Gospodarka

Najnowsze dane Eurostatu wskazują, że inflacja HICP spadła w kwietniu 2023 r. w Polsce do 14 proc. rdr. w porównaniu do danych o inflacji z marca, która wyniosła wówczas 15,2 proc. rdr. Natomiast w ujęciu miesięcznym wskaźnik wzrósł o 0,8 proc. W całej strefie euro również nie jest za wesoło, bo inflacja HICP wzrosła do 7 proc. rdr w kwietniu 2023 r. 

We wtorek poznaliśmy dane o PKB za pierwszy kwartał, które opublikował GUS i osobno Eurostat dla całej UE, strefy euro i poszczególnych krajów, w tym rzecz jasna Polski. Ogromnych powodów do radości nie mamy, bo według polskich statystyków zjechaliśmy na minus, a według unijnych odnotowaliśmy zerowy wzrost, ale i tak miało być o wiele gorzej.

Ze wstępnych danych o bilansie płatniczym w marcu 2023 r. wynika, że saldo rachunku bieżącego było dodatnie i wyniosło 7,7 mld zł. Przypomnijmy, że przed rokiem mieliśmy deficyt: minus 18,2 mld zł. W kolejnych miesiącach nadal będziemy się cieszyć z nadwyżki. Złoty uczcił ogłoszenie wyników w handlu zagranicznym największym spadkiem kursu euro od niemal dwóch lat. Fot. Kees Torn/Wikimedia.org/CC BY 2.0

Słaby wzrost eksportu, gwałtowny spadek importu, słaby popyt wewnętrzny, a także pogłębiająca się deflacja. Tak w dużym uproszczeniu wygląda obecna sytuacja gospodarcza Chin i wielu ekonomistów jest tym zaskoczonych. Wydało się, że zniesienie restrykcji covidowych doprowadzi do silnego odbicia, tak jak w większości rozwiniętych państw, ale nic takiego nie nastąpiło. Największym zagrożeniem dla Państwa Środka jest deflacja, ale dla nas to dobra informacja, bo spadek cen chińskich towarów pozwoli szybciej zbić inflację u nas.

Około 2085 dolarów to pobity kilka dni temu rekord cenowy uncji złota. W okresie zawirowań gospodarczych i przedłużającej się niepewności inwestorów bezpieczeństwo, jakie daje ten kruszec, sprawia, że popyt na niego nie maleje. Panuje przekonanie, że kolejne rekordy cenowe złota to już kwestia niedalekiej przyszłości.

Zawrzało po słowach Macieja Maleńczuka, który zasugerował, że jedną z marchewek wyborczych w najbliższych wyborach parlamentarnych może być legalizacja marihuany rekreacyjnej. W ten sposób władza mogłaby próbować przypodobać się młodszym wyborcom. Ten ewentualny zielony skręt rządu w marihuanę może być spowodowany jeszcze jednym. Chodzi o potężny zastrzyk gotówki do budżetu. Dlatego też w tę stronę coraz bardziej zaczynają kombinować m.in. Czesi i Niemcy. A ostatnie dane z USA potwierdzają, że sprzedaż legalnego zioła może okazać się żyłą złota.

Zdecydowany zjazd wskaźnika inflacji w marcu nie był jednorazowy, bo wstępne dane za kwiecień pokazują, że inflacja wyniosła „tylko” 14,7 proc. To nie tylko o wiele lepszy wynik niż 18,4 proc. w lutym, ale także wyraźnie mniej, niż spodziewali się ekonomiści. Spadło też tempo wzrostu cen żywności. Zła informacja jest taka, że od początku roku ceny wzrosły już o 5,5 proc., a to oznacza, że drożyzna nie odpuszcza.

Perspektywy dla polskiej gospodarki nie wyglądają dobrze. Przedłużający się marazm powoduje, że przedsiębiorcy widzą przyszłość w ciemnych barwach. Wskaźnik Wyprzedzający Koniunktury wyliczany przez BIEC utrzymał się na podobnym poziomie jak przed miesiącem, ale pojawia się coraz więcej niepokojących oznak.

Ostateczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych w marcu wyniósł 16,1 proc., czyli nawet minimalnie mniej niż GUS sygnalizował dwa tygodnie temu. Jeśli porównamy ten wynik do lutego, gdy inflacja wyniosła aż 18,4 proc., można wpaść w euforię i triumfalnie ogłosić dezinflację, ale świąteczny nastrój szybko zniknie, gdy wczytamy się w szczegółowe dane. Ceny – zwłaszcza żywności – od początku roku idą w górę jak szalone.

Śmialiście się, gdy w 2020 r. ekonomiści PIE mówili, że Polska może zyskać 8 mld dol. rocznie na tym, że z powodu pandemii firmy będą przenosić produkcję z Chin? Czas zweryfikować heheszki, raport agencji Reuters pokazuje, że Polska naprawdę była jednym z najpopularniejszych krajów, do których chciała uciekać aktywność gospodarcza – zaraz za Wietnamem, Indiami i Niemcami.

Efektem podniesienia akcyzy będzie zniechęcenie Polaków do konsumpcji legalnych używek – straszą niektórzy ekonomiści za każdym razem, gdy rząd decyduje się podnieść podatki. Czy aby na pewno? Najnowsze dane zadają kłam temu twierdzeniu. Mimo wzrostu akcyzy, szara strefa tytoniowa jest mała, jak nigdy w historii.

Ceny towarów i usług konsumpcyjnych w marcu wzrosły o 16,2 proc. w stosunku do tego samego miesiąca rok temu. Główny Urząd Statystyczny podał szybki szacunek inflacji, z którego jasno wynika, że jesteśmy już wyraźnie za jej szczytem i prawdopodobnie tempo wzrostu cen będzie już tylko spadać. To dobra wiadomość, ale nastrój mocno psuje fakt, że po pierwsze rynek spodziewał się, że w marcu z inflacją zejdziemy poniżej 16 proc., a po drugie ceny wyraźnie wzrosły w stosunku do lutego, gdy inflacja wyniosła aż 18,4 proc.

Jeśli sądziliśmy, że przez wewnętrzny spór w obozie rządzącym o reformę sądownictwa, możemy stracić „tylko” środki z KPO, najwyraźniej byliśmy w błędzie. Według agencji Bloomberg Polsce grozi także utrata pieniędzy z Funduszu Spójności z perspektywy 2021-2027. Chodzi aż o 75 mld euro, czyli nieco ponad 350 mld zł według dzisiejszego kursu wspólnej waluty. Premier Mateusz Morawiecki zapewnia, że żadnego ryzyka nie ma, ale pamiętajmy, że według szefa rządu pieniądze z KPO też miały dawno popłynąć do Polski.

Niepewność, bezsilność, a nawet jeszcze trochę przerażenia – to trzy najczęściej występujące u Polaków emocje związanie z obecną sytuacją gospodarczą. Kryzys zdecydowanie nie służy nastrojom Polaków ani tym bardziej ich kondycji psychicznej. A ta ostatnia jest zdaniem ekspertów coraz słabsza.

Stowarzyszenie Pracownia na rzecz Wszystkich Istot zleciło badanie opinii publicznej w sprawie polskich lasów. I okazuje się, że zdecydowana większość z nas uważa, że lepiej byłoby, gdyby skupiska drzew stanowiły element ochrony klimatu, a nie był celem nie do końca kontrolowanych przez społeczeństwo wycinek. Polacy również dosyć jednoznacznie wyrazili się na temat dopłat do produkcji energii z podziałem na poszczególne źródła ze środków publicznych. Drewno zamyka całą stawkę.

Już za siedem lat poziom życia w Wielkiej Brytanii będzie niższy niż w Polsce, jeśli utrzymają się trendy z ostatniej dekady – ostrzega sir Keir Starmer, lider labourzystów i niemal murowany kandydat na kolejnego premiera Wielkiej Brytanii. Jeśli te kasandryczne wizje się sprawdzą – w dużej mierze za sprawą brexitu – byłaby to niezwykła ironia losu, bo Wielka Brytania przez lata była głównym kierunkiem emigracji Polaków poszukujących poprawy warunków życia. Fot. Jacek Bereźnicki/Bizblog.pl

Maksymalna cena ropy naftowej importowanej z Rosji, która obowiązuje od początku grudnia, wywołała głęboką cenę tego surowca, a to sieje prawdziwe spustoszenie w rosyjskich finansach. Gwałtowny spadek wpływów ze sprzedaży głównego towaru eksportowego powoduje, że Kreml próbuje łatać dziurę budżetową, wyprzedając rezerwy walutowe. Ekonomiści oceniają, że to może wywołać sprzężenie zwrotne i jeszcze większe problemy finansowe reżimu.

Tych prognoz nie należy brać na 100 proc. serio, ale też nie jest to – jak niektórzy uważają – zabawa ekonomistów, którym się nudzi. Po tym, czego byliśmy świadkami w latach 2020-2022, takie rewelacje jak wymuszona dymisja Emanuela Macrona czy powrót Wielkiej Brytanii do UE raczej nikogo nie powinny zszokować. Autorzy Szokujących Prognoz na 2023...

Ponad 110 mld zł w formie bezzwrotnych grantów, a do tego ponad 50 mld zł w ramach tanich pożyczek. O takie pieniądze z Krajowego Kraju Odbudowy starał się premier Mateusz Morawiecki, ale do dziś Polska nie dostała ani centa z unijnej kasy. Jesteśmy jednak dziś o kroczek bliżej – Komisja Europejska przyjęła ustalenia operacyjne w sprawie wypłaty pieniędzy z KPO dla Polski. Kluczem do samej wypłaty będzie spełnienie kamieni milowych, a to łatwe z powodów politycznych nie będzie.

Ukraińcy już od lat wspomagają polski PKB. Jednak 1,5 mln uchodźców z Ukrainy, którzy wciąż przebywają na terenie naszego kraju, mogą zaowocować wzrostem PKB Polski od 0,2 do 3,5 proc. Aby dobrze wykorzystać ten potencjał ludzki, zdaniem ekspertów kluczowe są aktywizacja zawodowa uchodźców zgodnie z ich kwalifikacjami i lepszy dostęp do rynku mieszkań. Jeśli Polska dobrze rozegra tę integrację, to będzie ona miała pozytywny wpływ również na proces odbudowy zniszczonego wojną sąsiadującego kraju.