w świecie nie dotrzymujemy. Tak przynajmniej wynika z najnowszych ustaleń Europejskiego Centrum Średnioterminowych Prognoz Pogody (ECMWF). I wychodzi na to, że nie dość, że coraz częściej zdarza nam się przekraczać ustalone tak granice, to w dodatku jest spora szansa na to, że tak też będzie przez następnych kilka lat.

Już praktycznie co roku słyszymy doniesienie o tym, jak lód znika w Arktyce. Tym razem naukowcy zalecają nam popatrzeć na chwilę w odwrotnym kierunku: na Antarktydę. Już w zeszłym roku tamtejszego lodu było bardzo mało. I wygląda na to, że to żaden przypadek tylko niebezpieczna tendencja: badacze dowodzą, że właśnie pobiliśmy to niechlubne osiągnięcie i lodu na Antarktydzie jest jeszcze mniej.

Chociaż Ministerstwo Klimatu i Środowiska ogłasza przyjęcie przez rząd ustawy w sprawie systemu kaucyjnego i zapowiada jego wejście w życie w 2025 r., to jeszcze nic w tym względzie nie jest przesądzone. Dopiero mamy ruch ze strony gabinetu premiera Morawieckiego, a przecież jeszcze jest Sejm, Senat i na koniec podpis prezydenta. Biorąc zaś pod uwagę, jak sam rząd długo przekładał w czasie właśnie klepnięte regulacje, można mieć spore wątpliwości, czy uda się tę drogę legislacyjną zakończyć w parę miesięcy, jeszcze w tej kadencji parlamentarnej.

W porządku obrad najbliższego posiedzenia Sejmu na próżno szukać projektu ustawy o systemie kaucyjnym. Wiceminister klimatu i środowiska Jacek Ozdoba po raz kolejny składa obietnice i twierdzi, że jeżeli nikt z rządu nie wniesie żadnych uwag, to może uda się nad tym pochylić jeszcze w czerwcu. Dobrze jakby tak się stało, bo dalsze przekładanie tego w czasie może nas słono kosztować.

Proponujemy zestaw bezpiecznych i sprawiedliwych granic systemu Ziemi – czytamy w analizie opublikowanej na łamach prestiżowego „Nature”. Niestety, okazuje się, że już na starcie praktycznie wszystkie z nich jako ludzkość przekraczamy

Raport WWF Rzeki solą płynące wskazuje jednoznacznie, że za większość ścieków i zrzutów odpowiada przemysł ciężki, hutnictwo, energetyka i górnictwo. Tymczasem Ministerstwo Klimatu i Środowiska organizuje pilną naradę z wojewodami przy Kanale Gliwickim i znowu wypatruje toksycznych złotych alg. Szefostwo resortu uparcie utrzymuje, że wszystko jest pod kontrolą, a służby monitorują rzekę non-stop. Ponowne skażenie Odry już nam nie grozi?

Naukowcy z amerykańskiego Union of Concerned Scientists (UCS) w najnowszych badaniach wykazali związek między pożarami w Ameryce Północnej a emisjami CO2, za które odpowiedzialne są koncerny wydobywcze. Co więcej: problem jest im znany od lat, dlatego obecnie koncertują się na dezinformacji w sprawie klimatu.

Hiszpańska narodowa służba meteorologiczna (AEMET) nie ma wątpliwości: kraj od końca 2022 r. jest w długoterminowej suszy. W marcu br. deszcz padał tak słabo, że od razu zyskał miano drugiego, najbardziej suchego miesiąca w tym stuleciu. Jakby tego było mało, w kwietniu padł w Cordobie rekord ciepła i termometry wskazały na 38,8 st. Celsjusza. Sytuacja staje się coraz bardziej poważna, na tyle, że w południowo-wschodnim regionie Katalonii wejdzie w życie zaraz bardzo niepopularny zakaz, który dotyczy domowych basenów.

Trudno dziś wskazać na dwa modniejsze obecnie trendy niż zrównoważony rozwój i neutralność klimatyczną. O ile jakaś korporacja, firma, czy inny podmiot chce być bardziej postrzegana jako ekologiczna, tym częściej zaczyna wymieniać przez przypadki te dwa zwroty. Swoje trzy, zielone grosze zamierz też dołożyć Boeing. Samolotowy gigant pokazał swój plan na 2023 r. i zapowiada sprawdzenie 19 nowych technologii z wykorzystaniem Boeinga 777 ecoDemonstrator. (Fot. Boeing)

To nie jest tak, że w Brukseli wierzą, że kiedy wszystkie kraje należące do UE ograniczą emisję do atmosfery dwutlenku węgla, metanu i innych świństw, to uchronią przed kryzysem klimatycznym cały świat. Mechanizm jest nieco bardziej złożony. Właśnie nadarzyła się świetna okazja, by go omówić. Chodzi o zakaz eksploatowania samochodów ciężarowych z silnikami wysokoprężnymi, który wprowadza Kalifornia.

Wrze na linii Polska Grupa Górnicza (PGG) a Greenpeace Polska. Najpierw ekolodzy pochwalili się zablokowaniem zrzutu wody z kopalni Halemba w Rudzie Śląskiej do Odry. Twierdzili, że to ich odpowiedź na bezczynność Ministerstwa Klimatu i Środowiska w sprawie uchronienia rzeki przed kolejną katastrofą ekologiczną. Chwilę potem w stół uderzyła PGG. Zdaniem górniczej spółki takie działania z jednej strony narażają bezpieczeństwo tamtejszych pracowników, a z drugiej oczerniają kłamliwymi twierdzeniami jej dobre imię. PGG zapowiada podjęcie kroków prawych. A Greenpeace Polska przygotowuje swój komentarz.

Polacy chętniej byliby bardziej eko, jednak skutecznie powstrzymuje ich przed tym zbyt wysoka, jak na ich portfele, cena zrównoważonych produktów. Mimo to większość stara się żyć ekologicznie i równocześnie ekonomicznie, bo oszczędza energię elektryczną i unika marnowania żywności.

Wszyscy eksperci, z którymi rozmawialiśmy o polskim systemie kaucyjnym, cieszą się z tego, że na stronach Rządowego Centrum Legislacyjnego pojawiły się dwa rozporządzenia w tej sprawie. Zgodnie twierdzą, że to krok we właściwą stronę. Ale to nie jest wcale tak, że nikt już nie ma żadnych wątpliwości. Te producenci opakowań i nie tylko zgłaszają od lat, bo też tyle trwa tworzenie w Polsce znowu mechanizmu kaucji i zwrotu opakowania.