Felieton

Duża część uchodźców uciekając przed wojną zatrzymała się u swojej rodziny, znajomych lub skorzystała z gościny Polaków. Taka sytuacja nie będzie jednak trwać wiecznie. Raport Wise Europa wskazuje, że Ukraińcy w najbliższych latach mogą wygenerować popyt na kilkaset tysięcy mieszkań. Deweloperzy pewnie już zacierają ręce.

Ekonomiści z Santander Banku Polska w ostatnich dniach podzielili się swoimi prognozami, zgodnie z którymi PKB w Polsce gdzieś tam na początku przyszłego roku może okazać się niższy niż przed rokiem. Oczywiście to na razie możliwa ewentualność, niemniej jest to najbardziej efektowny przejaw szerszego trendu. Perspektywy dla polskiej gospodarski stopniowo stają się coraz gorsze, obniżają je praktycznie wszyscy, na dodatek prognozy dotyczące inflacji niespecjalnie się poprawiają.

Ciągle tylko pozwy, pokrzykiwania, groźby. Co zrobią – to źle. Udzielali kredytów ze zmiennym oprocentowaniem – źle. Teraz udzielają ze stałym – zaraz też będzie źle, jak stopy spadną i zacznie się ruch „nabici w wysokie stopy”. Banki sprawiają wrażenie, że nie radzą sobie już z coraz bardziej roszczeniowymi klientami. Teraz chcieliby zmienić rynek kredytów hipotecznych, ale szukają pomocy w państwowych urzędach, które jak zamoczą teraz place w wymyśleniu, jak banki powinny działać, żeby nikt się nie czepiał, to jak coś jednak pójdzie nie tak, przynajmniej będą ich bronić.

O sprzedaży węgla mówią już wszyscy. Głos w tej sprawie zabiera sam premier i rzecznik rządu. Odważnych wizji nie boi się kreślić szefowa Ministerstwa Klimatu i Środowiska, a swoje trzy grosze dorzucają też reprezentanci resortu finansów. Tylko Ministerstwo Aktywów Państwowych, które ma pod swoimi skrzydłami m.in. Polską Grupę Górniczą (PGG) akurat milczy jak zaklęte. I wszystko wskazuje też na to, że przed tematem węgla teraz jak tylko może ukrywa się też wicepremier Jacek Sasin.

Miało być tak, że w sobotę PiS ogłosi, że 500 plus to będzie teraz 700 plus, po czym ja napiszę, czy to dobrze, czy niedobrze i tak dalej. Okazało się, że 700 plus jednak nie będzie i tu zrobiło się naprawdę ciekawie. Możliwe bowiem, że zmienia się podejście rządu do inflacji.

Jednak nie 3,5 tys. zł brutto, lecz o 50 zł mniej będzie wynosić płaca minimalna od połowy 2023 roku. Rząd dotychczas lubił zaskakiwać i szastać nie swoimi pieniędzmi, podwyższając płacę minimalną, ale teraz mocno zrewidował w dół swe plany. Przez pierwsze pół roku płaca minimalna będzie o zaledwie 67 zł niższa, co niewiele zmieni, ale dodatkowo skomplikuje cały system.

Jeszcze kilkanaście miesięcy temu kredytobiorca, który prosił o pokazanie wyliczeń kredytu ze stałą stopą procentową, budził wśród bankowców politowanie. No bo jak to? Tak świadomie i celowo chce pan przepłacać kilkaset złotych miesięcznie? Mimo to część Polaków zdecydowała się na taki wariant. A teraz, po nagłej podwyżce stóp, znów jest obiektem ataku ze strony banków.

Co nam PiS w sobotę obieca, żeby wygrać kolejne wybory? Dużo fajnego - to pewne, musi przecież czymś przykryć te trudne doświadczenia życia codziennego – zmęczenie pandemią, wojną i przede wszystkim to, że biedniejemy z powodu inflacji. A więc szykujcie się na dodatkowy urlop, czternaste emerytury już na stałe i oczywiście na waloryzację 500+ do 700+ – to czarny koń, który działa przy każdych wyborach, więc i teraz musi zadziałać. Ale czy to już?

Podróżowanie samolotami dawno przestało kojarzyć się z luksusem i prestiżem. Coraz częściej jest wręcz odwrotnie. Pokłady pełne są mniej lub bardziej wstawionych pasażerów. Samo w sobie nie byłoby to pewnie problemem, gdyby nie to, że między pijanymi podróżnymi regularnie dochodzi scysji. A na wysokości 10 tys. metrów nie jest to zbyt bezpieczne.

Brytyjski lowcost EsayJet uznał, że kryzys tak nadszarpnął jego budżet, że musi przenieść część swoich samolotów z lotniska Berlin-Branderburg do innych portów. Port porównywany w Polsce do CPK wpada w coraz większe kłopoty. A przecież Niemcy dopiero co łyknęli potężne dofinansowanie od państwa i twierdzili, że wychodzą na prostą.

O ile mogę zgodzić się z tym, że dane makroekonomiczne często nie są same w sobie czymś bardzo ciekawym i potrafią być nużące, o tyle jestem przekonany, że od czasu do czasu potrafią one wyglądać naprawdę niesamowicie i dziwnie. I tak właśnie jest teraz z naszym PKB.

Zarabiasz przynajmniej 4 tys. zł na rękę? Wystarczy, by ocenić, że sytuacja finansowa jest w porządku i szykować się na zakupy. Tak wynika przynajmniej z deklaracji Polaków. Nasi rodacy snują plany dotyczące remontów mieszkań, kupna samochodów, chcą jeździć w tropiki na wakacje i brać śluby z pompą, jak za dawnych lat. Jak to możliwe?

Trzeba zachęcić znowu bogatych Polaków, żeby kupowali więcej mieszkań na wynajem w Polsce, bo teraz niepotrzebnie szukają okazji inwestycyjnych za granicą. A potem jeszcze trzeba obniżyć VAT na pierwsze kupowane mieszkanie - to proponują deweloperzy, by rozwiązać kryzys mieszkaniowy. I oczywiście ich własny kryzys z popytem na mieszkania. Podobałby wam się taki program Deweloper+?

Rząd mówi nieco wymijająco, że umowy na kredyty frankowe są powszechnie unieważniane w sądach. Inaczej mówiąc: masz kredyt we franku, idź do sądu, sam sobie możesz pomóc, państwo nie musi wkraczać. Co to oznacza?

W tym roku sprzedaż mieszkań spadnie nawet o 25 proc. - szacuje jeden z deweloperów, firma Atal. Twierdzi nawet, że już wielu małych i średnich deweloperów wręcz zaprzestało działalności. GUS dorzucił do tego dane, pokazujące, że od stycznia do kwietnia deweloperzy rozpoczęli o ponad 22 proc. mniej budów niż w tym samym okresie rok wcześniej. Czy to ostre hamowanie, czy tylko ostra gra z rynkiem?

Właściwie wiadomo już, że oprocentowanie naszych kredytów powinno być o 1,5-2 proc niższe. Ucieszyliście się już? Hola! Bo unijne rozporządzenie mówi, że nowy wskaźnik – jakikolwiek wyjdzie z kalkulacji – i tak musi zostać ręcznie podniesiony, żeby wcale nie był niższy niż stary. Czyli cała awantura o WIBOR jak krew w piach? Nie, bo nagle wchodzą politycy i mówią, że może i takie jest unijne prawo, ale oni i tak zrobią, co chcą.

Fundusze inwestycyjne kupują mieszkania w hurcie, barykadują drzwi i nie pozwalają Polakom się do nich wprowadzać – mniej więcej taka wizja rynku nieruchomości została w mojej głowie po wypowiedzi premiera Morawieckiego odnośnie planowanych działań rządu. Przez chwilę się ucieszyłem, że rząd zamierza ukrócić ten złodziejski proceder. A potem mina mi zrzedła, bo przypomniałem sobie, jak to wygląda naprawdę.

Gdyby ryzyko stóp procentowych właśnie się nie zmaterializowało, całe rzesze młodych Polaków pakowałyby się w kredyty hipoteczne, na które ich nie stać. No chyba że sądzicie, że byłoby ich stać na raty wyższe o 70 proc.? To dopiero byłaby katastrofa! Na szczęście się nie zdarzy, bo program gwarancji wkładu własnego ruszy dopiero 27 maja i teraz pewnie i tak nikt z niego nie skorzysta.

Gabinet premiera Morawieckiego pracuje nad ustawą, która opodatkuje trzymanie pustostanów. Stawki są na razie tajemnicą, ale można w ciemno obstawiać, że po wprowadzeniu nowej daniny na rynku pojawi się trochę nowych lokali.

Terra, Luna, Tether, no i oczywiście bitcoin to instrumenty finansowe, o których w ostatnich godzinach jest na świecie tak głośno jak nigdy dotąd. Przyczyną jest gwałtowny spadek ich wartości. Coraz częściej pojawiają się komentarze o tym, że rynek kryptowalut wali się na naszych oczach niczym Lehman Brothers w 2008 roku. No i generalnie, że to koniec tych finansowych wynalazków.