Energetyka

Nerwowo na rynku paliw kopalnych. Po serii tajemniczych ciągle eksplozji w systemie gazowym Nord Stream doszło do kolejnego incydentu. Tym razem chodzi jednak o rurociąg Przyjaźń, którym ropa trafia do Niemiec. Rozszczelnienie jednej z magistrali potwierdza Przedsiębiorstwo Eksploatacji Rurociągów Naftowych (PERN). Przyczyny na razie nie są znane.

Cała Europa oszczędza ciepło ze względu na kryzys energetyczny. Ale okazuje się, że nie można przesadzić, bo można narobić sobie kłopotów. Na przykład jeśli wyłączysz zupełnie grzejniki, licząc, że ogrzeją cię sąsiedzi. Grzejesz się na ich koszt, czyli ich okradasz. Spółdzielnia mieszkaniowa może cię za to pozwać do sądu.

Rząd stracił miesiące na zapewnianie, że żadnego kłopotu z węglem nie będzie. Gdy się okazało, że jednak sytuacja ma się ciut inaczej, to poszło hasło, że wszystkie ręce na pokład i zaczęło się kombinowanie. Każdy musiał dołożyć swoją cegiełkę, bo też stawka dla rządu była oczywista: być albo nie być. W ten sposób zniknęły nowe normy jakości węgla. Nie ma też co tej zimy przejmować się normami jakości powietrza. Tego też nikt nie będzie egzekwował. Pal licho z naszym zdrowiem, ma nam być przede wszystkim ciepło. Teraz swoje trzy grosze wtrąca również Ministerstwo Infrastruktury, które zamierza ułatwić transport węgla po całym kraju.

Samorządowcy narzekają na oferty składane w przetargach na dostawy energii. Stawki wzrosły o co najmniej kilkaset procent. I nie wiadomo, czy zatrzymywać tramwaje, czy gasić światło w szpitalach. Początkowo rząd chciał wkręcić gminy i miasta w obrót węglem, ale pech chciał, że na takie rozwiązanie nie pozwala prawo. Inna rzecz, że samorządy nie mają kwalifikowanych wag czy ciężarówek do transportu opału. Jak się okazało, że rządowa narracja trafia kulą w płot, to zaczęło się znowu główkowanie, co zrobić z rynkiem energii. I w końcu padło na maksymalną cenę energii.

11 października jest ostatnim dniem, by zapewnić sobie rządowe dopłaty do ogrzewania. Dla kogo? Dla gospodarstw domowych, ale też dla odbiorców wrażliwych jak szkoły, przedszkola czy szpitale. Co robić? Nie, nie biegniecie do ciepłowni, raczej do spółdzielni albo wspólnoty, żeby upewnić się, czy zarząd zadbał o złożenie odpowiednich dokumentów, żebyście mieli taniej.

Najlepszy lifehack tego roku? Ogrzewanie mieszkania za pomocą zaledwie kilku ceramicznych donic i maleńkich świeczek typu tealight podbija TikToka, a film z dowodem na to, że to działa, ma już  ponad 2 mln wyświetleń. I nie ma tu żadnych telewizyjnych sztuczek. To rzeczywiście może działać i uratować was, jak nagle zimą na kilka dni z kaloryferów przestanie płynąć ciepło. Ale nie, to nie jest ciepło za darmo. To „darmowe” ogrzewanie mogłoby was kosztować 660 zł miesięcznie, gdybyście chcieli tak grzać codziennie przez 30 dni. Dla porównania, centralne ogrzewanie nawet po tegorocznych podwyżkach, to koszt ok. 100 zł miesięcznie. Z tymi świeczkami to jednak słaby interes - dokładnie policzyłam.

Baltic Pipe ma dać nam odpocząć od gazu z Rosji, ale prawdziwe bezpieczeństwo energetyczne mamy zaznać dopiero po uruchomieniu pierwszej elektrowni jądrowej. Jej wykonawcę powinniśmy poznać w ciągu paru tygodni. W grze są Amerykanie, Francuzi i Koreańczycy, ale możliwe że przy tej okazji skorzystamy z paru a nie tylko jednej technologii. Zgodnie z zapowiedziami przedstawiciela Ministerstwa Klimatu i Środowiska rząd już nie chce tracić czasu i zamierza ustalenia atomowe przyspieszyć.

Rodzimego węgla moglibyśmy mieć o wiele, wiele więcej, gdyby nie program likwidacji polskich kopalń. Wydobycie węgla w Polsce maleje, a górnicy wciąż odchodzą z pracy. Czy ktoś w końcu zatrzyma tę złą passę?

Rządowe dopłaty do węgla zachęcają prywatne składy węgla do zawyżania cen - uważa Robert Tomaszewski, analityk Polityki Insight. A jak przyjdzie prawdziwe zimno, możemy mieć do czynienia z jeszcze większą spekulacją pośredników, która skłoni Polaków, żeby za 3 tys. zł od rządu kupować ścinki opon. A to wszystko i tak wtedy, gdy uda się sprowadzić do Polski odpowiednią ilość węgla i jakimś cudem rozwieźć ją koleją po kraju. Nie pytajcie, co stanie się, jak Putin postanowi atakować naszą infrastrukturę krytyczną - wtedy nie uratują nas nawet USA.

Kryzys energetyczny zrujnował najpierw rynek gazu, potem węgla. Ropie też się dostało. Rachunki za prąd dobijają wymęczone pandemią gastronomię i rozrywkę. O swoje przyszłoroczne budżety drżą samorządowcy, którzy w przetargach otrzymują astronomiczne oferty na dostawę prądu. Ale jedno w tym czasie pozostało niezmienne. To rządowe dążenie do utworzenia w tym roku Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego (NABE). Wbrew opiniom ekspertów i wątpliwościom związkowców.

Ileż można ględzić o tym samym? Że zabraknie nam zimą węgla, że ten sprowadzany z zagranicy jest bardzo kiepskiej jakości i że tona czarnego złota najpewniej będzie zaraz po 5000 zł albo i więcej? Rząd ma już po dziurki w nosie tej czarnej propagandy, która jego zdaniem nie ma nic wspólnego z rzeczywistością. Ministerstwo Aktywów Państwowych wzięło się więc za porządny PR i zapewnia, że węglowa zadyszka w żadnej mierze nam nie grozi. Importowanego opału będziemy bowiem mieć co nie miara, a i cena ma być lepsza.

Krytycy unijnej polityki energetycznej oraz takich strategii jak Zielony Ład, czy REPowerEU uważają, że skoro powietrze ma charakter globalny, to takie też powinny być działania mające na celu dbać o jego odpowiednią jakość i kondycję. Ich zdaniem Europa z założoną neutralnością klimatyczną w 2050 r. w żadnej mierze sama kryzysu klimatycznego nie pokona. Patrząc na węglowe plany Chin - trudno tego pesymizmu nie podzielać.

Unia Europejska szczyci się, że na parę tygodni przed wyznaczonym terminem, średnia wypełnienia magazynów gazu jest już bardzo blisko 90 proc. Czy oby na pewno są to powody do zadowolenia? Międzynarodowa Agencja Energii nie jest wcale tego pewna. Twierdzi, że o ile Brukseli uda się przetrwać zimę tylko z kilkoma sinikami, tak na początku przyszłego roku, kiedy przyjdzie czas na ponowne uzupełnienie gazowych zapasów, czekają na nią spore kłopoty.

Po tygodniach stopniowych spadków cen na stacjach benzynowych nastąpiło odwrócenie tego trendu i na razie nic nie wskazuje na to, by coś miało się w tej kwestii zmienić. Eksperci nie mają dobrych wieści zwłaszcza dla właścicieli diesli, bo gwałtownym skoku cen w hurcie już w przyszłym tygodniu litr oleju napędowego na stacjach może dobić do 8 złotych.

Gminy i miasta dosłownie zaczynają tonąć pod naporem astronomicznych rachunków za prąd, także te, gdzie włodarzem jest prezydent, burmistrz czy wójt sympatyzujący ze Zjednoczoną Prawicą. Sytuacja jest już na tyle poważna, że wymaga rządowej interwencji i premier Mateusz Morawiecki już ją zapowiedział.

Praga nie rzuciła się od razu na głęboką drogę. Najpierw więc w Doha otwarto czeską ambasadę, potem była wizyta w Katarze czeskiego ministra przemysłu i handlu. Teraz byliśmy świadkami oficjalnej wizyty u naszych południowych sąsiadów emira Kataru Tamima bin Hamada Al Thaniego. Jej kulminacją jest podpisanie czesko-katarskiej umowy gospodarczej, której głównym punktem są dostawy gazu LNG.

Rosnące ceny energii skłaniają firmy do szukania oszczędności. Problem jest palący, bo dotyczy wszystkich branż i przedsiębiorstw bez wyjątków. Da Vinci Green Energy namawia do zainwestowania w fotowoltaikę, przekonując, że przy obecnych stawkach za MWh instalacja zwróci się w niespełna 2,5 roku.

Czy kryzys energetyczny i rosyjska agresja na Ukrainie stały się dla niektórych pretekstem do manipulowania cenami energii, żeby w ten sposób zadbać o własną kieszeń? Trudno bowiem inaczej wytłumaczyć skokowy wzrost cen na przykład ekogroszku, jaki miał miejsce na tygodnie przed rosyjską napaścią. Sprawie ma przyglądać się zarówno Urząd Regulacji Energetyki, a także Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Drugi na czterostopniowej skali stopień alarmowy Bravo został wprowadzony przez rząd dla polskiej infrastruktury energetycznej poza granicami Polski. Podpisane przez premiera zarządzenie ma obowiązywać co najmniej do 30 listopada. Rząd nie podaje, która infrastruktura jest zagrożona atakiem terrorystycznym, ale po atakach na Nord Stream najprawdopodobniej chodzi o gazociąg Baltic Pipe.

Chociaż Waszyngton robił, co mógł, żeby tak się nie stało, to państwa OPEC+ jednak zdecydowały o największym cięciu w dziennej produkcji ropy od 2020 r. Według ekspertów to krok wyprzedzający embargo na ropę z Rosji. W odpowiedzi cena ropy na giełdzie zaczęła lekko rosnąć. Z kolei na polskich stacjach paliw już wcześniej można było zaobserwować podwyżki cen benzyny i diesla, które najprawdopodobniej będą kontynuowane.