Środowisko

Już minęło ponad 60 dni od zawieszenia programu Czyste Powietrzem, a nabór wniosków ruszy na nowo dopiero 31 marca 2025 r. Tym samym walka ze smogiem w Polsce stała się jeszcze trudniejsza niż zwykle. Dlatego też Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia (GZM) nie zamierza tracić czasu i już teraz dokonuje sporych zmian w programie „Stop Smog”.

Chociaż słupki rtęci na przełomie stycznia i lutego 2025 r. mają skoczyć do poziomu nawet ponad 10 st. C, to pewnie dla wielu kierowców jest jeszcze zdecydowanie za wcześnie na wymianę opon. Dobrze byłoby wcześniej pochylić się nad najnowszym raportem Polskiego Stowarzyszenia Recyklerów Opon (PSRO) „Historia, która kołem się toczy”. Być może po jego lekturze przynajmniej część z nich dwa razy zastanowi się, zanim wyrzuci zużyte opony na wysypisko śmieci.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnął skargi Stowarzyszenia Ekologicznego EKO-UNIA oraz Stepnickiej Organizacji Turystycznej - Nie Tylko Dla Orłów na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z sierpnia 2022 r. i ją uchylił. Możliwe, że w efekcie konieczna będzie rozbiórka kamieniujących nurt Odry ostróg. Dla skarżących ta sprawa to rażący przykład naruszenia konstytucyjnej zasady legalności działań władzy publicznej.

Jeszcze ponad dwa tygodnie zostały do końca licytacji, na rzecz WOŚP, w której zwycięzca będzie miał przywilej spacerowania nad Morskim Okiem w towarzystwie minister klimatu i środowiska Pauliny Hennig-Kloski. Na razie cena za tę przyjemność dobija powoli do 6500 zł. Ale mogę się założyć, że ostateczny wygrany wysupła z portfela znacznie grubszą kasę. Taki spacer, w takich krajobrazowych okolicznościach z członkiem rządu odpowiedzialnym za to środowisko i jeszcze klimat w ogóle, to nie lada gratka. Licząc, jaką kwotą zamknie się ta licytacja, do mojej pomylonej głowy wpadł pomysł, żeby w rewanżu za tak szlachetny czyn, samemu później zaprosić panią minister na spacer ze mną. Wiem, wiem, zdecydowanie nie ta liga, nie śmiem się w ogóle porównywać. Ale za to obiecuję jeszcze większe atrakcje. Krajobrazowe i nie tylko.

Fundacja Climate & Strategy przygotowała kalkulator, dzięki któremu firmy bezpłatnie mogą obliczać ślad węglowy. Obecnie uruchomiona została jego nowa funkcjonalność – możliwość policzenia emisji we wszystkich popularnych kategoriach Zakresu 3.

Pierwszy raz piwo w stalowej puszce pojawiło się jeszcze przed wojną światową, w Stanach Zjednoczonych. U nas wszystkie puszki w sprzedaży - z napojami orzeźwiającymi i tymi zawierającymi alkohol - wykonane są z aluminium. Obejmie je polski system kaucyjny, który ma ostatecznie wystartować od 1 października 2025 r. Wtedy też powinniśmy przestać je zgniatać.

Tegoroczny COP, który odbył się w Baku w Azerbejdżanie, był jednym z trudniejszych w ostatnich latach. Choć w kilku kwestiach udało się dojść do porozumienia, to jednak kluczowa kwestia określenia nowego, policzalnego celu finansowego NCQG (ang. New Collective Quantified Goal) nie przyniosła rozstrzygnięcia, które zadowoliłoby uczestników spotkania – zauważa Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy.

Początek roku 2025 przyniósł alarmujące dane dotyczące jakości powietrza w Polsce, która jak zwykle jest liderem pod względem największego stężenia smogu w UE. W takich miejscowościach jak Garlica Murowana (woj. małopolskie) i Odrowąż (woj. opolskie) normy zanieczyszczeń powietrza zostały przekroczone o rekordowe wartości – odpowiednio o 3718 proc. dla pyłów PM2.5 i 1232 proc. dla PM2.5. Niestety, smog znów pokrył kraj gęstym, duszącym mlekiem, co uczyniło Polskę jedną z najbardziej zanieczyszczonych plam na mapie Europy. W miastach takich jak Chełm czy Piotrków Trybunalski sytuacja również nie napawa optymizmem, a eksperci alarmują, że brak działań ze strony władz może tylko pogorszyć kryzys.

W całej Polsce pojadą nowoczesne zeroemisyjne autobusy wodorowe. A wszystko to w ramach trzeciej edycji programu „Zielony Transport Publiczny” i dotacji z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, dzięki którym podpisano umowy z 73 miastami. Pozwoli to sfinansować zakup 902 autobusów zeroemisyjnych i 593 punkty ładowania lub tankowania tych pojazdów.

Dużo mówi się wpływie produkcji żywności na zmiany w klimacie. Nie ma co ukrywać, że wybory konsumentów też odgrywają tu dużą rolę. Raport Flora Food Group i IBRiS z 2024 r. pokazuje, że jeśli chodzi o środowisko naturalne to zaledwie 29 proc. Polaków deklaruje wysoką świadomość ekologiczną. Jednocześnie 49 proc. respondentów wskazuje, że produkcja żywności wpływa na zmianę klimatu, ale zdecydowana większość podczas zakupów kieruje się ceną.  

Ministerstwo Klimatu i Środowiska poinformowało, że najnowsze dane pokazują znaczny spadek liczby ton drewna opałowego i surowego, jaki wyjechał z Polski do krajów spoza Unii Europejskiej. Szczególnie mocno zmalał eksport polskiego drewna do Chin. Między pierwszym a kończącym się drugim półroczem 2024 roku eksport spadł aż o 100 tys. ton. „Nasze działania dają konkretne rezultaty!” – cieszy się ministra klimatu Paulina Hennig-Kloska.

Chociaż po powyborczej zmianie warty w Ministerstwie Klimatu i Środowiska nic absolutnie na to nie wskazywało, to później nagle okazało się, że start systemu kaucyjnego trzeba przełożyć w czasie. Najpierw o dziewięć miesięcy, ale teraz na stole znalazła się poprawka Senatu, wedle której butelkomaty miałyby zacząć działać dopiero od 2026 r. Przypomnijmy: od początku taki termin postulowały Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji (POHiD) oraz Polska Izba Handlu (PIH).

Trudno nazwać zakończenie tegorocznego Szczytu Klimatycznego COP29 w Azerbejdżanie sukcesem. O konkretnych terminach odchodzenia od paliw kopalnych światowi decydenci postanowili rozmawiać dopiero za rok w Brazylii podczas COP30. Wszak żadnej presji ze strony zmian klimatu nikt nie odczuwa, nie trzeba się spieszyć. Najbogatsze kraje zaś będą dawać co roku ledwo ochłap państwom rozwijającym się na walkę z konsekwencjami globalnego ocieplenia. Tylko, czy to ma w ogóle jeszcze jakieś znaczenie? Za chwilę Donald Trump i tak wywróci ten stolik do góry nogami.

Naukowcy od dawna zalecają przyspieszenie zielonej transformacji. Ich zdaniem tylko w ten sposób możemy powstrzymać zmiany klimatyczne. Organizatorzy i goście konferencji Climate Leadership, w tym przedstawiciele UNEP FI i Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), ocenili, że w ciągu ostatnich pięciu lat, transformacja przybrała na sile, co zawdzięczamy przede wszystkim współpracy przedstawicieli nauki i biznesu.

Kominki tworzą nie tylko domową atmosferę, ale są też dodatkowym źródłem ogrzewania. Ich właściciele powinni jednak pamiętać o obowiązku wymiany starych modeli, ewentualnie zakupu dodatkowych filtrów. Jeśli tego nie zrobią, mogą otrzymać grzywnę nawet do 5 tys. zł.

Z badania „Postawy ekologiczne Polaków" Banku Millennium wynika, że prawie 60 proc. badanych w ciągu ostatnich dwóch lat zmieniło swoje codzienne nawyki. Jednak to nie troska o środowisko, a pieniądze najbardziej definiują ich postawę. A kto jest najbardziej eko? Silversi mogą być przykładem dla reszty społeczeństwa. W badaniu „Postawy ekologiczne Polaków" Bank Millennium zapytał respondentów...

Jeszcze zaledwie na początku października resort klimatu i środowiska zapowiadał, że małe butelki po małpkach nie będą objęte systemem kaucyjnym. Wiecie dlaczego? To to był najgłupszy argument na świecie - bo jest ich tak dużo, że małe sklepy tego nie uniosą. Ale sprzedawać takie ilości dają radę?

Organizatorzy Szczytów Klimatycznych ONZ po tym, jak rok temu udał im się żart i dwutygodniowe debaty o przyszłości ziemskiego klimatu zorganizowali w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, czyli u ósmego producenta ropy na świecie w 2023 r., postanowili w tym roku powtórzyć ten dowcip. I COP29, który trwa od 11 do 22 listopada, zorganizowano w Azerbejdżanie, który żyje z gazu ziemnego i ropy. Badania zaś ukazujące średnią temperaturę w 2024 r. i tak udowadniają, że te wszystkie konferencje i deklaracje nie mają żadnego sensu i znaczenia.

Wszystko było już gotowe, a tu taka wolta. Ni stąd, ni zowąd rząd ogłosił opóźnienie systemu kaucyjnego. Nowe przepisy miały zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2025 r., ale decyzją resortu środowiska zaczną co najmniej pół roku później. Co najmniej – bo jeśli urzędnicy raz ulegli lobbystom, to za chwilę mogą to zrobić znowu. Pocieszające, że sklepy i placówki handlowe przygotowań nie zamierzają opóźniać. Wolą dmuchać na zimne. Przecież nikt nie może zapewnić, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska znów nie zmieni zdania.

Wraz z początkiem jesieni rozpoczął się sezon grzewczy i od razu poszybowały w górę wskaźniki zanieczyszczenia powietrza. Szacuje się, że co roku z powodu powikłań zdrowotnych wywołanych smogiem umiera nawet 50 tysięcy osób. Nic więc dziwnego, że wzmożoną czujność zachowują nie tylko służby porządkowe, ale również sąsiedzi.