energia słoneczna

To jasny sygnał dla tych wszystkich, którzy inwestując w transformację energetycznej, próbują wyłudzić pieniądze z Brukseli. Prokuratura Europejska (EPPO) wszczęła właśnie dochodzenia w sprawie działalności dwóch słoweńskich firm. Podejrzane są o próbę oszustwa przy pozyskiwaniu środków europejskich na finansowanie elektrowni słonecznych.

Energia słoneczna bije rekord za rekordem. To doskonała wiadomość, bo to tania i czysta energia. Jednak pod powierzchnią, aż się kotłuje. Międzynarodowej Agencja Energetyczna (IEA) alarmuje, że z racji olbrzymich inwestycji mamy do czynienia z ogromnym zamieszaniem z podażą i popytem. Jakby tego było mało nad rynkiem zawisła potężna awantura patentowa.

Samochody elektryczne wywróciły rynek motoryzacyjny do góry nogami. Chińscy potentaci coraz bardziej zagrażają europejskim gigantom, co odbija się chociażby na niemieckiej gospodarce. Teraz Mercedes szykuje odpowiedź, która znowu może zmienić układ sił. Mowa o specjalnej farbie solarnej, która zamienia powierzchnie samochodów w generatory energii.

Nie brakuje ekspertów twierdzących, że decydując się przez kolejne dziewięć miesięcy na mrożenie cen energii, rząd popełnia błąd. Ponoć to dlatego że innego sposobu opanowanie wzrostów rachunków za prąd i energię nie ma. Naprawdę? Niemcy są innego zdanie i idą w fotowoltaikę: montują panele na balkonach.

Parę miesięcy temu ktoś puścił plotkę, że rzekomo Ministerstwo Finansów, konstruując budżet państwa na 2025 r., zdecyduje się na opodatkowanie paneli słonecznych jako elementu daniny od nieruchomości. Potem resort temu zaprzeczał, ale niesmak pozostał. Trzeba jednak mocno trzymać kciuki, żeby nasze panele fotowoltaiczne nie stały się takim celem, jak ma to miejsce obecnie w Kalifornii. Tam prosumentom na razie można tylko współczuć.

Rewolucja energetyczna odbywa się tu i teraz, na naszych oczach. Jednym z jej koronnych dowodów jest malejący od lat koszt paneli fotowoltaicznych, jak też ich instalacji. Teraz dodatkowo potwierdzają to wyliczenia Międzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej (IRENA), która zwraca uwagę, że średni globalny LCOE energii słonecznej też leci ostro w dół.

Przeciągają termin ukończenia prac, podwyższają cenę w trakcie wykonywania usługo, arbitralnie nakładają wysokie kary umowne, czy wymuszają na klientach zrzeczenie się wszelkich roszczeń. Tego typu praktyki stosują nieuczciwe firmy zajmujące się montażem paneli fotowoltaicznych, pomp ciepła i innych odnawialnych źródeł energii. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów właśnie postawił zarzuty trzem firmom, które łamią prawa konsumentów.

Po wakacjach mamy poznać wszystkie szczegóły szóstej edycji programu Mój Prąd, ale wychodzi na to, że dotacje na zakup i instalację paneli słonecznych będą możliwe wyłączanie przy okazji inwestowania w magazyny energii. Dokładnie taką energetyczną ścieżkę wyznaczyła sobie Rumunia. Tamtejszy parlament przyjął już w tej sprawie stosowną ustawę, co nie podoba się tamtejszym prosumentom.

Chiny od lat perfekcyjnie wykonują energetyczne fikołki. Z jednej strony kpią z galopujących zmian klimatu i dalej inwestują krocie w paliwa kopalne. Z drugiej Państwo Środka może być jednak spokojnie wzorem dla innych państw, jeżeli chodzi o rozwój odnawialnych źródeł energii (OZE). Pekin właśnie tym znowu zaszokował cały świat i uruchomił największą na świecie elektrownię produkującą energię słoneczną. Tylko że to chińskich grzechów związanych z gazem i węglem nie wymaże.

Zdaniem europejskiego stowarzyszenia branżowego SolarPower Europe Polska już od 2016 r. znajduje się w pierwszej dziesiątce wiodących krajów w Europie pod względem wdrożenia fotowoltaiki. Potem dołączyły do nas też Węgry, a próg jednego gigawata z energii słonecznej w 2023 r. przekroczyły też Bułgaria, Rumunia i Czechy. Ale coraz liczniejsze panele słoneczne to nie jest tylko domena Europy Wschodniej. Zerknijcie na co zdecydowano się w Amsterdamie.

W Polsce większość robiła kółko na czole, gdy usłyszeli, że Niemcy najpierw postawili krzyżyk na kopalnie węgla, a potem to samo zrobili z elektrowniami jądrowymi. Jednocześnie nasi zachodni sąsiedzi zarzekali się, że zaczynają na serio walkę z uzależnieniem od gazu. Teraz wychodzi na to, że my mieliśmy ubaw, a Niemcy doskonale widzieli, co robią. Ich miks energetyczny zmienił się nie do poznania.

Z fotowoltaiką dokonujemy takiego samego zaniechania jak w przypadku pomp ciepła. Branża bezskutecznie apeluje o zmiany, ale rząd ma inne priorytety. Lepiej ma być w drugim półroczu, na które Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowuje specjalne rozwiązania. Chodzi o godzinowe rozliczanie ceny energii. Jedna z polskich firm już tak rozlicza nowych klientów i przy okazji na tym zarabia.

Rząd nie chce popełnić tego samego błędu co z pompami ciepła i robi wszystko, żeby nie stracić potencjału krajowej energetyki słonecznej. Dlatego Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad nowelą ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw. Przepisy po tych korektach mają być dla prosumentów bardziej przewidywalne i też korzystne finansowo.

Nie ma w tym ani krzty przesady, że powinniśmy się do takich sytuacji przyzwyczajać, bo będzie dochodzić do nich coraz częściej. Zresztą nie ma żadnego sensu zbytnio wybiegać w przyszłość. Wystarczy patrzeć uważnie tu i teraz. Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) były zmuszone już trzeci raz w tym miesiącu redukować moce instalacji OZE. Tym razem dostało się tym od fotowoltaiki, którzy już mogą ustawiać się w kolejce o odszkodowanie.

To już pewne. Ministerstwo Klimatu i Środowiska ucięło sugestie dotyczące powrotu do starego rozliczania prosumentów w systemie net metering, który oparty był na opustach. Nie ma na to żadnych szans. Ale pojawiło się za to inne światełko w tunelu, dzięki któremu ciągle można mieć nadzieję na bardziej sprawiedliwe rozliczanie posiadaczy instalacji fotowoltaicznych w systemie net billing. Chodzi o rozliczanie godzinowe. Zdaniem ekspertów nasze rodzime gospodarstwa domowe mogą na tym tylko zyskać.

W Polsce trzeba bardzo mocno trzymać kciuki, żebyśmy z instalacjami słonecznymi nie wpadli w taką pułapkę, jak w przypadku pomp ciepła. Niestety, naszej rodzimej fotowoltaice grozi ta sama choroba. I trzeba reagować, bo za chwilę energetyczna szansa przejdzie nam koło nosa. Eksperci nie mają żadnych wątpliwości: instalacji fotowoltaicznych w kolejnych latach na całym świecie ma tylko przybywać.

Pamiętacie, jak w 2022 r. byliśmy mistrzami świata w pompach ciepła, ze wzrostem sprzedaży na poziomie 102 proc.? Potem już tak dobrze nie było, bo politycy się zagapili i zapomnieli o ustanowieniu specjalnych taryf dla użytkowników tych urządzeń. Ale to wcale nie zraziło Polaków do odnawialnych źródeł energii. Z najnowszego opracowania think-tanku Ember „European Electricity Review 2024” wynika bowiem, że w Europie coraz trudniej wskazać kraj, który lepiej radzi sobie z instalacjami fotowoltaicznymi.

Sieć Żabka ma być jednym z pierwszych klientów nowej elektrowni słonecznej, uruchomionej przez Qair Polska w Kaliszu Pomorskim. W kolejce ustawiają się też inni. Inwestor przekonuje, że dzięki temu cały region zrobił spory krok w kierunku neutralności klimatycznej.

Bardzo możliwe, że już jesteśmy w środku rewolucji energetycznej, którą najtrudniej dostrzec będąc w jej samym środku. Jak wykazuje think-tank CREA: tylko w pierwszej połowie 2023 r. produkcja energii z paliw kopalnych w UE spadła o ponad 20 proc. Powody takiej sytuacji są co najmniej dwa: coraz niższy popyt energetyczny i wyraźny wzrost udziałów odnawialnych źródeł energii.

Historia już nie jeden raz pokazała, że niekiedy za wielkimi wynalazkami stał tylko i wyłącznie przypadek czy taki a nie inny przebieg wydarzeń. I właśnie tak jest w przypadku chińskich, elastycznych i jednocześnie bardzo lekkich ogniw fotowoltaicznych. Wenzhu Liu z Chińskiej Akademii Nauk w Szanghaju na ten pomysł wpadła przy okazji rozrywania plastikowej torby na żywność.