Inflacja

Inflacja w Turcji szaleje, więc władza robi porządki w kierownictwie TurkStatu, czyli tamtejszego GUS-u. Najnowszą ofiarą czystek jest wiceszef urzędu, który swoją funkcję sprawował od zaledwie ośmiu miesięcy. Fot. G20 Argentina/Flickr (CC BY 2.0)

Decyzja RPP o utrzymaniu stóp procentowych, niepewność związana z wyborami i odczytem inflacji w USA w środę i w czwartek przed południem mocno poszturchały nam złotego. Ale wystarczyło, że Amerykanie ogłosili, że inflacja u nich spadła, a kurs naszej waluty eksplodował. W piątek nasza waluta nie miała wolnego i wykorzystała ten czas, by przeprowadzić efektowny rajd. Do dolara złoty umocnił się aż o 10 groszy, mniej do euro. Straciła niestety od franka szwajcarskiego.

Chociaż oficjalne prognozy przewidywały, że Rada Polityki Pieniężnej podniesie stopy procentowe o 25 punktów bazowych, to niemal tylu samu ekonomistów oczekiwało, że mogą one zostać niezmienione. W oczekiwaniu na decyzję złoty minimalnie, ale cały czas tracił na wartości. Miał dużo czasu - to była najpóźniej ogłoszona decyzja RPP w historii (o 18.25) Podczas posiedzenia musiało być naprawdę gorąco.

Diesel po 10 zł za litr, benzyna „95” po 9 zł. Takie mogą efekty likwidacji tarczy antyinflacyjnej w zakresie paliw i przywrócenia na żądanie Komisji Europejskiej pełnych stawek podatków pośrednich. A to może oznaczać, że ceny paliw w Polsce wystrzelą do najwyższych poziomów w Unii. Już w tej chwili – mimo obniżonych stawek – jesteśmy w czołówce.

Wciąż nie wiadomo, czy rząd Mateusza Morawieckiego zacznie z Brukselą na serio negocjować w sprawie zablokowanych funduszy, czy będziemy świadkami kolejnego pokazu propagandowego. Tymczasem na horyzoncie już widać nowe kłopoty. Tym razem chodzi o unijne dopłaty dla rolników. Ich wypłata może być zagrożona, bo zatrudnieni w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) mają już powyżej uszu traktowania ich jak pracowników gorszego sortu.

Rośnie presja na RPP przed środowym posiedzeniem w sprawie podwyżek stóp procentowych. Inflacja CPI najwyższa od 1996 r., inflacja bazowa we wrześniu po raz pierwszy w historii przekroczyła 1o proc., a WIBOR tak mocno poszybował w górę, że nawet bez podwyżki stóp we październiku zafundował kredytobiorcom wyższe raty. Można by odnieść wrażenie, że nie ma wyjścia, stopy muszą wzrosnąć. A jednak! Oprócz coraz marniejszego wzrostu gospodarczego NBP ma jeszcze jeden ważny powód, który może zdecydować, że i tym razem podwyżek stóp nie będzie.

Rząd też coraz mocniej odczuwa. Zaciąganie nowych długów jest coraz droższe, więc chociaż wprost nie powie wam, że musi na was  oszczędzać zamiast rozdawać, to najwyraźniej wysłał człowieka na zwiady, żeby zobaczyć, czy przełkniecie jakoś włączenie trybu oszczędzania. Oto jeden z najbliższych współpracowników premiera, ten odpowiedzialny za gospodarcze ramię rządu, zaczął właśnie sugerować, co i w jakiej kolejności może zacząć zabierać wam rząd, kiedy zacznie brakować pieniędzy.

Żeby nie było nieporozumień: to, o czym przeczytacie poniżej, to nie prognoza, jak będzie, ale teoretyczne scenariusze, co by było gdyby. Ich autorem jest dr Wojciech Paczos, ekonomista z Uniwersytetu Cardiff i założyciel grupy Dobrobyt na Pokolenia.

Aż dziewięć instytucji finansowych w Polsce zatrzymało oprocentowanie depozytów na tym samym poziomie. Wygląda na to, że klienci nie mogą w najbliższym czasie liczyć na podwyżki. Tymczasem analitycy wskazują, że oszczędzający na lokatach w ostatnim roku stracili przez inflację aż 15 proc. Efekt? Polacy wolą trzymać pieniądze w puszkach po ciastkach i skarpetach niż oddać je bankom.  

Dożyliśmy bardzo ciekawych czasów. Oto na naszych oczach rząd będzie próbował zaciskać pasa, czyli zasadniczo zmienić swoją politykę fiskalną. Jest to ciekawe, ponieważ akurat ten rząd nigdy dotąd tego nie robił. (Fot. Krystian Maj/KPRM).

A co jeśli Polacy mając dość nieudolnej walki ze wzrostem cen sami zakasali rękawy do roboty i wzięli się z inflacją za łby? Brzmi zbyt pięknie by było prawdziwe, ale do pewnego stopnia tak jest. Nie wynika to oczywiście z jakiegoś pospolitego ruszenia zainicjowanego na grupie na Facebooku, właściwie to... tak wyszło. Konsumenci widząc, co dzieje się na sklepowych półkach coraz częściej przeszukują je w poszukiwaniu jak najtańszych produktów. Zamiast kawy za 49,99 zł, biorą taką za 24,50 zł. Rezygnują z ulubionych marek, sięgając po ich mniej popularne odpowiedniki. A Biedronka zaciera w tym czasie ręce.

Kiedyś firmy kusiły, że podpisując zgodę na tamto lub owamto, można zaoszczędzić parę złotych, albo że za dotychczasowe pieniądze będą mógł dostać więcej niż obecnie dostaje. Dzisiaj po raz pierwszy zaproponowano mi podwyżkę dotychczasowych opłat. To gdzie tu promocja? – zapytałem odruchowo. I widzicie, miła pani po drugiej stronie łącza wytłumaczyła mi, że inflację mamy tak wysoką, że gwarancja wyższej ceny abonamentu i tak mi się na koniec opłaci.

Inflacja w październiku wzrosła o 17,9 proc., zgodnie z oczekiwaniami ekonomistów. Ze wstępnych danych wynika, że kolejny rekord pobiły ujemne, realnie licząc stopy procentowe, oraz inflacja bazowa. A to może oznaczać, że na RPP wzrośnie presja, by jednak stopy nieco podnieść.

Mamy już za sobą osiem miesięcy dwucyfrowej inflacji. Czy przyzwyczailiśmy się do szybko zmieniających się cen i zaciskania pasa? Gdzie szukamy wskazówek związanych z ochroną kapitału? Czy boimy się prosić szefa o podwyżkę?

Inflacja nie spada, przeciwnie, rośnie, chociaż RPP już jedenaście razy podniosła stopy procentowe. A może przestaniemy skupiać się na stopach i podziałamy po drugiej stronie Świętokrzyskiej? Żeby zatrzymać inflację, trzeba powstrzymać Polaków przed kupowaniem wszystkiego, czego naprawdę nie potrzebują. Wprowadźmy więc nowy podatek od zakupu dóbr luksusowych, poziom ustalając bardzo nisko. Nikt podatku nie będzie chciał płacić, więc wstrzyma się z zakupami, a inflacja zacznie spadać. Fiskus może nie zarobić ani złotówki. I o to właśnie chodzi!

Co czwarty z was uważa, że Rada Polityki Pieniężnej powinna już obniżać stopy procentowe, 35 proc. jest przekonana, że powinny zostać tam, gdzie są teraz (6,75 proc.), a tylko 17 proc. uważa, że konieczne są dalsze podwyżki. Wiecie, co by się stało, gdyby RPP posłuchała większości? Dorobilibyśmy się wkrótce takiej inflacji jak Turcja, czyli 83 proc. zamiast obecnych 17,2 proc. A co gorsze, ratowanie was z takiego bagna bolałoby was wtedy znacznie bardziej, niż ratowanie was teraz przez podwyżkę stóp do 10,5-11 proc. Tak, to też będzie bolało. Ale bez bólu nic już nie da się zrobić.

Trening jest mentoringowy, nie siłowy. Urzędnicy nikomu płacić nie będą, to oni te pieniądze dostaną. Oczywiście tylko niektórzy, a dokładnie ci, którzy są doświadczeni i będą szkolić młodszych pracowników. Niektórzy wylewają wiadra pomyj na ten pomysł. A ja uważam, że to doskonały patent! Co jest złego w wykorzystaniu doświadczenia pracowników, tak by urząd stał się po prostu lepszy? Poza tym uważam, że możliwość dodatkowego zarobku dla części pracowników budżetówki, którzy najbardziej cierpią przez inflację, może oddalić nas od poważnego kryzysu w państwie.

Macie już dość coraz wyższych cen? Nie liczcie, że zaraz to wszystko się skończy. Że zadziałają stopy procentowe, że inflacja sama w końcu odpuści. Szczyt inflacji na poziomie 20 proc. w lutym, a potem już zjazd? Nieeeee, będziemy przebijać 20 proc. kilka razy w 2023 r. Firmy zapowiadają, że będą podnosić ceny jeszcze mocniej, a to znaczy, że was będzie stać na coraz mniej. Kiedy trzeba będzie przyznać przed samym sobą, że jesteś zagrożony ubóstwem albo przynajmniej doświadczasz deprywacji materialnej? Mam dla was test.

Wakacje kredytowe miały stanowić kompromis godzący walkę z inflacją i interesy kredytobiorców jednocześnie. Jednak pierwsze dane wskazują, że Polacy olali nadpłatę kredytów i hulają w najlepsze za zaoszczędzone pieniądze.

Z roku na rok przybywa w Polsce sklepów internetowych. Jak szybko przedsiębiorcy potrafią przenieść swój biznes stacjonarny do sieci, mogliśmy obserwować dwa lata temu podczas lockdownu. Po tym, jak udało im się pokonać tę przeszkodę, niestety teraz czeka na nich kolejna - wysoka inflacja, która skutecznie może powstrzymać Polaków przed kliknięciem zakupów do wirtualnego koszyka. Będzie to wówczas lament i zgrzytanie zębów nie tylko dla właścicieli sklepów internetowych, ale również i dla ich klientów, gdyż spokojnie moglibyśmy uznać, że e-commerce to nasz sport narodowy, bo niemal 80 proc. z nas uważa, że to właśnie zakupy w sieci są najfajniejsze. Co zrobić, by przetrwać i ten kryzys?