zanieczyszczenie powietrza

Polski medtech prezentuje nowatorskie podejście do leczenia astmy. Startup FindAir stworzył platformę do telemedycznego wsparcia chorych. Produkuje nakładkę na inhalator, która pomaga śledzić wykorzystanie leku, dzięki łączności z aplikacją. Ta przesyła dane do sieci, co pomaga w łączności z lekarzem. (na zdj. założyciele FindAir: Michał Czyż, Tomasz Mikosz i Jacek Mikosz)

Trzeba bardzo mocno trzymać kciuki, żeby Ministerstwo Klimatu i Środowiska chociaż na chwilę przed kolejnym sezonem grzewczym dało nam ciut lżej oddychać i znowu nie odstąpiło od wymogów jakościowych dla węgla i innych paliw stałych. Bo inaczej smog nas podusi zanim jeszcze kryzys energetyczny znowu odbije swoje piętno. I nie ma w tym krzty przesady, statystyki na przełomie wiosny i lata niestety nie pozostawiają złudzeń. Ale rząd nie ma takiego problemu i utrzymuje, że oddycha się Polakom jednak z roku na rok coraz lepiej.

Aż strach pomyśleć, jak bardzo Polacy słuchają prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego, który we wrześniu ubiegłego roku radził im, żeby palili w piecach wszystkim, czym się da, poza szkodliwymi rzeczami. I patrząc na doniesienia smogowe na mniej niż miesiąc przed kalendarzowym latem, trzeba przyznać, że Polacy wsłuchują się w te słowa do tej pory bardzo pilnie. A Ministerstwo Klimatu i Środowiska na wszelki wypadek otworzyło już furtkę, żeby recepta Kaczyńskiego mogła być skuteczna na jeszcze dłużej.

Chociaż program Czyste Powietrze nieco przyspieszył i liczba składanych tygodniowo wniosków znowu przekracza 4 tys., to naprawdę trudno mówić o skutecznej walce rządu z brudnym powietrzem. Normy jakości powietrza przekraczane w drugiej połowie maja nawet o 5000 proc. są tego niestety najlepszym potwierdzeniem. Tylko że to nie jest efekt jakiś pechowych prądów powietrza i niesprzyjającej aury. Gabinet Mateusza Morawieckiego doskonale zdaje sobie sprawę z tego, co się dzieje, bo to pokłosie wcześniej przyjętej taktyki.

Przygotowany przez HEAL Polska i Polski Alarm Smogowy raport analizujący sezon grzewczy 2022/2023 nie jest przyjemną lekturą. Przybyło bowiem miast, które mocno dawały się we znaki mieszkańcom zanieczyszczonym powietrzem. Najwyższe średnie dobowe stężenie pyłu zawieszonego PM10 było prawie 5-krotnie wyższe od zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Strach pomyśleć, co by się działo, gdyby zima była mroźniejsza.

Walka ze smogiem robi krok do tyłu. Program Czyste Powietrze po czterech latach z okładem nie potrafi się porządnie rozpędzić, a Ministerstwo Klimatu i Środowiska lekką ręką odpuszcza normy jakości węgla i innych paliw stałych. W efekcie na przełomie kwietnia i maja przekroczenie norm dla pyłów zawieszonych w całej Polsce liczone jest w tysiące procent. Tymczasem chińscy naukowcy dowodzą, że smog potrzebuje tylko paru godzin, żaby na stałe zaburzyć pracę serca człowieka.

Najnowsze wyniki badań Europejskiej Agencji Środowiska (EEA) przerażają. Chociaż o walce z brudnym powietrzem na Starym Kontynencie mówi się od lat, to najwidoczniej na samych słowach zazwyczaj się kończy. Agencja dowodzi, że każdego roku przez wdychanie zanieczyszczeń w Europie przedwcześnie umiera co najmniej 1200 dzieci. Tysiące innych cierpi przez to na problemy ze zdrowiem fizycznym i psychicznym, które mogą mieć wpływ na całe ich późniejsze życie. A jak przy tej okazji miewa się w drugiej połowie kwietnia smog w Polsce? Znakomicie.

Producenci samochodów przekonują, że plany zaostrzenia wymagań w kwestii emisyjności nowych pojazdów byłyby dla nich zbyt kosztowne. Nieważne, że właśnie wykazały rekordowe zyski, wypłacają niespotykane wcześniej premie prezesom i dywidendy – zwraca uwagę organizacja Transport & Environment.

Podniesienie kwoty dotacji w programie Czyste Powietrze miało sprawić, że Polacy bardziej się nim zainteresują. Może wniosków rzeczywiście jest ciut więcej, ale to dalej kropla w morzu potrzeb. Najnowszym pomysłem na rozpropagowanie wymiany kopciuchów są wojewódzcy doradcy, którzy mają do tego przekonywać mieszkańców swojego regionu. Nie wiemy, czy to coś zmieni, ale warto próbować, bo w Polsce smog nawet w kwietniu nie odpuszcza.

Powoli kończy się sezon grzewczy, który na długo zostanie w naszej pamięci. Nigdy wcześniej nie było takich problemów z zakupem węgla, który też przy okazji stał się rekordowo drogi. Na tyle, że państwo na szybko wymyśliło system energetycznych dopłat. Przy kłopotach z dostępem do opału politycy radzili palić w piecach, czym się da. Efekt? Powietrze nad Polską chyba nigdy nie było aż tak brudne. Dotyczy to zarówno września, czy grudnia ubiegłego roku. Jak też niestety zaczynającego się właśnie kwietnia.(W Grzybowie normy przekroczono niemal o 3000 proc. fot. Google Maps)

Bohaterem obecnego sezonu grzewczego nie jest tylko wyjątkowo drogi węgiel, ale też smog, któremu już najwyraźniej znudziło się południe kraju i zaczął też dusić w innych regionach, także nad morzem. Normy przekraczane o 1000 proc. już zbytnio nie dziwią. Tymczasem ostatnie szacunki naukowców mówią, że na całym świecie przez zanieczyszczone powietrze w 2019 r. umarło nawet 7 mln ludzi. Jak temu można zapobiec? Na przykład stawiając na odnawialne źródła energii.

Normy jakości powietrza mamy w Polsce zaniżone, a te dotyczące paliw stałych czekają zostały zawieszone do końca kwietnia. Do tego mamy kryzys energetyczny windujący ceny prądu do rekordowych poziomów. W efekcie smog przestał się kłębić wyłącznie na południu i atakuje już właściwie cały kraj z wybrzeżem włącznie. W jaki sposób można uchronić się przed brudnym powietrzem na własną rękę, co zrobić i w co zainwestować, żeby ochronić się przed smogiem?

Jesteśmy już w drugiej połowie sezonu grzewczego. Opał rzeczywiście jest wyraźnie droższy niż jeszcze rok temu, ale z jego dostępem raczej nie ma kłopotów. Gorzej bywa z jakością tego węgla. Zdarza się, że kupowany na składach ma pełno kamieni i innych odpadów. Przez to można zniszczyć nawet swój piec. Sprawie postanowił przyjrzeć się bliżej Polski Alarm Smogowy (PAS). Wyniki swojego węglowego dochodzenia chcą opublikować późną wiosną.

Trzeba mocno trzymać kciuki za wichurę, która ma nawiedzić Polskę w ten weekend. Bo tak naprawdę to jedyna szansa na rozwianie smogu, któremu znowu nieco chłodniejsza aura wcześniej podała pomocną dłoń i ten ponownie rozgościł się na terenie całego kraju. Normy zanieczyszczenia powietrza kolejny raz pokonały barierę nawet 2000 proc. Żadne to pocieszenie, że brudne powietrze dusi nie tylko i wyłącznie w kraju nad Wisłą, ale też inne unijne kraje. Bo najnowsze badania polskich naukowców wskazują bardzo wyraźnie, jak bardzo smog zagraża dzieciom.

Oficjalnie statystyki programu Czyste Powietrze za pierwszy miesiąc 2023 r., już po zwiększeniu maksymalnej dotacji, mamy poznać za jakieś dwa tygodnie. Ale na razie jakiegoś pospolitego ruszenia z wymianą trujących kopciuchów nie widać. Smog za to ma się u nas cały czas doskonale. Wystarczy, że za oknem temperatura spadnie poniżej zera, a już w całej Polsce przekroczenie dopuszczalnych norm dla pyłów zawieszonych dobija do 3000 proc.. Trudno też się takim statystykom do końca dziwić. Skoro w Warszawie jest już więcej samochodów niż ludzi.

Alergie, astma, infekcje, problemy układu oddechowego, nerwowego, metabolicznego, a nawet nowotwory – to tylko niektóre ze skutków oddychania zanieczyszczonym powietrzem, na które narażone są nasze dzieci. Taki przekaz niesie ze sobą film opublikowany właśnie przez Stowarzyszenie Rodzice dla Klimatu. Jednocześnie Fundacja Rodzice w mieście zbiera podpisy pod petycją pn. Chcemy czystego powietrza dla nas i dla naszych dzieci. W tym tygodniu ma dojść do spotkania w tej sprawie z Rzecznikiem Praw Obywatelskich.

Do tej pory zasada była taka: im się robiło zimnej, tym powietrze stawało się coraz bardziej brudne. Bo to, co ludzie wrzucają do pieców, ciągle pozostawia sporo do życzenia. Ale teraz temperatura na zewnątrz traci na znaczeniu. Smog daje w kość tak samo wtedy, kiedy jest mróz i też kiedy słoneczna pogoda bardziej przypomina wiosnę w styczniu niż środek zimy. Dowodem jest właśnie pobity absolutny rekord jeżeli chodzi o stężenie groźnego dla życia i zdrowia dwutlenku azotu. Normy przekroczono o prawie 15 tys. procent.

Za rok wieś Muronowo, leżąca na terenie województwa wielkopolskiego, będzie obchodzić jubileusz 400 lat istnienia. Ale ta historia po prawdzie twa znacznie dłużej. W tamtejszym lesie są ślady grodziska pochodzącego z X wieku. Dzisiaj, setki lat później, Muronowo charakteryzuje się dwoma rzeczami: bardzo małą liczbą mieszkańców i niestety też rekordowym zanieczyszczeniem powietrza. Ostatnio smog wyceniany tam jest na ponad 3000 proc. przekroczonych norm. (fot. Google Maps)

Niestety, tego można było się spodziewać. Skoro jeszcze w trakcie panowania jesiennej aury czujniki smogowe, jak Polska długa i szeroka, wskazywały przekroczenie norm jakości o 1000 proc. i więcej, to kiedy nad nasz kraj nadciągnął w końcu mróz - smog też mocno przyspieszył. Efekt? Może i 2000 proc. nikogo nie dziwi, ale coraz brudniejsze powietrze też w miejscowościach nadmorskich - już trochę tak.

O zimnym wrześniu już nikt nie pamięta, a ciepły październik dodatkowo nas rozochocił. Mijają też powoli słoneczne dni listopada, który w drugiej połowie ma udowodnić, że nieprzypadkowo jest przedostatnim miesiącem w roku. Na razie zmianę aury na chłodniejszą bardzo wyraźnie widać w badanych dotyczących zanieczyszczenia powietrza. Nic w tym dziwnego, wszak nie od dzisiaj w Polsce zimniejsze dni oznaczają większy smog, który jednak w tym roku może być rekordowy.