węgiel

Jest nowy Przegląd Węglowy za marzec 2024 r. od Fundacji Instrat. Kolejny miesiąc widać jak na dłoni, że systematycznie ubywa węgla w naszym miksie energetycznym. Niepokojące dane dotyczą także wydobycia, które znowu szura po dnie. Za to szósty miesiąc z rzędu spadła cena węgla dla energetyki zawodowej.

W sieci zawrzało. Bo sklep PGG wydał specjalne oświadczenie, w którym, informuje swoich klientów, że od teraz na realizację złożonego zamówienia przyjdzie czekać maksymalnie nawet 60 dni od jego opłacenia. Powód? Aż tylu jest chętnych na sortyment oferowany przez ten sklep. Internauci nie dają wiary w ten komunikat i uważają, że jest zgoła inny powód tej taktyki sklepu PGG. Może u konkurencji chociaż ceny są tańsze? Sprawdzamy.

Za niedługo nasza energetyka zawodowa ma ściąć swoje zapotrzebowanie węglowe do 10 mln t na rok. No chyba że atom opóźni się niemiłosiernie i tego czarnego złota będziemy potrzebowali prawie dwa razy więcej. Ale jak wszystko pójdzie zgodnie z planem, to w najbliższej dekadzie czeka nas bezprecedensowy odwrót od węgla, którego będziemy potrzebowali nawet cztery razy mniej. Myślicie pewnie, że to kolejny scenariusz od aktywistów klimatycznych? Wcale nie, takie prognozy mają Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE).

Chociaż do początku nowego sezonu grzewczego zostało ok. pięć miesięcy, walka o węglowego klienta indywidualnego trwa w najlepsze. Tym razem stawce przewodzi Południowy Koncern Węglowy (dawniej Tauron Wydobycie), który w maju zaprezentował nowy cennik. Co na to sklep PGG i Węglokoks Kraj?

Chyba nie ma lepszego dowodu na brak strategii energetycznej rządu niż ostatnia historia aktywów węglowych, które jeszcze rząd Mateusza Morawieckiego chciał wydzielać do Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego (NABE). Potem spory znak zapytania nad tym pomysłem zawiesiła nowa minister przemysłu, w efekcie czego akcje spółek runęły na łeb i szyje. Teraz zaś resort zmienia zdanie i energetyczne walory ponownie zaczynają puchnąć. Ale kto by się przejmował kilkoma miliardami w lewo, czy w prawo? Przy okazji dowiedzieliśmy się, że sytuacja polskiego górnictwa jest tragiczna.

Patrząc na Polskę od kilku miesięcy można mieć nieodparte wrażenie, że węgiel powoli udaje się na zasłużoną emeryturę. Zarówno produkcja, jak i sprzedaż szurają po dnie i przekopują muł. Ale globalnie sytuacja wygląda zgoła inaczej. Okazuje się, że w zeszłym roku wydobycie węgla na całym świecie osiągnęło najwyższy w historii poziom 8 mld ton.

Najbogatsze gospodarki świata zgodziły się na wycofanie się z wykorzystywania węgla do produkcji energii elektrycznej za ponad dekadę - w 2035 r. Zbiegło się to w czasie z wyraźnym nurkowaniem ceny węgla w portach ARA. Ale przyczyn takiego stanu rzeczy lepiej szukać w danych o imporcie węgla energetycznego do Europy Północno-Zachodniej.

Chociaż od dawna wiadomo, że ekogroszek z ekologią ma tyle wspólnego co pięść z nosem, to dalej tak nazwany opał jest w sprzedaży i robi w konia klientów. Miały z tym skończyć nowe normy jakości paliw stałych, w tym węgla. Ale poprzedni rząd je zawiesił. Najpierw bowiem przestraszył się najpierw górników, a po wybuchu kryzysu energetycznego – że Polacy nie będą mieli czym się ogrzewać zimą. Teraz Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiada zwrot w tej sprawie.

Wszyscy doskonale zdają sobie sprawę, że rząd nie ma strategii energetycznej, a narracja Ministerstwa Przemysłu od miesięcy sprowadza się tylko do obietnic dotyczących umowy społecznej. Dlatego górnicy coraz odważniej wysuwają kolejne żądania. A w tle rzecz jasna czai się wielka polityka. I przez tę mieszaninę możemy kolejne pokolenia skazać na tak dobrze znaną nam chorobę, czyli wieczną pogoń za Zachodem.

W social mediach powoli pojawiają się porady dotyczące zakupu opału już na sezon grzewczy, który pewnie za kilka miesięcy ruszy pełną parą. Sklep PGG też jest już przygotowany na wielkie poruszenie klientów. W jego bazie jeszcze nigdy nie było zarejestrowanych tylu Kwalifikowanych Dostawców Węgla (KDW). Ale cena węgla na razie pozostaje bez zmian, podobnie w innych spółkach wydobywczych.

Obejmując resort z siedzibą w Katowicach, Marzena Czarnecka w pierwszej kolejności chciała uspokoić górniczych związkowców. I rzeczywiście: ci tylko się coraz szerzej uśmiechali, jak słyszeli kolejne obietnice od przedstawiciela rządu, że umowa społeczna - zakładająca fedrowanie węgla do 2049 r. - jest święta i tym samym nie do ruszenia. Ale jak tylko okazało się, że za chwilę możemy być świadkami zmiany sternika w resorcie przemysłu, górnicy zaczęli straszyć strajkami.

W biznesie nie ma sentymentów. Jak zdarza się tak, że z różnych powodów produkcja spada, to trzeba szukać oszczędności, najczęściej wiadomo: w ludziach. Być może będą nowe etaty, ale dopiero jak się sytuacja poprawi. I ta zasada obowiązuje wszędzie, z jednym wyjątkiem. Jest nim polskie górnictwo, które przypomina rozpędzony samochód w kierunku ściany, w którym kierowca - zamiast szybko reagować - zajada się chipsami.

Choć ledwo rozpoczęła się wiosna, powoli zaczynają się przygotowania do kolejnego sezonu grzewczego. Wyczuł to Południowy Koncern Węglowy, który w kwietniu kolejny raz obniżył swoje ceny. Sklep PGG zaś zachęcał upustami i promocjami. Teraz czas na kolejną nowość: pojedyncze worki węgla nie trzeba będzie odbierać wyłącznie z kopalni PGG. Będzie można skorzystać także z Kwalifikowanych Dostawców Węgla (KDW).

Cały czas trwa wyścig na jak najniższą cenę węgla. Ze sklepem PGG rywalizuje głównie Południowy Koncern Węglowy (dawniej Tauron Wydobycie), który znowu skorygował swój cennik. Węglokoks Kraj już dawno sobie odpuścił tę rywalizację i swoje ceny zmienia bardzo rzadko, o ile w ogóle. Dzieje się też, jeżeli chodzi o bazę Kwalifikowanych Dostawców Węgla - tak dużo jeszcze nie było ich zarejestrowanych w bazie sklepu PGG.

Europejski Zielony Ład atakowany jest między innymi dlatego że zawiera rozwiązania, których reszta świata nie podejmuje, chociaż wszyscy oddychamy tym samym powietrzem. I teraz potwierdza to najnowszy raport Global Energy Monitor. Owszem ambitnym celom klimatycznym Brukseli można przyklasnąć, ale nie przyniosą one żadnego oddechu globalnemu klimatowi, jeżeli nie będą obowiązywać na całym świecie, a nie tylko na terenie jednego z najmniejszych kontynentów. Dlatego powinniśmy redukować moce węglowe, a nie je zwiększać, jak miało to miejsce w zeszłym roku.

Zapowiedziana jeszcze przed weekendem przerwa w funkcjonowaniu sklepu PGG sugerowała, że klienci mogą wypatrywać jakiś zmian. I rzeczywiście: nowy tydzień rozpoczynamy z kolejnymi promocjami. Chcąc z nich skorzystać trzeba jednak zdecydować się na zakup co najmniej dwóch ton węgla. I jeszcze jedna rada: im szybciej skorzystacie z tych cenowych udogodnień, tym lepiej dla waszego portfela.

Sklep PGG nieustannie chwali się jednymi z najniższych cen węgla na rynku. Ale trzeba szykować się przy takiej okazji też na dodatkowe koszty, te po stronie Kwalifikowanych Dostawców Węgla (KDW), których w bazie jest już 215 w całej Polsce. Ci jednak mogą narzucać takie stawki, jakie im przyjdą do głowy, nikt tego w żaden sposób nie kontroluje. Tylko klienci sklepu PGG coraz bardziej mają po dziurki w nosie to, że w ten sposób transport bywa droższy od samego opału.

Znowu po kątach muszą chować się ci, którzy bardzo lubią porównywać systemy energetyczne Polski i Niemiec, rzecz jasna w tych rzadkich chwilach, kiedy im to pasuje. Teraz wychodzi na to, że Berlin swojego zdania na temat węgla jednak nie zmienia i zamyka elektrownie zasilane czarnym złotem. W sumie z mapy Niemiec zniknie 15 takich obiektów. Ale to nie jest jedynie kwestia naszych zachodnich sąsiadów. Cała Unia Europejska wyraźnie coraz bardziej idzie w OZE, zwiększając dystans do węglowej Polski.

Na rynku węgla z jednej strony mamy do czynienia z rekordowym importem po stronie Chin i Indii, a z drugiej w Stanach Zjednoczonych zużycie czarnego złota spadło do najniższego poziomu od ponad 60 lat. W efekcie w portach ARA ceną węgla wyraźnie szarpnęło. Ale u nas na razie bez paniki. Spółki węglowe nie korygują swoich cenników, zdarzają się nawet promocje.

Polskie elektrownie wciąż niechętnie kupują węgiel z polskich kopalni. Związki winą za to obarczają głownie poprzedni rząd, który w trosce o bezpieczeństwo energetyczne kraju miał niepotrzebnie decydować się na rozpasły import. Elektrownie mówią o rachunku ekonomicznym i przekonują, że wolą tańszy opał. Ten spór właśnie wszedł w niebezpieczniejszą fazę.