Energetyka

Embargo na ropę z Rosji dostarczaną drogą morską wejdzie w życie za niespełna dwa tygodnie i całkowicie zmieni zasady gry na rynku naftowym. Będzie to potężny cios w rosyjskie finanse, bo dla Kremla eksport ropy jest budżetowym diamentem w koronie. Rynek nie znosi próżni, więc natychmiast pojawi się surowiec z innych źródeł. Stany Zjednoczone chcą przejąć jak największą część odebranych Rosji udziałów w tym rynku i mają już plan.

To już pewne. Podpisana między rządem a górnikami pod koniec maja 2021 r. umowa społeczna traci rację bytu. Podobnie rzecz ma się z harmonogramem zamykania kopalń, które mają zostać z nami jednak na dłużej. Ale na Śląsku z tego powodu nikt nie skacze z radości. Bo górników bardziej interesuje to, czy rząd ustanowi węgiel paliwem przejściowym w polskiej transformacji. Jeśli tak się nie stanie, to nie będzie o czym rozmawiać.

Za nami kolejny Szczyt Klimatyczny ONZ COP27. Podczas blisko dwutygodniowych obrad ustalono tak po prawdzie tylko jedno: powołanie do życia specjalnego funduszu kompensacyjnego, dzięki któremu bogate kraje mają pomagać biedniejszym w walce z coraz gwałtowniejszymi zjawiskami pogodowymi. Obserwatorzy i analitycy podzielili się na dwa obozy: jedni twierdzą, że to bez wątpienia sukces negocjacyjny, a drudzy przekonują, że tym samym klimatyczne rozmowy zakończyły się porażką. Sam jestem zdecydowanie spod tej drugiej chorągwi.

Rzeczywistość w ostatnich latach nie pomaga transformacji energetycznej. Najpierw trzeba było przyspieszyć rozwój po stagnacji w trakcie pandemii, a potem światowej gospodarce bardzo głęboko w oczy spojrzał kryzys energetyczny i ceny surowców zaczęły szaleć. I właśnie w ten sposób na międzynarodowe salony wrócił węgiel. Teraz Międzynarodowa Agencja Energii przestrzega, że jak szybko się z tego węglowego snu nie obudzimy, to o walce ze zmianami klimatu możemy raz a dobrze zapomnieć.

To wcale nie jest tak, że jesteśmy skazani na wysokie rachunki za prąd. Sposobów na ich obniżenie jest co najmniej kilka. Od najprostszych, które sprowadzają się do uszczelnienia drzwi i okien, przez częstsze korzystanie z prysznica zamiast kąpieli w wannie, po bardziej skomplikowane, wspierane przez najnowsze technologie. Jak korzystać z tych ostatnich, podpowiada Łukasz Nitak, Business Development Director z DXC Technology.

Jeżeli rząd myśli, że na kilka tygodni przed Barbórką wystarczy zapowiedzieć bardziej elastyczną politykę węglową, a wcześniej nakłonić Solidarność do odwołania Marszu Godności i w ten sposób zadbać o dobre nastroje górników - to bardzo się myli. Tym razem taka taktyka się nie sprawdzi i odwiedzanie kolejnych karczm piwnych na Śląsku przez wicepremiera Jacka Sasina nic w tym względzie nie zmieni. Bo górnicy czują się przez rząd oszukani i trudno im się dziwić.

Rząd zniósł obligo giełdowe z energetyki. Tym samym energia nie musi być już sprzedawana wyłącznie za pośrednictwem giełdy. Dzięki temu być może jakoś uda się opanować szalejące ceny prądu, które dociskają całą gospodarkę krajową do ściany. Ale wcale ma nie być tak, że teraz handel energią w Polsce nie będzie ani transparentny, ani konkurencyjny. O to ma zadbać nowa platforma handlu energią od PGE.

Niemiecki gigant przemysłowy z końcem roku całkowicie wycofa się z Rosji i przestanie serwisować kluczowe komponenty rosyjskiej infrastruktury energetycznej, głównie sieci przesyłowej gazu. Ogłaszając – bardzo dobre zresztą – wyniki finansowe za ostatni kwartał, Siemens potwierdził wcześniejsze zapowiedzi, że kompletnie porzuci rosyjski rynek. To może być potężny cios dla rosyjskiej energetyki, która bez wsparcia technicznego niemieckiego partnera może mieć ogromne kłopoty z funkcjonowaniem.

Sposób na „darmowe” ogrzewanie podbija nie tylko Polskę, ale i naszego znacznie bogatszego zachodniego sąsiada. Różnica polega na tym, że Niemcy już wiedzą, że może być groźny, a tamtejsza straż pożarna na każdym kroku ostrzega przed skutkami eksperymentów z ogniem i ceramiką. Chcesz dogrzewać się donicą ze świeczkami? Zainwestuj w koc pożarniczy, bo wiadro wody może nie pomóc.

Wbrew rządowym zapewnieniom w Polsce węgla jest tyle, co kot napłakał. Gdyby było go pod dostatkiem, to najpopularniejszy w Polsce sklep PGG nie musiałby wycofywać ze sprzedaży indywidualnej węgla luzem. Ten od teraz ma trafiać już tylko do samorządów. Rząd nie może pozwolić sobie na wpadkę. I dlatego PGG zaczęła handlować opałem na nowych zasadach.

Kłopoty z zakupem węgla coraz częściej wykorzystywane są przez oszustów. Zaczęło się od dodatku węglowego, ale teraz kanciarze wzięli na celownik internetowy sklep PGG i zrobili jego klon. Spółka powiadomiła odpowiednie służby i robi co może, żeby ta fałszywa witryna w końcu zniknęła. Na razie jednak nic z tego nie wychodzi. Strona lewego sklepu PGG jak wisiała, tak dalej wisi.

Coraz głośniejsze górnicze pomrukiwania dotarły w końcu do Warszawy. Trudno inaczej wytłumaczyć nagły, węglowy zwrot, w którym szef partii rządzącej nie wyklucza budowaniu w przyszłości nowych kopalni, a wicepremier Jacek Sasin na śląskiej karczmie piwnej kadzi górnikom i mówi, że bez nich nie byłoby polskiego bezpieczeństwa energetycznego. Takie czarowanie potrwa co najmniej do Barbórki. Fot. wzz.org.pl

Rosnące ceny coraz bardziej dają się Polakom we znaki. Najnowsze badanie CBOS nie pozostawia złudzeń. Już 86 proc. z nas odczuwa skutki drożyzny. Najbardziej sen z powiek spędzają nam podwyżki cen energii. Chociaż jest dodatek węglowy i energetyczny, to i tak rachunki za ten sezon grzewczy będą pewnie szokować. O domowe sposoby na ich przynajmniej częściowe zmniejszenie pytamy Łukasza Dembskiego, akredytowanego audytora certyfikatu Zielony Dom. Stosując proste triki, można obniżyć rachunki o 50-60 proc.

Wydawało się, że po licznych turbulencjach serial pod tytułem nowe moce w Ostrołęce wreszcie zmierza do optymistycznego finału. Wprawdzie docelowo gaz zastąpił węgiel, ale Orlen nie chciał marnować więcej czasu i w tym roku ruszył z pracami, zlecając je Amerykanom. Szkoda, że wcześniej nie było refleksji ani na temat samego gazu, który bije cenowe rekordy, ani też ostatecznej wyceny, która po rosyjskiej agresji na Ukrainę musiała pójść w górę. I tak się właśnie dzieje.

W zeszłym roku w trakcie forum młodzieży Youth4Climate w Mediolanie Greta Thunberg zaatakowała światowych przywódców, którym zarzuciła, że z ich strony pada wiele wspaniałych słów o ochronie klimatu, ale nie idzie za nimi żadne działanie. Rzecz jasna wylał się za to kubeł pomyj na nastolatkę ze Szwecji. Tymczasem mija kolejny rok i znów odbywa się szczyt klimatyczny i wychodzi na to, że ta bezczelna małolata miała po prostu rację. Słychać tylko bla, bla, bla i zero konkretów.

Sprzedaż węgla na zimę przez samorządowców nieco uspokoiła rynek. Składy opału nie mają innego wyjścia, jak dostosować się do ceny na poziomie 2000 zł za tonę i nie więcej. Dlatego w ogłoszeniach aukcyjnych jesteśmy świadkami niewielkiego zwrotu. Aukcji powyżej 4000 zł jest trochę mniej, przybywa za to tych w granicach 3000 zł. Zupełnie inne reguły gry dotyczą za to sprzedaży węgla przez polskie kopalnie dla energetyki zawodowej i ciepłownictwa. W tym ostatnim przypadku mamy do czynienia z rekordową podwyżką o 500 proc., patrząc rok do roku.

Jakby zamieszania z fatalnie napisaną ustawą o dodatku węglowym było mało, właśnie weszła w życie kolejna nowelizacja. Okazuje się, że zniknął jeden z dotychczasowych kluczowych warunków. Żeby dostać dopłatę do węgla, nie trzeba już mieć złożonej deklaracji CEEB. A co lepsze, znów możliwa jest wypłata kilku dodatków węglowych na jeden adres. To zaczyna wyglądać gorzej niż smutny żart.

Niektóre gminy pokazują, że w nosie mają starszych, ubogich czy niepełnosprawnych. Nimi nie ma się kto teraz zająć, bo pomoc społeczna musi zajmować się organizowaniem węgla dla zamożnych i samodzielnych. Trzeba przecież odtrąbić sukces, że nikomu węgla zimą nie zabrakło. Nikomu, kto jest wystarczająco głośny krzyczy, że państwo nie działa. A jak przestanie działać na odcinku pomocy najsłabszym, to nieważne – oni krzyczeć nie potrafią, więc szumu nie narobią. Tak się właśnie rozkłada na łopatki pomoc społeczną.

Ustawa umożliwiająca zakup węgla w gminach daje Polakom nadzieję na zakup opału za maksymalnie dwa tysiące za tonę bezpośrednio od samorządu. Skorzystanie z tej nowej możliwości jest możliwe tylko pod warunkiem, że nie kupiliśmy opału w sklepach online spółek energetycznych.

To wprawdzie dwa razy więcej niż kwota, jaką rząd obiecywał utrzymać dla odbiorców indywidualnych, ale wciąż o wiele mniej niż wynosi cena rynkowa tego surowca. 2 tys. zł to maksymalna cena, po jakiej samorządy będą mogły sprzedawać mieszkańcom węgiel w ramach ustawy, którą w czwartek podpisał prezydent. Problem polega na tym, że najpierw same będą musiały kupić węgiel i to za maksymalnie 1,5 tys. zł za tonę.