Energetyka

Ministerstwo Rozwoju i Technologii pracuje nad dodatkiem dla osób ogrzewających domy energią elektryczną, między innymi za pomocą pompy ciepła. Ale mleko już się wylało i wielu – tylko i wyłącznie przez rekordowe rachunki za prąd – marzy o powrocie do pieców węglowych. Eksperci podkreślają, że to nie ma żadnego sensu. Zamiast ulegać emocjom, lepiej na spokojnie usiąść i wszystko jeszcze raz policzyć.

Jak na razie średnia cena prądu w Polsce w tym roku wynosi 0,77 zł za 1 kWh. I tak od 2023 r. ma być liczony rachunek dla gospodarstwa domowego, ale tylko do poziomu 2000 kWh na rok. Jeśli zużyjemy więcej energii, za każdą kolejną kilowatogodzin w nowej taryfie zapłacimy co najmniej 2 zł.

Paliwa na polskich stacjach taniały nieprzerwanie od końca czerwca. Ale jak wskazują eksperci rynkowi: to już koniec dobrych wieści dla kierowców. Nie dość, że paliwa nie będą już coraz tańsze, to w dodatku lepiej przygotować się na potężne odbicie cenowe, które może potrwać całą zimę. Za to na rynku ropy mamy do czynienia z umiarkowanym spokojem.

Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) nie miały innego wyjścia i musiały ogłosić stan zagrożenia. Tak będzie w piątek, 23 sierpnia między godz. 19. a 20. i między 20. a 21. Ale jednocześnie uspokajają, że sieć elektroenergetyczna pracuje stabilnie i w nie występuje konieczność ograniczania poboru energii elektrycznej przez odbiorców. Na razie.

Obecny kryzys energetyczny pozwala obrońcom paliw kopalnych atakować odnawialne źródła energii, które ich zdaniem nigdy nie będą mogły zadbać na odpowiednim poziomie o bezpieczeństwo energetyczne. Tyle że manipulacje z dostawami gazu, jakimi tak po prawdzie od roku Gazprom ćwiczy Europę, ukazały dokładnie odwrotną zależność. Już tego lata Unia Europejska mogła mieć spore kłopoty energetyczne, gdyby nie pomoc energetyki słonecznej. To ona pokrzyżowała plany Putina.

Gaz jest bardzo drogi, ale to nie jedyny kłopot. Wydłuża się kolejka oczekujących po przyłącze gazowe. Czekać trzeba dłużej niż na wizytę u lekarza specjalisty w NFZ. Polska Spółka Gazownictwa podaje terminy z ponad rocznym poślizgiem. Nabywcy nowych domów są zrozpaczeni.

Osoby, które dały się namówić na zakup pomp ciepła, słuchając dzisiaj polityków, plują sobie w brodę. Pomysł, żeby zamrozić ceny prądu do 2000 kWh rocznie, a powyżej naliczać rachunki według rynkowych stawek, oznacza, że użytkujący pompy ciepła zamiast obiecywanych oszczędności dostaną finansową fangę między oczy. W zależności od powierzchni domu urządzenia montowane przez Polaków zużywają rocznie 3000-9000 kWh. Zakładając, że z pozostałym zużyciem zmieszczą się w 2000 kWh, tylko za użytkowanie pompy zapłacą 4-, 5-krotnie więcej niż w 2022 r.

6 tys. zł za trzy tony węgla wydawało się świetnym interesem aż do pierwszego deszczu. Kobieta, która kupiła opał od obwoźnych handlarzy, zorientowała się, że kupiła trochę węgla, ale więcej kamieni i gruzu, które tylko udawały węgiel. Sezon grzewczy rozkręca się, a zdesperowani, pozbawieni opału Polacy coraz częściej padają ofiarą oszustów.

Ciemne ulice, brak ozdób świątecznych i odwołana zabawa sylwestrowa. Tak coraz częściej wygląda samorządowa rzeczywistość na koniec 2022 r. Jak Polska długa i szeroka w gminy i miasta uderzają rekordowe rachunki za energię. Samorządowcy ratują się, jak mogą. Ci najbardziej zdesperowani unieważniają przetargi na dostawę prądu. Na tak drastyczny krok zdecydował się już Wrocław.

Nie wiadomo, jaki dalszy los czeka umowę społeczną między rządem a górnikami, która zakłada m.in. gwarancje zatrudnienia i indeksację wynagrodzeń. A jej fundamentem jest harmonogram zamykania kopalni, który miał rozpocząć się już rok temu. Ale Ministerstwo Aktywów Państwowych niektóre jej zapisy skrupulatnie stara się realizować. Tak jest w przypadku przejęcia za symboliczną złotówkę kopalni należących do Tauron Wydobycie. Związkowcy narzekają na tempo tych zmian i chcą pilnych rozmów z przedstawicielami resortu.

To węgiel z Czech. Ale wygląda na to, że już po zawodach. Wykupiliśmy wszystko, co było pod ręką, ceny skoczyły i już nie jest tak tanio, a w dodatku Czesi po najeździe Polaków zaczęli wprowadzać limity sprzedaży. Zdejmijcie więc kurtkę, którą zaczęliście zakładać po przeczytaniu tytułu i odłóżcie kluczyki od dostawczaka. Do Czech nie ma po co jechać.

Zamrożenie cen energii elektrycznej oraz uznanie recyklingu tworzyw sztucznych za branżę energochłonną - te oraz inne postulaty wystosowało do premiera Mateusza Morawieckiego Stowarzyszenie „Polski Recykling” z prośbą o wsparcie. Branża recyklingu mówi wprost: galopujące ceny energii grożą falą upadłości w sektorze recyklingu tworzyw sztucznych i mogą wywołać kryzys związany z odbiorem odpadów segregowanych.

Chociaż reprezentanci rządu jak mantrę powtarzają, że jesteśmy odpowiednio przygotowani na zimę w towarzystwie kryzysu energetycznego, to dane o surowcach energetycznych wskazują na coś dokładnie odwrotnego. Bo też Polska, jako jedyny kraj UE, właśnie umniejsza wypełnienie swoich magazynów gazu. Dramat też jest w przypadku zebranych zapasów węgla. Jest ich jak kot napłakał. Ostatnio tak mało węgla przy kopalniach było 14 lata temu, we wrześniu 2008 r.

Niektórzy twierdzą, że to cisza przed burzą, i nie wierzą w nagłe odwrócenie trendu. Na starcie sezonu grzewczego w najzimniejszym wrześniu od czternastu lat jesteśmy świadkami wyraźnego spadku cen surowców energetycznych. Dotyczy to gazu, ropy i węgla.

Jeszcze kilka miesięcy temu wydawało się, że modyfikacja zasady 10H to jedynie formalność. Ale teraz już tak nie jest. Zasłaniając się bezpieczeństwem energetycznym, politycy koalicji twierdzą, że korekta przepisów wiatrowych to nie jest ich zobowiązanie i nie będzie przy tej okazji sejmowej większości. Szans na zmianę regulacji i uwolnienie energetyki wiatrowej na lądzie – w tym roku nie ma żadnych.

Rząd ma pecha. Wszyscy modlą się o łagodną zimę, żebyśmy przez gaz i węgiel nie poszli z torbami. A tu przychodzi zimny jak diabli wrzesień i trzeba zacząć grzać. Może i rachunki za energię i ciepło jeszcze nigdy nie były tak wysokie, ale start sezonu trzeba przywitać z przytupem.

Rząd bardzo starał się przekonać Polaków, że węgla zimą nikomu nie zabraknie, ale ta narracja coraz bardziej się sypie. Rzeczywistość jest bowiem znacznie bardziej szara, niż starał się to malować premier Mateusz Morawiecki. Dobitnie ukazuje to przykład Enei, które zabraknie do końca roku węgla. Walka z tym deficytem oznacza jedno: będzie znowu drożej.

Rząd zamierza chronić Polaków przed nadmiernymi kosztami prądu, ale tylko tych, którzy zużywają maksymalnie 2000 kWh rocznie. Kontrolowanie zużycia, by zmieścić się w tym limicie, jest bardzo często niewykonalne, ale jest większy problem. Około miliona gospodarstw domowych, którzy ogrzewają domy energią elektryczną, nie ma szans na żadną pomoc i dramatycznie odczuje wzrost taryf tej zimy.

Górniczy związkowcy narzekają, że węgiel sprowadzany z Kolumbii, Australii, Indonezji czy RPA jest niesortowany i bardzo złej jakości. Z drugiej strony polskim spółkom zwiększenie wydobycia idzie bardzo po grudzie. Ale nie ma też co martwić się na zapas. Sprzedawcy opału na pewno coś wymyślą. W sieci pojawili się już oferujący ekogroszek z egzotycznych kierunków. Kłopotem jest jego cena, zdecydowanie wyższa niż te 3000 zł na opał od rządu.

Słońce, wiatr, geotermia – energię pozyskiwaną z tych źródeł widzimy już na każdym kroku. Ale wodór? Dla zwykłego zjadacza chleba takie instalacje to pieśń przyszłości. Są skomplikowane i przede wszystkim bardzo drogie. Komisja Europejska postanowiła to zmienić. Pomóc ma w tym Europejski Bank Wodoru z kapitałem opiewającym na 3 mld euro. (Fot. Shutterstock / Alexander Kirch).