Energetyka

Kryzys energetyczny wyjątkowo okrutnie obchodzi się z ciepłowniami. Te już na starcie sezonu grzewczego ledwo wiązały koniec z końcem, a teraz wcale nie jest lepiej. Branża twierdzi, że kluczowe będą kredyty i gwarancje z Banku Gospodarstwa Krajowego. Ale i tak przerw w dostawach ciepła w niektórych miejscach kraju nie można wykluczyć. Forum Energii ma pomysł jak to zmienić.

Każdy od przyszłego roku ma mieć przydział 2 tys. kWh rocznie po starej, czyli tegorocznej cenie. A co z prądem używanym w częściach wspólnych budynków wielorodzinnych? Przecież w blokach mieszkańcy zrzucają się jeszcze choćby na światło na klatkach, a w wieżowcach to i na windy, które żrą prąd jak szalone. No właśnie… Sejm zignorował sygnały, że w ustawie są buble dotyczące części wspólnych i w efekcie mieszkańcy naprawdę dużych bloków będą słono za te błędy płacić.

Sytuacja energetyczna Polski nie jest najlepsza. Nie dość, że bardzo nerwowo zrobiło się przy gazociągach i ropociągach, to w dodatku krajowe bloki energetyczne złapały lekką zadyszkę. I nie chodzi tylko o blok 910 MW w Elektrowni Jaworzno. Do listy nieszczęść trzeba też dopisać to, że niestety obecnie nie wieje za bardzo i w ten sposób też może nam się nie udać zbilansować energetycznych braków. Może więc warto przypomnieć sobie rady Rządowego Centrum Bezpieczeństwa związane z przerwami w dostawach energii i blackoutem.

Potrzeba matką wynalazków, jak się okazuje niekiedy tak poronionych, jak palenie w domowych piecach węglem brunatnym. To bardzo wilgotny opał, na dodatek z licznymi „dodatkami”, które do niedawna powodowały, że przepisy nie dopuszczały jego stosowanie w piecach domowych. Trudno się dziwić, że eksperci monitorujący zanieczyszczenia powietrza są przerażeni.

Cała Europa oszczędza ciepło ze względu na kryzys energetyczny. Ale okazuje się, że nie można przesadzić, bo można narobić sobie kłopotów. Na przykład jeśli wyłączysz zupełnie grzejniki, licząc, że ogrzeją cię sąsiedzi. Grzejesz się na ich koszt, czyli ich okradasz. Spółdzielnia mieszkaniowa może cię za to pozwać do sądu.

Samorządowcy narzekają na oferty składane w przetargach na dostawy energii. Stawki wzrosły o co najmniej kilkaset procent. I nie wiadomo, czy zatrzymywać tramwaje, czy gasić światło w szpitalach. Początkowo rząd chciał wkręcić gminy i miasta w obrót węglem, ale pech chciał, że na takie rozwiązanie nie pozwala prawo. Inna rzecz, że samorządy nie mają kwalifikowanych wag czy ciężarówek do transportu opału. Jak się okazało, że rządowa narracja trafia kulą w płot, to zaczęło się znowu główkowanie, co zrobić z rynkiem energii. I w końcu padło na maksymalną cenę energii.

Najlepszy lifehack tego roku? Ogrzewanie mieszkania za pomocą zaledwie kilku ceramicznych donic i maleńkich świeczek typu tealight podbija TikToka, a film z dowodem na to, że to działa, ma już  ponad 2 mln wyświetleń. I nie ma tu żadnych telewizyjnych sztuczek. To rzeczywiście może działać i uratować was, jak nagle zimą na kilka dni z kaloryferów przestanie płynąć ciepło. Ale nie, to nie jest ciepło za darmo. To „darmowe” ogrzewanie mogłoby was kosztować 660 zł miesięcznie, gdybyście chcieli tak grzać codziennie przez 30 dni. Dla porównania, centralne ogrzewanie nawet po tegorocznych podwyżkach, to koszt ok. 100 zł miesięcznie. Z tymi świeczkami to jednak słaby interes - dokładnie policzyłam.

Baltic Pipe ma dać nam odpocząć od gazu z Rosji, ale prawdziwe bezpieczeństwo energetyczne mamy zaznać dopiero po uruchomieniu pierwszej elektrowni jądrowej. Jej wykonawcę powinniśmy poznać w ciągu paru tygodni. W grze są Amerykanie, Francuzi i Koreańczycy, ale możliwe że przy tej okazji skorzystamy z paru a nie tylko jednej technologii. Zgodnie z zapowiedziami przedstawiciela Ministerstwa Klimatu i Środowiska rząd już nie chce tracić czasu i zamierza ustalenia atomowe przyspieszyć.

Rodzimego węgla moglibyśmy mieć o wiele, wiele więcej, gdyby nie program likwidacji polskich kopalń. Wydobycie węgla w Polsce maleje, a górnicy wciąż odchodzą z pracy. Czy ktoś w końcu zatrzyma tę złą passę?

Rządowe dopłaty do węgla zachęcają prywatne składy węgla do zawyżania cen - uważa Robert Tomaszewski, analityk Polityki Insight. A jak przyjdzie prawdziwe zimno, możemy mieć do czynienia z jeszcze większą spekulacją pośredników, która skłoni Polaków, żeby za 3 tys. zł od rządu kupować ścinki opon. A to wszystko i tak wtedy, gdy uda się sprowadzić do Polski odpowiednią ilość węgla i jakimś cudem rozwieźć ją koleją po kraju. Nie pytajcie, co stanie się, jak Putin postanowi atakować naszą infrastrukturę krytyczną - wtedy nie uratują nas nawet USA.

Kryzys energetyczny zrujnował najpierw rynek gazu, potem węgla. Ropie też się dostało. Rachunki za prąd dobijają wymęczone pandemią gastronomię i rozrywkę. O swoje przyszłoroczne budżety drżą samorządowcy, którzy w przetargach otrzymują astronomiczne oferty na dostawę prądu. Ale jedno w tym czasie pozostało niezmienne. To rządowe dążenie do utworzenia w tym roku Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego (NABE). Wbrew opiniom ekspertów i wątpliwościom związkowców.

Ileż można ględzić o tym samym? Że zabraknie nam zimą węgla, że ten sprowadzany z zagranicy jest bardzo kiepskiej jakości i że tona czarnego złota najpewniej będzie zaraz po 5000 zł albo i więcej? Rząd ma już po dziurki w nosie tej czarnej propagandy, która jego zdaniem nie ma nic wspólnego z rzeczywistością. Ministerstwo Aktywów Państwowych wzięło się więc za porządny PR i zapewnia, że węglowa zadyszka w żadnej mierze nam nie grozi. Importowanego opału będziemy bowiem mieć co nie miara, a i cena ma być lepsza.

Krytycy unijnej polityki energetycznej oraz takich strategii jak Zielony Ład, czy REPowerEU uważają, że skoro powietrze ma charakter globalny, to takie też powinny być działania mające na celu dbać o jego odpowiednią jakość i kondycję. Ich zdaniem Europa z założoną neutralnością klimatyczną w 2050 r. w żadnej mierze sama kryzysu klimatycznego nie pokona. Patrząc na węglowe plany Chin - trudno tego pesymizmu nie podzielać.

Jeszcze w lipcu premier Mateusz Morawiecki przekonywał w Sejmie, że nakazał państwowym spółkom zwiększenie wydobycia i z tego też względu Polska będzie miała nadwyżkę węgla. Niestety szef rządu nie uściślił, kiedy ma to się stać. Bo w tym roku raczej się nie uda. Okazuje się, że wbrew tym zapewnieniom na razie produkcja węgla w Polsce maleje zamiast rosnąć. Co gorsza: zapasy przy kopalniach są tak małe, jak jeszcze nigdy wcześniej.

Jak za darmo ogrzać mieszkanie? No, nie zupełnie za darmo, ale wystarczy kilka donic i maleńkich świeczek typu tealight – to jednak niewiele, przyznacie. Nawet jak na taniochę, jaką mamy w Polsce, biorąc pod uwagę ceny energii. Zdziwieni? Nie żartuję, mamy naprawdę tanią energię – wyliczył niedawno Instytut Jagielloński. Wystarczy, że porównacie się do innych europejskich krajów i sami dojdziecie do takiego wniosku.

Do tej pory świadectwa energetyczne musieli wyrabiać właściciele domów wybudowanych po 2009 r. Teraz będą obowiązywać wszystkich. Nowy obowiązek wejdzie w życie za pół roku, a do nie lekceważenia go mają przekonać Polaków słone kary, wielokrotnie przewyższające opłaty za wydanie dokumentu.

Wrzesień był wyjątkowo chłodny, najzimniejszy od 14 lat. Październik na razie nie jest wcale lepszy. Nic dziwnego, że Polacy posłuchali prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego i zaczęli palić w piecach, czym popadnie. Współzałożyciel Polskiego Alarmu Smogowego ostrzegał już jakiś czas temu, że smog będzie unosił się nad Polską latami. Już go czuć w powietrzu.

Miał węglowy wraca w wielkim stylu. Kilka lat temu odsądzony od czci i wiary za produkowanie smogu, ku rozpaczy wielu klientów wycofany ze sprzedaży, teraz ma nas uratować przed mroźną zimą. W sklepie PGG kusi śmiesznie niską ceną i wyższymi limitami na zakup. Wieku klientów prawdopodobnie nie będzie wybrzydzać. Niestety.

Spór o to, kto kilka dni temu uszkodził oba Nord Streamy biegnące po dnie Bałtyku, budzi już mniejsze emocje. I chyba nawet najbardziej zagorzali zwolennicy teorii, że za akcją stały Stany Zjednoczone i/lub ich sojusznicy, tracą wiarę, że to może być prawda.

Bruksela dwoi się i troi, żeby zaprowadzić jakikolwiek porządek na rynku energii, ale o jednomyślność 27 państw członkowskich jest wyjątkowo trudno. O ile w przypadku specjalnego podatku nałożonego na nadzwyczajne zyski spółek energetycznych nie było okazji do międzynarodowej kłótni, to już kwestia ewentualnego unijnego limitu dla ceny gazu jak najbardziej nakłaniała do sporów. Większość krajów unijnych opowiada się za takim rozwiązaniem, które jednak nie jest w smak np. Niemcom.