„Produkt polski”. Nie każdy może używać patriotycznego znaku
Oznaczenie „Produkt polski” to jedno z najważniejszych narzędzi budowania przewagi konkurencyjnej na rynku żywności w Polsce. Sprawdź, kiedy producenci mają prawo się nim posługiwać.
Czym jest oznaczenie „Produkt polski”?
W 2017 roku w życie weszły przepisy, które regulują status oznaczenia „Produkt polski”. Regulacje te określają jednolite kryteria, jakie musi spełniać produkt, aby mógł zostać opatrzony tym hasłem. Co istotne, znak ma charakter dobrowolny, ponieważ przedsiębiorca sam decyduje o jego użyciu, ale jednocześnie ponosi pełną odpowiedzialność za zgodność produktu z przepisami.
Jakie warunki trzeba spełnić, aby móc używać oznakowania „Produkt polski”?
W przypadku produktów nieprzetworzonych, takich jak warzywa, owoce czy surowce zwierzęce, cały proces produkcji musi odbywać się na terytorium Polski. W odniesieniu do mięsa przepisy są jeszcze bardziej rygorystyczne - zwierzę musi być urodzone, hodowane i ubite w Polsce. Jeśli chodzi o inne produkty pochodzenia pochodzenia zwierzęcego, takie jak mleko czy jaja, wymagane jest, aby pochodziły od zwierząt hodowanych na terenie Polski.
Nieco bardziej złożone są zasady dotyczące produktów przetworzonych, czyli takich, które powstają w wyniku przetwarzania surowców, jak np. wędliny, pieczywo czy gotowe dania. W tym przypadku również kluczowe znaczenie ma lokalizacja procesu produkcyjnego. Musi on odbywać się w Polsce, a co więcej, wszystkie podstawowe składniki nieprzetworzone powinny spełniać kryteria „polskości”, czyli pochodzić z krajowej produkcji. Dopuszczalne jest jednak wykorzystanie składników importowanych, ale tylko pod pewnymi warunkami. Ich udział nie może przekroczyć 25 proc. masy produktu (z wyłączeniem wody), a dodatkowo mogą to być wyłącznie składniki, których nie da się zastąpić krajowymi odpowiednikami, ponieważ nie są w Polsce produkowane.
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca produkujący np. przetwory owocowe może użyć zagranicznych przypraw czy dodatków, o ile nie przekraczają one wskazanego limitu i nie istnieją ich polskie odpowiedniki. Jednak podstawowy surowiec, w tym przypadku owoce, musi pochodzić z Polski. Powyższe regulacje mają na celu zachowanie autentycznego charakteru oznaczenia i zapobieganie nadużyciom polegającym na wykorzystywaniu polskiego wizerunku dla produktów wytwarzanych głównie z importowanych komponentów.
Więcej wiadomości przeczytasz w Bizblog Spider's Web
W jaki sposób producent może uzyskać oznaczenie?
Istotną cechą systemu „Produkt polski” jest brak formalnej procedury przyznawania znaku. Przedsiębiorca nie składa wniosku, nie uzyskuje decyzji administracyjnej ani certyfikatu od organu państwowego. Oznaczenie może zostać użyte samodzielnie przez producenta, pod warunkiem że spełnia on wszystkie wymagania określone w przepisach. Odpowiedzialność ma więc charakter deklaratywny, ponieważ to przedsiębiorca potwierdza zgodność produktu z kryteriami i jednocześnie ponosi konsekwencje ewentualnych naruszeń. Znak „Produkt polski” może być stosowany w dwóch formach. Pierwsza to zwykła informacja tekstowa umieszczona na opakowaniu. Druga to charakterystyczny znak graficzny określony w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Ma on formę prostokąta w barwach biało-czerwonych z napisem „Produkt polski”, co jednoznacznie nawiązuje do polskiej flagi i ułatwia jego rozpoznawalność przez konsumentów.
Choć stosowanie oznaczenia jest dobrowolne, jego nadużycie wiąże się z poważnymi konsekwencjami. Umieszczenie informacji „Produkt polski” bez spełnienia ustawowych warunków może skutkować karą finansową przewidzianą w przepisach o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Kontrolą prawidłowości oznakowania zajmują się odpowiednie organy, takie jak Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, które mogą weryfikować zarówno dokumentację, jak i rzeczywiste pochodzenie surowców.
