węgiel

Odchodzenie od paliw kopalnych, w tym w pierwszej kolejności od węgla, jest fundamentem unijnej polityki klimatycznej. Jej przeciwnicy co chwilę zwracają uwagę, że takie odwracania się od czarnego złota jest głównie domeną Brukseli. Ale jakby rozejrzeć się po całym świecie, to wychodzi, że nikt inny poza UE, takiej energetycznej rewolucji nie przeprowadza. Najnowsze dane Global Energy Monitor wskazują, że jest w tym trochę prawdy.

Zmieniają się energetyczne preferencje Polaków. Z badania Autopay „Postawy ekologiczne Polek i Polaków 2024” wynika, że już tylko co piąty z nas nadal widzi węgiel jako podstawę naszej energetyki. Większość zaś uważa, że powinniśmy odchodzić od czarnego złota. A co w zamian? Zaufanie do odnawialnych źródeł energii cały czas podkopują kwestie finansowe, ale za to miłość do energetyki jądrowej puchnie, jak na drożdżach.

W Europie węgiel tanieje. Szukając ostatni raz obowiązujących obecnie stawek, trzeba cofnąć się do pierwszej połowy zeszłorocznego lipca. Ale wszystko za chwilę może zmienić się przez szalejącą cenę gazu. A jak z ceną węgla jest u nas? Od początku roku spółki wydobywcze niczego nie zmieniły i tego cały czas się trzymają. Niższych cen na próżno też szukać wśród ogłoszeń aukcyjnych czy w ofertach składów opału.

Nasze bloki węglowe 200 MW to bezsprzecznie jedne z najstarszych (ich budowa rozpoczęła się w latach 60. ubiegłego wieku), najdroższych w eksploatacji i najbardziej emisyjnych bloków w polskim systemie energetycznym. Eksperci są przekonani, że bez wsparcia w postaci rynku mocy, nie będzie innego wyjścia, tylko trzeba je będzie stopniowo zamykać. Bo też wtedy produkcja energii z węgla będzie po prostu nieopłacalna.

Grupa Enea wsadziła kij w mrowisko. Ogłaszając coraz większe zaangażowanie w produkcję energii ze źródeł gazowych oraz z OZE, dała tym samym jasno do zrozumienia, że będzie potrzebować mniej węgla. Szef górniczej Solidarności wzywa koncerny energetyczne do jak najszybszej korekty swoich strategii na następne lata i wieszczy utratę 200 tys. miejsc pracy na Górnym Śląsku i w Lubelskim Zagłębiu Węglowym. Z kolei szef Solidarności z Tauron Serwis pisze w tej sprawie do najważniejszych ludzi w kraju.

W Europie cena węgla pozostaje na zdecydowanie wyższym poziomie niż rok temu. U nas spółki wydobywcze, sprzedające czarne złoto klientom indywidualnym, również nie zamierzają obniżać swoich stawek, nie licząc beneficjentów promocji „Aktywny Klient 2024”. Za to sklep PGG robi ukłon w stronę kupujących i ogranicza z nimi korespondencje mailową.

Możemy zżymać się na Unię Europejską i jej zieloną politykę do woli, ale liczby nie kłamią: z roku na rok mamy wyraźniej mniej energii z węgla. Wraca powoli do łask gaz, ale najbardziej łokciami rozpychają się odnawialne źródła energii. Tylko w energetyce słonecznej w ubiegłym roku dodaliśmy 4 GW.

Już lata temu naukowcy udowodnili, że ekogroszek nie ma nic wspólnego z ekologią. Spalanie takiego opału też dusi, może ciut mniej, ale jednak. Po paroletnim przepychaniu się z górnikami w końcu udało się opublikować nowe normy, które raz na zawsze zabraniają używać tej nazwy. Niestety, nie wszyscy posłuchali nowego prawa. Część sprzedających ma to w nosie i dalej wpycha swoim klientom niby ekologiczny opał. Mogą tego szybko pożałować.

Forum Energii zwraca uwagę na coraz większy problem luki inwestycyjnej w polskim systemie energetycznym. Ostatnia aukcja rynku mocy, na której zawierano kontrakty na 2029 r. i lata kolejne, nie przyniosła inwestycji w większe moce wytwórcze. Tym samym rośnie ryzyko, że niskoemisyjnych jednostek będzie za mało, żeby zastępować wycofywany węgiel. Tymczasem wedle szacunków Polskich Sieci Elektroenergetycznych będziemy potrzebować 12–18 GW mocy dyspozycyjnych.

Polska Grupa Górnicza (PGG) wspólnie z samorządem województwa śląskiego oraz spółką Polchar - specjalizującą się w technologiach odgazowania węgla - pracują nad uruchomieniem w regionie wytwórni bezdymnego, niskoemisyjnego paliwa typu błękitny węgiel. To realizacja jednego z postulatów podpisanej w maju 2021 r. umowy społecznej z górnikami, czyli inwestycji w ekologiczne technologie węglowe.

Resort klimatu i środowiska wprowadzając od 1 grudnia 2024 r. nowe normy dla węgla, zamierzał m.in. zwalczyć greenwashing, polegający na sprzedawaniu opału nazywanego ekogroszkiem, który z ekologią miał tyle wspólnego co pięść z nosem. Nowego prawa posłuchały jako pierwsze spółki wydobywcze, sprzedające węgiel klientom indywidualnym. Potem ekogroszek zniknął z ogłoszeń umieszczanych na Allegro. Co wcale jednak nie oznacza, że ekogroszku już nigdzie nie kupimy.

Brałeś udział w promocji „Aktywny Klient 2024” w sklepie PGG? Jeżeli tak, to właśnie rozpoczął się okres odcinania kuponów, dzięki czemu możesz liczyć na niższą cenę węgla. Pozostałe spółki wydobywcze, sprzedające czarne złoto klientom indywidualnym, zamurowały cenniki. Podobnie jest w składach opału i w ogłoszeniach aukcyjnych.

Fundacja Instrat opublikowała Przegląd Węglowy za listopad 2024 r. Zgodnie z tradycją, wraz z nastaniem jesienno-zimowej aury wzrasta zapotrzebowanie na energię. Stało się tak za sprawą głównie węgla kamiennego. Na rekord poszedł też gaz. A nasze OZE? Tym razem wyraźnie ustąpiły paliwom kopalnym.

Bezcenne polskie złoża mogą trafić w ręce niemieckiej firmy. Za nami pierwsze spotkanie Marzeny Czarneckiej, szefowej Ministerstwa Przemysłu, z przedstawicielami spółek JSW, JSW Koks, a także związkowcami. Kolejne zaplanowano na 10 lutego. Powodem jest kiepska sytuacja finansowa spółki. Niestety, za chwilę na całą Jastrzębską Spółkę Węglową może spaść kolejne nieszczęście, które dodatkowo chaos tylko pogłębi. Chodzi o koncesję na złoża węgla koksującego w Dębieńsku. Niewykluczone, że trafi ona w ręce naszych zachodnich sąsiadów, a JSW obejdzie się smakiem.

W Europie cena węgla obecnie jest na bardzo podobnym poziomie co rok temu. Wtedy załamanie cenowe przyszło w drugiej połowie stycznia. Czy teraz będzie tak samo? Czas pokaże. Na razie, przynajmniej na rodzimym podwórku, nie ma co wypatrywać jakichkolwiek obniżek. Ale i tak warto sprawdzać oferty naszych spółek węglowych, które różnymi nowościami starają się, jak mogą, nęcić klientów.

Wychodzi na to, że nowe normy jakości dla węgla to dyżurny straszak w naszym kraju. Jeszcze za poprzedniego rządu związkowcy straszyli, że przez te regulacje polskie górnictwo rozkraczy się na środku drogi, trzeba będzie zamykać kopalnie i zwalniać górników. Jak okazało się, że to bujda na resorach, nowe normy jakości teraz straszą już czymś innym. Podobno przez nie w Polsce będzie jeszcze droży węgiel.

Początek roku 2025 przyniósł alarmujące dane dotyczące jakości powietrza w Polsce, która jak zwykle jest liderem pod względem największego stężenia smogu w UE. W takich miejscowościach jak Garlica Murowana (woj. małopolskie) i Odrowąż (woj. opolskie) normy zanieczyszczeń powietrza zostały przekroczone o rekordowe wartości – odpowiednio o 3718 proc. dla pyłów PM2.5 i 1232 proc. dla PM2.5. Niestety, smog znów pokrył kraj gęstym, duszącym mlekiem, co uczyniło Polskę jedną z najbardziej zanieczyszczonych plam na mapie Europy. W miastach takich jak Chełm czy Piotrków Trybunalski sytuacja również nie napawa optymizmem, a eksperci alarmują, że brak działań ze strony władz może tylko pogorszyć kryzys.

Ten rok nie zaczął się dobrze dla przeciwników odnawialnych źródeł energii. Czekający z utęsknieniem na drugą kadencję prezydenta Donalda Trumpa, który obiecał renesans paliw kopalnych, muszą ciskać pod nosem najgorsze przekleństwa, bo od dwóch dni w Polsce nieźle wieje, a do tego nawet porządnie świeci. A to ma swoje konkretne przełożenie na cenę energii. Przez co nie wiadomo już, jakimi argumentami bronić jeszcze węgla.

Think tank Ember wylicza, że produkcja węgla w krajach OECD zmniejszyła się o połowę od szczytu w 2007 r. Na krajowym podwórku w październiku mieliśmy za to do czynienia z węglowym przebudzeniem. Miesięczne wydobycie dopiero drugi raz w roku przekroczyło 4 mln t. Wyraźnie wzrosła też sprzedaż czarnego złota. Ale zapasy przy kopalniach i tak ponownie spuchły.

Zimą węgiel w Polsce nie drożeje. Jeżeli więc liczysz na tańszy opał przed świętami, to musisz uzbroić się w dodatkowe pokłady cierpliwości. Na razie cena węgla pozostaje bez zmian. Żadnych modyfikacji w ofertach nie wprowadzają spółki wydobywcze, sprzedające opał klientom indywidualnym, nic nie upuszczają też składy węgla. Tymczasem w Europie węgiel z tygodnia na tydzień staje się coraz tańszy.