Mieszkała za darmo po śmierci partnera. Fiskus naliczył jej „czynsz”
Jeśli mieszkasz u kogoś bliskiego za darmo, ale nie jesteście formalnie rodziną, skarbówka może kazać ci zapłacić podatek dochodowy. Najnowsza interpretacja podatkowa pokazuje, że takie grzecznościowe zamieszkiwanie u kogoś może oznaczać nieujawniony dochód.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał indywidualną interpretację podatkową, która pokazuje, że grzecznościowe mieszkanie u kogoś może oznaczać, że musimy zapłacić podatek. Sprawa dotyczy kobiety, która po śmierci partnera zamieszkała w jego mieszkaniu, użyczonym jej nieodpłatnie przez brata zmarłego.
Co myślała kobieta?
Kobieta była przekonana, że nie ma mowy o podatku dochodowym w takiej sytuacji. Taką informację uzyskała też telefonicznie na infolinii urzędu skarbowego. We wniosku o interpretację napisała, że nie płaci czynszu właścicielowi, a jedynie czynsz administracyjny i media, a samo użyczenie jest nieodpłatne i służy wyłącznie zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych. Jej zdaniem nie ma więc żadnego dochodu.
Dyrektor KIS uznał jednak to stanowisko za nieprawidłowe. W interpretacji skarbówka wskazała, że nieodpłatne korzystanie z cudzego mieszkania jest tak zwanym nieodpłatnym świadczeniem. Ustawa o PIT traktuje takie świadczenie jak przychód, nawet jeśli nikt nie przekazuje pieniędzy. Chodzi o to, że wystarczy samo korzystanie z rzeczy, która normalnie wymagałaby zapłaty na rynku.
Kluczowe w całej sytuacji jest to, jak wylicza się taki przychód. Nie chodzi o opłaty za prąd, wodę czy czynsz do wspólnoty. Skarbówka wyjaśnia, że przychodem jest równowartość rynkowego czynszu najmu za podobne mieszkanie w tej samej okolicy. Innymi słowy, fiskus sprawdza, ile trzeba by zapłacić, gdyby lokal był wynajmowany na normalnych zasadach.
Czytaj więcej na Bizblog.pl:
Tak ustalony przychód trafia do kategorii „inne źródła” i podlega opodatkowaniu według skali podatkowej, czyli 12 proc. lub 32 proc. (powyżej 120 tys. zł). Należy go wykazać w rocznym zeznaniu podatkowym. Co istotne, podatek powstaje co miesiąc korzystania z mieszkania, nawet jeśli umowa użyczenia jest spisana i wyraźnie wskazuje, że lokal jest przekazany za darmo.
Kiedy podatku nie trzeba płacić?
Warto zwrócić uwagę, że w ustawie istnieje zwolnienie z podatku dla takich świadczeń, ale tylko w ściśle określonych relacjach rodzinnych. Dotyczy to osób z I i II grupy podatkowej, czyli m.in. małżonków, rodziców, dzieci, rodzeństwa czy teściów. W tej sprawie brat zmarłego partnera nie był krewnym kobiety w rozumieniu przepisów podatkowych, więc znalazł się w III grupie.
W opisywanej sytuacji właśnie brak formalnego pokrewieństwa przesądził o podatku. Choć relacja była bliska życiowo, skarbówka patrzy wyłącznie na więzy rodzinne. Fiskus potraktował więc sytuację jak darmowy najem. Urząd oczywiście nie dopatrzył się przychodu po stronie właściciela mieszkania, bo nie uzyskał on żadnego realnego zysku.
Cała sprawa jest ostrzeżeniem dla osób mieszkających „po znajomości”. Jeśli lokal użycza ktoś niespokrewniony, nawet z dobrego serca, może powstać obowiązek zapłaty podatku od rynkowego czynszu. To klasyczna pułapka przy takich umowach, bo brak gotówki zmieniającej właściciela daje ułudę, że nie powstaje żaden dochód.
