Energetyka

W Danii pierwsze spółdzielnie energetyczne zaczęły powstawać w latach 70. ubiegłego stulecia. W Niemczech do ich zawiązania potrzebne są tylko trzy osoby. W Belgii spółdzielnie energetyczne chronią teraz przed astronomicznymi rachunkami. A w Polsce? W praktyce regulacje prawne niby są, ale w teorii przez kilka lat powstały raptem trzy tego typu spółdzielnie. Pytamy Marcina Roszkowskiego, prezesa Instytutu Jagiellońskiego, dlaczego tak się dzieje.

To będzie bardzo trudna zima. Rachunki za prąd i ogrzewanie będą rekordowo wysokie. A przez zniesione normy jakości węgla będziemy się dusić bardziej niż zwykle brudnym powietrzem. Jak można temu przeciwdziałać? W swoim najnowszym raporcie Forum Energii przekonuje, że wcale nie jesteśmy skazani na straty. I podpowiada jakimi działaniami możemy zmniejszyć swoje zimowe koszty.

Klepnięcie przez Sejm dodatku energetycznego to już kwestia czasu, a mają być też specjalne mechanizmy, które mają być receptą na coraz liczniejsze nadużycia i oszustwa. Gminy chcą więcej czasu na wypłatę dodatku węglowego.

Sejm skrócił swoje wakacje i za chwilę pochyli się nad dodatkiem energetycznym, czyli pomocą od państwa dla tych, którzy domów nie ogrzewają węglem. Ale to sytuacji na rynku za bardzo nie poprawi. Opał ciągle jest bardzo drogi, a do tego coraz trudniej dostępny. A że Polak im trudniejsze czasy, tym bardziej kombinuje, to na aukcjach internetowych zaczęły pojawiać się nie tylko zabronione muły węglowe, ale też takie specyfiki jak ekogroszek gumowy.

Pomimo kolejnych zastrzyków gotówki z budżetu państwa, w ostatnich latach polskie górnictwo raczej wyłącznie liczyło straty. Wyglądało to na równię pochyłą, a lada moment zamykane miały być pierwsze kopalnie zgodnie z harmonogramem umowy społecznej. Potem przyszedł kryzys energetyczny i wszystko zmieniło się nie do poznania.

Zakupy w sklepie PGG na nowych zasadach. Po pierwsze będzie można kupić mniej węgla – zamiast 5 ton jak jeszcze w ubiegłym tygodniu teraz będziecie mogli kupić tylko 3 tony. Skąd ta zmiana? PGG tłumaczy, że chce, by ekogroszki, orzechy i inne brykiety trafiały do większej liczby klientów. Po drugie – jeśli wam się poszczęści i rzeczywiście uda wam się sfinalizować zakup, będzie mogli zamówić go z dostawą do domu. Ale i tu jest haczyk.

Zaporowe ceny w internecie i w składach opału, gdzie za tonę ekogroszku niektórzy żądają nawet 5000 zł, skłaniają Polaków do szukania alternatyw. Na południu kraju popularnym kierunkiem stały się przygraniczne składy opału w Czechach. I rzeczywiście opału tam nie brakuje, jest tańszy niż u nas, a niektórzy sprzedawcy zapewniają nawet transport. Jest tylko jeden problem.

Od środy Gazprom znów zastopuje dostawy gazu do Europy przez Nord Stream 1. Ale przykrą niespodzianką dla Rosjan są coraz bardziej wypełnione magazyny gazu UE. W efekcie na giełdzie jesteśmy świadkami długo nie oglądanych zniżek.

Ustawa o dodatku węglowym została napisana tak niechlujnie, że nie trzeba było wiele czasu, by Polacy nauczyli się ogrywać rząd i wyłudzać kilkukrotnie więcej pieniędzy z dodatku węglowego, niż im się należy. I nagle pół Polski udaje, że jest w separacji albo że na 40 mkw. kwadratowych mieszkają cztery rodziny. Kibicuję rządowi, żeby posłuchał plotek, jak ograniczyć to cwaniactwo.

Potwierdziły się nasze informacje o uruchomieniu przez PGG sieci Kwalifikowanych Dostawców Węgla (KDW). Dzięki temu węgiel zakupiony w sklepie PGG będzie mógł trafić do klientów w całym kraju. Pierwsi dostawcy zaczną świadczyć usługi już podczas transakcji realizowanych we wtorek 30 sierpnia.

Taryfy gazowe jeszcze do końca roku zostaną na obecnych poziomach. To efekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców paliw gazowych. Ale ten parasol ma być rozpostarty nad nami tylko do końca grudnia. Potem – patrząc na wyliczenia Niemców – strach się bać. Bo wychodzi na to, że najbardziej uzależnieni od gazu, którzy tym surowcem ogrzewają swoje domy, muszą szykować się na rachunki nie z tej ziemi.

Zbyt rozpasły import węgla był przez lata solą w oku związkowców górniczych. Przez co, jak twierdzili, dobijane było polskie górnictwo, którego możliwości produkcyjne sukcesywnie malały. Pretekstem do zmiany tego trendu miało być embargo na węgiel z Rosji. Chociaż szybko okazało się, że polskie spółki wydobywcze na wiele nie pomogą. To efekt zaciąganego przez lata hamulca inwestycyjnego. I jaki jest efekt? Z zagranicy sprowadzamy jeszcze więcej węgla niż do tej pory. Importujemy węgiel niemal z każdego kontynentu.

Miarka się przebrała i nasi zachodni sąsiedzi mają już po dziurki w nosie kolejnych manipulacji z dostawami gazu, które od miesięcy ćwiczy rosyjski Gazprom. Kolejną przerwę w tranzycie surowca Rosjanie ogłosili na przełom sierpnia i września. Ale Berlin już nie chce tak bawić się w ciuciubabkę i wprowadza specjalny plan, który ma na celu zmniejszenie zużycia gazu i mniejszą tym samym zależność energetyczną od Moskwy.

Być może tylko kilka dni dzieli nas od złożenia przez Stany Zjednoczone oferty polskiemu rządowi, dotyczącej budowy pierwszych w naszym kraju elektrowni jądrowych. Przygotowane przez Amerykanów studium inżynieryjno-projektowe dotyczy budowy trzech reaktorów typu AP1000 w gminie Choczewo, w województwie pomorskim.

Palenie węglem w kopciuchu kojarzy się z ubóstwem – i to nie tylko energetycznym – ale dzisiaj to najdroższa metoda ogrzewania domu. Eksperci z Polskiego Alarmu Smogowego policzyli, w jaki sposób wzrost cen nośników energii przełożył się na koszty ogrzewania domu i wychodzi na to, że najmniej ekologiczne metody są także najbardziej drenujące finansowo.

OLX szybko zareagował na nasz tekst o aukcjach różnych dziwnych zamienników ekogroszku. Serwis bije się w piersi i obiecuje jeszcze większy nadzór moderacyjny nad kategorią Ogrzewanie. To, że na OLX czy Allegro nie uświadczymy trującego opału, nie znaczny, że gdzie indziej w go nie znajdziemy. Wystarczy parę minut.

Jakiś rok temu Gazprom zaczął już manipulować tranzytem gazu przez Nord Stream 1. Teraz Rosjanie postanowili znowu Europę przyprzeć do ściany i zapowiadają kolejne przerwy w dostawie gazu. I to wcale nie jest zła wola Moskwy, tylko konieczne do przeprowadzenia prace konserwatorskie - tak przynajmniej utrzymują Rosjanie. W odpowiedzi już bardzo drogi węgiel i gaz postanowiły kontynuować swój cenowy marsz w górę. Ten zryw dotyczy też cen emisji CO2.

W związku z koniecznością wypełnienia u naszych zachodnich sąsiadów dziury energetycznej po gazie z Rosji, mamy właśnie do czynienia w Niemczech z polityczno-gospodarczo-finansowym przeciąganiem liny. I ciągle nie wiadomo, kto te zmagania wygra, i jak Niemcy odpowiedzą na kryzys energetyczny. Czy kolejną szansę dostanie węgiel, czy jednak rząd Olafa Scholza zdecyduje się przedłużyć żywot trzem elektrowniom jądrowym? A może najlepszą receptą będzie jednak gaz łupkowy?

Aby zapewnić wsparcie finansowe milionom Polakom korzystającym z centralnego ogrzewania rząd będzie musiał wytrzasnąć skądś kilkadziesiąt miliardów złotych ekstra. No sorry, jak się zaczyna rozdawać kasę, to warto to robić z głową, a nie wybierać sobie beneficjentów publicznej pomocy na podstawie politycznego widzimisię.

Nasi zachodni sąsiedzi starają się działać z wyprzedzeniem. Już zadbali o odpowiednie dostawy gazu z Norwegii, awaryjnie uruchamiają też elektrownie węglowe i myślą o reaktywacji atomu. Teraz przyszedł czas na działania mające na celu złagodzić nowe taryfy gazowe, które zaczną obowiązywać od października. W tym celu Berlin zmniejszy podatek VAT od sprzedaży gazu.