Narodziny dziecka. Sprawdź, jakie formalności trzeba załatwić
Narodziny dziecka wiążą się z ogromem pozytywnych emocji, ale trzeba też pamiętać o formalnościach. Dowiedz się, których i w jakim terminie należy dopełnić.
Rejestracja urodzenia dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego
Każde dziecko urodzone na terytorium Polski musi zostać zarejestrowane w Urzędzie Stanu Cywilnego (USC). Odbywa się to poprzez sporządzenie aktu urodzenia, który jest podstawowym dokumentem potwierdzającym tożsamość dziecka.
Zgłoszenia narodzin dokonuje się w terminie 21 dni od dnia sporządzenia karty urodzenia przez szpital lub położną. W przypadku martwego urodzenia termin ten wynosi trzy dni. Rejestrację przeprowadza kierownik USC właściwego dla miejsca urodzenia dziecka.
W większości przypadków formalności odbywają się automatycznie. Placówka medyczna przekazuje kartę urodzenia do USC w formie elektronicznej. Rodzice nie muszą już osobiście zgłaszać urodzenia dziecka, jednak są zobowiązani do złożenia oświadczeń niezbędnych do sporządzenia aktu urodzenia, m.in. dotyczących imienia i nazwiska dziecka oraz danych ojca. Obecnie oświadczenie można złożyć zarówno osobiście w USC, jak i elektronicznie. Co ważne, rejestracji może dokonać jeden z rodziców, co stanowi duże ułatwienie dla kobiet w połogu bądź tych, których partnerzy przebywają np. poza granicami kraju.
Powiadomienie pracodawcy o urodzeniu dziecka
Narodziny dziecka mają istotne znaczenie również w kontekście prawa pracy. Pracownik powinien niezwłocznie poinformować pracodawcę o tym fakcie, aby móc skorzystać z przysługujących mu uprawnień. Ojciec dziecka ma prawo do:
- urlopu ojcowskiego - 14 dni, które można wykorzystać jednorazowo lub w dwóch częściach do ukończenia przez dziecko 12 miesięcy,
- urlopu rodzicielskiego – który można dzielić z matką dziecka,
- zwolnienia od pracy z tytułu siły wyższej lub konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem.
Natomiast matce dziecka przysługuje:
- urlop macierzyński,
- urlop rodzicielski,
- ochrona przed wypowiedzeniem umowy o pracę.
W ciągu 21 dni od urodzenia dziecka pracownica, która zamierza skorzystać z urlopu rodzicielskiego (bezpośrednio po urlopie macierzyńskim), powinna złożyć stosowny wniosek u swojego pracodawcy.
Więcej o świadczeniach socjalnych przeczytacie w tych tekstach:
Zgłoszenie dziecka do ubezpieczenia zdrowotnego
Rodzice powinni zdecydować, który z nich zgłosi dziecko do ubezpieczenia zdrowotnego. Fakt ten należy zgłosić pracodawcy, a ten ma siedem dni, aby powiadomić ZUS. Co ważne, dzieci poniżej 18. roku życia mają prawo do bezpłatnej opieki medycznej, jednak ze względów formalnych lepiej dokonać zgłoszenia.
Młodzi rodzice muszą także wybrać przychodnię, do której będzie należało dziecko. Na chwilę obecną nie obowiązuje rejonizacja, dlatego nie musi być to placówka położona najbliżej miejsca zamieszkania. Co ważne, powiadomienia dokonuje szpital, przekazując dokumentację medyczną dziecka. Rodzice mają jednak obowiązek złożyć deklarację wyboru lekarza pediatry oraz pielęgniarki środowiskowej.
Jak uzyskać świadczenia na dziecko?
Rodzicom przysługuje kilka świadczeń na dziecko, takich jak 800+, becikowe czy świadczenie rodzinne (po spełnieniu odpowiednich warunków). Wniosek można złożyć elektronicznie poprzez PUE ZUS lub osobiście w dowolnym oddziale ZUS. Trzeba jednak pamiętać o terminach, zwłaszcza w kontekście becikowego, o które można wnioskować jedynie do roku od momentu przyjścia dziecka na świat.
Pozostałych świadczeń, takich jak na przykład wypłata z polisy na życie (o ile obejmuje ona urodzenie dziecka) czy paczka dla malucha finansowana przez pracodawcę, rodzice dochodzą we własnym zakresie, zgodnie z określonymi procedurami. Tutaj, podobnie jak w przypadku świadczeń państwowych, ważne są terminy.
