Gospodarka

Żarty o rezygnacji ze schabowego, smarowaniu chleba suchym nożem i popijaniu obiadu wodą z kranu przestają być żartami. Polacy zostali zapytani, jak kryzys odbija się na ich zakupach i okazało się, że tną wydatki do gołej kości. Z zakupu najpopularniejszych produktów spożywczych rezygnuje kilkadziesiąt procent konsumentów.

Kredytobiorcy na hasło WIBOR reagują ostatnio dość nerwowo i sprawdzają wysokość raty. Może będzie im lżej, a może poczują się jeszcze gorzej, gdy zamiast WIBOR-u pojawi się nowy stwór o skróconej nazwie WIRD. Co to takiego?

Wstrzymanie kilka dni temu przez Azoty i Anwil produkcji nawozów, surowego CO2 i innych produktów chemicznych wywołało prawdziwy efekt domina. Zakłady te uznały, że przy tak wysokich cenach gazu nie opłaca im się działać, ale ich decyzja uderzyła w całą polską gospodarkę, a doszło nawet do tego, że zagrożone zostało bezpieczeństwo żywnościowe kraju. W poniedziałek rano należący do Orlenu spółka Anwil poinformowała o wznowieniu produkcji „w trosce o zagwarantowanie bezpieczeństwa żywnościowego kraju oraz ochrony zdrowia Polaków”.

Wysokie ceny gazu to powód, dla którego najpierw Grupa Azoty, a następnie należąca do Orlenu spółka Anwil wstrzymała produkcję nawozów. Spółki z dużym udziałem Skarbu Państwa nie chcą prowadzić nierentownej produkcji, ale zatrzymanie pracy ich zakładów może oznaczać dalszy wzrost cen nawozów i innych kluczowych dla polskiej gospodarki chemikaliów.

Pojawia się coraz więcej krytycznych uwag dotyczących projektu polskiego systemu kaucyjnego. Nie wiadomo, jak na nie zareaguje Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Najgorzej jak resort będzie chciał to wszystko zamieść pod dywan i udawać, że nic się nie stało. Wtedy może ziścić się najgorszy z możliwych scenariuszy, w którym na polskiej kaucji zyskają duże zagraniczne sieci handlowe, kosztem mniejszych, rodzimych sklepów.

Stosunkowo nieduży spadek PKB, za to duży wzrost wpływów z eksportu i stopniowo spadający wskaźnik inflacji. Dane gospodarcze z Rosji z drugiego kwartału okazały się znacznie lepsze, niż prognozowali zachodni analitycy po wprowadzeniu sankcji za atak na Ukrainę. Reżim Putina za wszelką cenę chce pokazać, że Rosja jest na nie odporna, ale to tylko pozory, bo realna sytuacja gospodarcza tego kraju jest o wiele gorsza, niż sugerują oficjalne dane.

Wygląda na to, jakby wszystkie nieszczęścia Europy postanowiły spotkać się w jednym miejscu i o jednym czasie. Nie dość, że każdego dnia rozkręca się kryzys energetyczny, a do tego wszystkiego inflacja nie daje żadnego oddechu, to w dodatku nęka nas największa od 500 lat susza. Efekt jest dosyć łatwy do przewidzenia. Usychające plony i problemy z zapotrzebowaniem w wodę jeszcze bardziej wpłyną na wzrost cen żywności. I właśnie w ten sposób to błędne koło się domyka.

Prognozy na przyszły rok są dla Rosjan jeszcze mniej optymistyczne, bo w reżim Władimira Putina może uderzyć unijne embargo na ropę naftową

Ceny towarów i usług konsumpcyjnych w lipcu wzrosły w Polsce o 15,6 proc. w stosunku do tego samego miesiąca rok temu. Główny Urząd Statystyczny podał ostateczny odczyt inflacji i okazało się, że jednak była – niewiele, ale jednak – wyższa niż w czerwcu. Najbardziej bolesny jest chyba wzrost aż o jedną czwartą kosztów użytkowania mieszkań.

Choć do tej pory wysoką inflację obwinialiśmy o wiele negatywnych skutków, tym razem możemy dostrzec pozytywny efekt kryzysu gospodarczego - Polacy mają większy szacunek do żywności. Ponad połowa z nas robi zakupy w sposób przemyślany. I co ważne - coraz mniej osób traci pieniądze przez marnowanie żywności. Z kolei jeszcze bardziej pogorszyła się sytuacja finansowa w gospodarstwach domowych, w których nie wystarcza pieniędzy nawet na podstawowe potrzeby. W niemal wszystkich nie traci się obecnie nawet jednej złotówki na wyrzucanych produktach spożywczych - wynika z badania przeprowadzonego przez Quality Watch dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor.

Gdyby portfele potrafiły mówić, to po każdej wizycie w sklepie pewnie by teraz wręcz krzyczały. Bo każdy, kto robi zakupy, od miesięcy obserwuje, jak ceny towarów w Polsce poszybowały ostro w górę. Widać to zarówno po cenach poszczególnych produktów, jak i sumie do zapłaty przy kasie. Jednak końca zwyżek wciąż nie widać i wszyscy ze zniecierpliwieniem czekają, aż GUS poda w piątek wstępne dane o inflacji za lipiec. Z kolei CBOS w najnowszym badaniu zapytał Polaków, kiedy ich zdaniem nastąpi apogeum inflacji?

W 2009 r. byliśmy zieloną wyspą, teraz będziemy czerwoną latarnią. Przynajmniej według wyliczeń Brukseli. Prognozy Komisji Europejskiej na przyszły rok wskazują, że dynamika PKB zjedzie nam do zaledwie 1,5 proc., a nasz kraj awansuje na pierwsze miejsce w UE pod względem drożyzny. Inflacja liczona unijną metodą osiągnie w 2023 r. 9 proc.

Ponad 170 gmin w Polsce zmaga się z niewystarczającą ilością wody. Włodarze apelują do mieszkańców o oszczędzanie i racjonowanie wody. Przerwy w dostawach to dla niektórych już codzienność. Będzie jeszcze gorzej.

Z powodu deficytu wody do 2050 r. nawet do 5,7 mld ludzi może być zmuszona do przesiedlenia. Ale wcześniej coraz częstsze susze odczujemy na własnej skórze i w portfelach też. Rolnicy z Polski szacują, że w tym roku ze względu na brak wody, plony mogą być mniejsze nawet o kilkadziesiąt procent. Jeżeli dodamy do tego galopującą, dwucyfrową inflację, to możemy przewidywać zwyżkę cen żywności, z jaką nie mieliśmy dawno do czynienia.

Rząd czuje się skrępowany ograniczeniami wydatkowania publicznych pieniędzy, które sam kiedyś wprowadził i chciałby mocno poluzować te zasady. Ministerstwo Finansów na polecenie premiera już pracuje nad zmianą tak zwanej reguły wydatkowej, która przestanie chronić nas przed niekontrolowanym zadłużaniem się przez rząd.

Polski rynek pracy jest tak głodny rąk do pracy, że pomimo zatrudnienia dziesiątek tysięcy uchodźców z Ukrainy liczba wakatów cały czas szybko rośnie. To także pokazuje, że dane o bezrobociu rejestrowanym to w dużej mierze fikcja, a armia bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy to często po prostu łowcy benefitów, a nie osoby bezsilne w poszukiwaniu pracy.

O ile mogę zgodzić się z tym, że dane makroekonomiczne często nie są same w sobie czymś bardzo ciekawym i potrafią być nużące, o tyle jestem przekonany, że od czasu do czasu potrafią one wyglądać naprawdę niesamowicie i dziwnie. I tak właśnie jest teraz z naszym PKB.

Mamy nowy rekord inflacji ostatniego ćwierćwiecza, czy – jak woli to ująć rząd – putinflacji. Według wstępnego szacunku Głównego Urzędu Statystycznego wskaźnik wzrostu cen dóbr konsumpcyjnych w maju wyniósł 13,9 proc., czyli bardziej, niż prognozowali analitycy. W tej sytuacji kolejny skokowy wzrost stóp procentowych jest więcej niż realny.

Choć trudno w to uwierzyć aż 80 proc. substancji do produkcji leków wykorzystywanych w Europie pochodzi z Chin lub Indii. Postępujące uzależnienie doprowadziło do częściowej utraty kompetencji samodzielnego ich wytwarzania. Polska branża chce to zmienić.

Na Radzie Dialogu Społecznego rząd rozważał stopniowy wzrost płacy minimalnej do 3500 zł od 1 lipca 2023 r. (w tym roku wynosi ona 3010 zł). Przepaść jest potężna, wzrost wyniesie 16 proc. Czyżby PiS obawiał się, że inflacja nas zaskoczy? Nie chcę krakać, ale wygląda to tak, jakby Polaków czekał szok cenowy.