Toksyczna biżuteria i obrusy z chemią. Alarmujące wyniki kontroli
Ponad 400-krotne przekroczenie norm kadmu w biżuterii, toksyczne ftalany w obrusach i rakotwórczy chrom w wyrobach skórzanych. Wyniki kontroli przeprowadzonej przez Inspekcję Handlową pokazują, że niebezpieczne substancje chemiczne wciąż trafiają do sprzedawanych w Polsce produktów codziennego użytku.
W 2025 r. Inspekcja Handlowa przeprowadziła szeroko zakrojone badania produktów dostępnych na polskim rynku. Eksperci z Laboratorium Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Łodzi wzięli pod lupę 332 partie towarów – m.in. biżuterię, odzież, galanterię skórzaną, jeansy, pościel (także dla dzieci) czy obrusy ceratowe. Kontrola miała wykazać, czy zawierają zakazane (lub ściśle ograniczone normami bezpieczeństwa) substancje. Łącznie sprawdzono kilkuset przedsiębiorców na każdym szczeblu dystrybucji – od producentów po sklepy detaliczne.
Normy przekroczone setki razy
Analiza laboratoryjna wykazała nieprawidłowości w 24 partiach produktów, co stanowi ponad 7 proc. wszystkich przebadanych próbek. Inaczej mówiąc: niebezpieczne dla zdrowia chemikalia znalazły się w co 14. badanym produkcie.
Najbardziej alarmujące wyniki dotyczyły biżuterii oraz artykułów wyposażenia wnętrz.
Znaleźliśmy biżuterię z przekroczeniem kadmu lub ołowiu, obrusy ceratowe, które miały za dużo ftalanów, i wyroby skórzane, które miały przekroczenia zawartości chromu (VI) – relacjonuje Jagoda Kruszewska z UOKiK.
Szokująco wyglądają też ujawnione przez inspektorów naruszenia norm w przypadku biżuterii – z 400 razy przekroczonym stężeniem kadmu i ponad 333 razy przekroczonym stężeniem ołowiu. W skontrolowanych przez IH partiach towaru znalazły się też obrusy ceratowe, które miały 57 razy za dużo ftalanów, i skórzane rękawiczki, które miały ponad dwa razy za dużo chromu (VI).
Więcej artykułów o działaniach UOKiK na stronach Bizblog Spider's Web
Niebezpieczna chemia
Formaldehyd, ftalany, kadm, ołów, chrom (VI), jak tłumaczy Jagoda Kruszewska, to substancje chemiczne używane do produkcji czy obróbki materiałów. Ich zbyt wysokie stężenie może być szkodliwe dla zdrowia, powodować podrażnienia, reakcje alergiczne. Nie zawsze jednak można je zobaczyć czy poczuć.
Dlatego badamy produkty w laboratorium – dodaje.
Jak tłumaczy UOKiK, ftalany są stosowane do zmiękczania tworzyw sztucznych, jednak w nadmiarze negatywnie wpływają na organizm. Chrom (VI) ma silne właściwości uczulające, może powodować podrażnienia skóry oraz choroby nowotworowe. Natomiast kadm i ołów to metale ciężkie, które łatwo kumulują się w organizmie i mają udowodnione działanie rakotwórcze.
Porady dla konsumentów
UOKiK przypomina, że bezpieczeństwo zaczyna się od świadomych zakupów. I radzi:
To nie koniec kontroli
Wyniki kontroli przełożyły się na konkretne działania prawne. Wydano siedem decyzji zakazujących dalszej sprzedaży wadliwych produktów oraz 18 decyzji obciążających przedsiębiorców kosztami badań laboratoryjnych. Większość firm, u których wykryto uchybienia, podjęła działania naprawcze, wycofując towar z rynku lub zwracając go do importerów. Informacje o najpoważniejszych naruszeniach trafiły również do Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
UOKiK zapewnia, że rozpoczęte w 2025 r. działania kontrolne są kontynuowane również w 2026 r.
Zachęcam do śledzenia raportów z kontroli Inspekcji Handlowej. Można je znaleźć razem z wykazami skontrolowanych produktów na stronie uokik.gov.pl – podpowiada Jagoda Kruszewska.
