Inflacja

Wszystko, co w ostatnich tygodniach pisałam o stopach procentowych, wrzućcie do kosza. Mówię poważnie. Że niby złotówkowicze mogą odetchnąć, że już może nie być we wrześniu podwyżki stóp choćby o 0,25 pkt. proc. Ostatni odczyt inflacji za sierpień na poziomie 16,1 proc. zmienił wszystko. Ceny miały już spadać do 15,4 proc., a skoczyły jak zwariowane. A to znaczy, że 7 września RPP też zafunduje wam kolejny skok o 0,25 pkt. proc. A może o 0,5 pkt. proc.? Bardzo możliwe. O początku obniżek stóp na koniec 2023 r. też prawdopodobnie możemy zapomnieć. Porobiło się.

Przyszły rok zapowiada nam się wyjątkowo tłusto. Pensje i wydatki poszybują w górę, państwo ściągnie rekordowo dużo podatków, a idę też o zakład, że programy społeczne PiS będą zalewać kraj miliardami złotych. Skąd to przekonanie? Rząd cieszy się jak dziecko prognozami potężnych wpływów budżetowych, a jednocześnie nie ma zamiaru przedłużać tarcz antyinflacyjnych. A statystki wskazują, że Polacy jadą już na oparach.

Jeśli spodziewaliście się, że ceny dadzą nam miesiąc, dwa oddechu, to nic z tego. Nie dość na tym, kredytobiorcy znów dostaną w kość, bo wszystko wskazuje, że już za kilka dni RPP podniesie stopy procentowe i może to być podwyżka wyższa niż się ostatnio mówiło. Szykujcie się na ból – ostrzegał w piątek szef Fed Jerome Powell. Myślałem, że zwraca się tylko do Amerykanów.

Gabinet premiera Morawieckiego podniósł prognozę inflacji na przyszły rok. Zaklinanie, że czeka nas trudnych kilka-kilkanaście miesięcy nie ma już sensu. Średnie tempo wzrostu cen w 2023 r. ma sięgnąć prawie 10 proc., a to zwiastuje, że walka z drożną zajmie nam długie lata. Ale nie przejmujcie się tym, drodzy czytelnicy, bo kiedyś było gorzej.

Na walutach cały czas gorąco. Po rozpoczęciu handlu na Dalekim Wschodzie dolar znów się umocnił. Jego zakupy napędza na foreksie piątkowa zapowiedź podwyżek stóp procentowych. Z kolei euro, a razem z nim złoty, tracą w obawie przed eskalacją kryzysu energetycznego w UE i odcięciem dostaw gazu przez Rosjan. Im bliżej weekendu, tym może być gorzej. Dostawy mają zostać wznowione od soboty. Ale czy będą?

Oczywiście chodzi o przeciętne pensje. I tylko hipotetycznie. I to tylko zabawa, więc nie plujcie na mnie w komentarzach, ale przy okazji ta zabawa pokazuje wiele ważnych rzeczy. A więc start: dziś przeciętna płaca to 81 tys. zł rocznie, gdyby wynagrodzenia rosły stale w obecnym tempie, za 17 lat zarabialibyśmy w miesiąc tyle, ile obecnie w rok. A za 34 lata przeciętny pracownik otrzymywałby milion złotych miesięcznie.

Ćwierć grosza – tyle zabrakło w środę, by frank szwajcarski przebił psychologiczną granicę 5 zł. A przecież po nerwówce z powodu wojny w Ukrainie na początku marca, kiedy też sięgaliśmy 5 zł, już było całkiem nieźle, w czerwcu CHF spadł nawet poniżej 4,4 zł. Czy to liźnięcie poziomu 5 zł to znów przykry, ale tylko incydent? Nie bardzo. Już przy tej barierze raczej zostaniemy na dłużej. I módlcie się o trzymanie w ryzach szwajcarskiej inflacji, bo jak jeszcze urośnie, frank pobije rekord i poniżej 5 zł długo nie zejdzie.

Eksperci wyliczają, że tegoroczna wyprawka szkolna będzie o 15 proc. droższa od zeszłorocznej. Traci też na wartości świadczenie w ramach programu Dobry Start.

Nieważne, że świat czekał na tę chwilę od miesięcy. Wystąpienie Jerome'a Powella, szefa amerykańskiej Rezerwy Federalnej, na dorocznym spotkaniu bankierów centralnych w Jackson Hole, trwało nieco ponad pięć minut. I tak wystarczyło, żeby rynki do reszty zgłupiały.

Nasi zachodni sąsiedzi starają się działać z wyprzedzeniem. Już zadbali o odpowiednie dostawy gazu z Norwegii, awaryjnie uruchamiają też elektrownie węglowe i myślą o reaktywacji atomu. Teraz przyszedł czas na działania mające na celu złagodzić nowe taryfy gazowe, które zaczną obowiązywać od października. W tym celu Berlin zmniejszy podatek VAT od sprzedaży gazu.

Polacy boją się słabości złotego, któremu grozi nie tylko inflacja, ale widmo recesji, kryzys energetyczny, brak pieniędzy z KPO i po prostu niechęć świata do polskiej waluty. Dlatego sami też coraz częściej odwracają się od złotego i uciekają z oszczędnościami w depozyty walutowe. Jakie waluty mogą być teraz bezpieczną przystanią? Zobaczcie, bo możecie się zdziwić.

Wiele ostatnich miesięcy upłynęło pod znakiem szalonych wzrostów wynagrodzeń. Ale to już przeszłość, wzrost płac zaczął przegrywać z inflacją, a za chwilę zacznie przegrywać z koniunkturą na rynku pracy i widmem recesji. Jeśli dotąd nie dostałeś podwyżki, choćby takiej rekompensującej inflację, to przespałeś najlepszy moment na rozmowę z szefem i teraz masz już marne szanse. Chyba, że jesteś księgowym.

W czerwcu tempo, w jakim rosły wynagrodzenia, było wyraźnie wolniejsze od pędu cen. Średnia krajowa zwiększyła się o 13 proc. rok do roku, inflacja poszła w górę o 15,5 proc. W lipcu ceny wzrosły o 15,6 proc., tymczasem pensje zwiększyły się o 15,8 proc., przebijając minimalnie inflację. Opublikowane w piątek dane GUS na temat wynagrodzeń są olbrzymią niespodzianką, tym bardziej że mamy do czynienia z nowym rekordem – 6778,63 zł.

Wzrost cen produktów i usług wymuszają na konsumentach zmianę ich wyborów. Decyzje Polaków są zrozumiałe - całkowicie przestali kupować niektóre produkty, inne omijają szerokim łukiem podczas zakupów lub mocno ograniczyli. Jest jeszcze trzecia grupa produktów, ale ta często musi trafić do koszyka, wówczas liczy się cena - w tym wypadku wygrywają tańsze zamienniki.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przycisnął Biedronkę za podłączenie się pod tarczę antyinflacyjną wprowadzoną przez rząd. Niestety przygotowaną na kolanie promocją sieć strzeliła sobie w stopę, bo teraz grozi jej potężna kara finansowa, sięgająca 10 proc. rocznego obrotu. To już kolejna akcja Biedronki, o którą UOKiK ma pretensje.

Sklepy aktualizują swoje cenniki w zastraszającym tempie. Ceny produktów spożywczych potrafią pójść w górę praktycznie z tygodnia na tydzień. Wygląda na to, że kolejna fala podwyżek jest tuż tuż, bo sprzedawców Biedronki przyłapał przy pracy jeden z ekonomistów.

Ceny towarów i usług konsumpcyjnych w lipcu wzrosły w Polsce o 15,6 proc. w stosunku do tego samego miesiąca rok temu. Główny Urząd Statystyczny podał ostateczny odczyt inflacji i okazało się, że jednak była – niewiele, ale jednak – wyższa niż w czerwcu. Najbardziej bolesny jest chyba wzrost aż o jedną czwartą kosztów użytkowania mieszkań.

Choć do tej pory wysoką inflację obwinialiśmy o wiele negatywnych skutków, tym razem możemy dostrzec pozytywny efekt kryzysu gospodarczego - Polacy mają większy szacunek do żywności. Ponad połowa z nas robi zakupy w sposób przemyślany. I co ważne - coraz mniej osób traci pieniądze przez marnowanie żywności. Z kolei jeszcze bardziej pogorszyła się sytuacja finansowa w gospodarstwach domowych, w których nie wystarcza pieniędzy nawet na podstawowe potrzeby. W niemal wszystkich nie traci się obecnie nawet jednej złotówki na wyrzucanych produktach spożywczych - wynika z badania przeprowadzonego przez Quality Watch dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor.

Średnie wynagrodzenie w drugim kwartale 2022 r. spadło w porównaniu z początkiem roku. Niby nieznacznie - o kilkadziesiąt złotych. Ale w obliczu bardzo wysokiej inflacji każdy komunikat GUS-u, który nie mówi o wzrostach, będzie dla konsumentów sygnałem, że należy zaciskać pasa.

W sierpniu RPP na pewno nie zaserwuje wam kolejnej podwyżki - to dlatego, że Rada po prostu ma wakacyjną przerwę. Ale i potem dalszych podwyżek stóp może już wcale nie być. Ekonomiści wyliczają osiem powodów, dlaczego stopy nie będą już wyższe. I mogą mieć rację, WIBOR ostatnio już lekko spada, podobnie jak kontrakty terminowe na stopę procentową, które wyprzedzają przyszłość.