kryzys energetyczny

Ministerstwo Aktywów Państwowych po oddaniu pola resortowi klimatu i środowiska wreszcie wraca do czynnej walki z kryzysem energetycznym. Mamy za chwilę poznać plan, dzięki realizacji którego tak zwani odbiorcy wrażliwi będą mieli do czynienia z wprowadzoną przez rząd maksymalną cenę energii elektrycznej. Ma to kosztować budżet kraju jakieś 5 mld zł. Ale dzięki nowej daninie ma nas na to stać.

Wicepremier i szef aktywów państwowych Jacek Sasin zapewnia, że węgiel z Rosji był wyśmienitej jakości. A ten z Indonezji i Kolumbii, jak przekonuje, jest prawie taki sam. Spełnia wszelkie normy i będzie nim można palić w domowych piecach. Jego sprzedaż zacznie zaraz spółka Węglokoks. Cena? Dla indywidualnych odbiorców ma nie przekroczyć 2900 zł brutto za tonę. Czyli liczony na 3000 zł dodatek węglowy na zbyt duże zakupy nie pozwoli.

Rząd już drugi raz w ciągu raptem dwóch miesięcy zapowiada nowy podatek, który ma być wycelowany w spółki Skarbu Państwa. Jak się okazuje, są już dwa pomysły na tę daninę: jeden z resortu klimatu i środowiska, a drugi autorstwa Ministerstwa Aktywów Państwowych. Teraz trzeba je jakoś zintegrować.

Rekordowe rachunki za prąd drenują już powoli kieszenie wszystkich. Po rozmowie ze Zbigniewem Szwarcem, wiceprezesem Stowarzyszenia Polskie Aquaparki i Pływalnie, wiem, że za chwilę będzie jeszcze gorzej. Niestety inni nasi rozmówcy mówią w bardzo podobnym tonie. Przekonują, że ta zima może być na tyle trudna, że w pół roku będzie można zamknąć sport w Polsce. I rynek wystawienniczy też będzie mógł się zwijać. Bo to, co jeszcze udało się uchronić w pandemii, kryzys energetyczny dopadnie teraz.

Wyjątkowo zimny wrzesień pokazuje, jak trudna zima czeka Europę w dobie napędzanego przez Rosję kryzysu energetycznego. We Francji operatorzy sieci energetycznych wolą dmuchać na zimne i przygotowali trzy możliwe scenariusze. W najgorszym dochodzi do lokalnych blackoutów. Z kolei Holandia wprowadza w życie plan wsparcia dla gospodarstw domowych, wart ok. 17 mld euro.

Do tej pory pokutowało takie myślenie: może i ta zielona energia jest w porządku, ale zanim zacznie się z niej czerpać, trzeba być przygotowanym gigantyczne nakłady finansowe. Ale najnowszy raport naukowców z Uniwersytetu Oksfordzkiego wskazuje, że takie stawianie sprawy przez lata było błędem. Im szybciej świat przejdzie na energię odnawialną, tym więcej kasy zaoszczędzi.

Czy naprawdę zabraknie makaronu, czy to tylko lobbing, żeby podczepić się pod pomoc państwa, opowiadając bajkę o tym, że ceny energii wykańczają producentów? Może i zabraknie, ale musicie wiedzieć, że ceny energii to magiczne zaklęcie, które ma pozwolić firmom wzbudzać litość i pod tym pretekstem zarabiać jeszcze więcej. Dotąd producenci makaronu wcale nie cierpieli z powodu horrendalnie rosnących kosztów, przeciwnie.

Jak na razie średnia cena prądu w Polsce w tym roku wynosi 0,77 zł za 1 kWh. I tak od 2023 r. ma być liczony rachunek dla gospodarstwa domowego, ale tylko do poziomu 2000 kWh na rok. Jeśli zużyjemy więcej energii, za każdą kolejną kilowatogodzin w nowej taryfie zapłacimy co najmniej 2 zł.

6 tys. zł za trzy tony węgla wydawało się świetnym interesem aż do pierwszego deszczu. Kobieta, która kupiła opał od obwoźnych handlarzy, zorientowała się, że kupiła trochę węgla, ale więcej kamieni i gruzu, które tylko udawały węgiel. Sezon grzewczy rozkręca się, a zdesperowani, pozbawieni opału Polacy coraz częściej padają ofiarą oszustów.

Ciemne ulice, brak ozdób świątecznych i odwołana zabawa sylwestrowa. Tak coraz częściej wygląda samorządowa rzeczywistość na koniec 2022 r. Jak Polska długa i szeroka w gminy i miasta uderzają rekordowe rachunki za energię. Samorządowcy ratują się, jak mogą. Ci najbardziej zdesperowani unieważniają przetargi na dostawę prądu. Na tak drastyczny krok zdecydował się już Wrocław.

Zamrożenie cen energii elektrycznej oraz uznanie recyklingu tworzyw sztucznych za branżę energochłonną - te oraz inne postulaty wystosowało do premiera Mateusza Morawieckiego Stowarzyszenie „Polski Recykling” z prośbą o wsparcie. Branża recyklingu mówi wprost: galopujące ceny energii grożą falą upadłości w sektorze recyklingu tworzyw sztucznych i mogą wywołać kryzys związany z odbiorem odpadów segregowanych.

Chociaż reprezentanci rządu jak mantrę powtarzają, że jesteśmy odpowiednio przygotowani na zimę w towarzystwie kryzysu energetycznego, to dane o surowcach energetycznych wskazują na coś dokładnie odwrotnego. Bo też Polska, jako jedyny kraj UE, właśnie umniejsza wypełnienie swoich magazynów gazu. Dramat też jest w przypadku zebranych zapasów węgla. Jest ich jak kot napłakał. Ostatnio tak mało węgla przy kopalniach było 14 lata temu, we wrześniu 2008 r.

Niektórzy twierdzą, że to cisza przed burzą, i nie wierzą w nagłe odwrócenie trendu. Na starcie sezonu grzewczego w najzimniejszym wrześniu od czternastu lat jesteśmy świadkami wyraźnego spadku cen surowców energetycznych. Dotyczy to gazu, ropy i węgla.

Jeszcze kilka miesięcy temu wydawało się, że modyfikacja zasady 10H to jedynie formalność. Ale teraz już tak nie jest. Zasłaniając się bezpieczeństwem energetycznym, politycy koalicji twierdzą, że korekta przepisów wiatrowych to nie jest ich zobowiązanie i nie będzie przy tej okazji sejmowej większości. Szans na zmianę regulacji i uwolnienie energetyki wiatrowej na lądzie – w tym roku nie ma żadnych.

Rząd ma pecha. Wszyscy modlą się o łagodną zimę, żebyśmy przez gaz i węgiel nie poszli z torbami. A tu przychodzi zimny jak diabli wrzesień i trzeba zacząć grzać. Może i rachunki za energię i ciepło jeszcze nigdy nie były tak wysokie, ale start sezonu trzeba przywitać z przytupem.

Samorządy w Polsce są zadłużone na miliardy zł. Tymczasem wielu ich mieszkańców zalega z różnymi opłatami, powodując dużą dziurę w budżecie. Przy obecnej sytuacji szukania pieniędzy i oszczędności, te środki byłyby jak znalazł, by przetrwać energetyczny armagedon w sezonie zimowym. Dlatego, jeśli będziecie w zimę zgrzytać zębami albo narzekać na brak elektryczności, udajcie się z podziękowaniami do sąsiada, który wisi kasę gminie, bo nie płaci alimentów lub jest kolekcjonerem nieuregulowanych mandatów.

Górniczy związkowcy narzekają, że węgiel sprowadzany z Kolumbii, Australii, Indonezji czy RPA jest niesortowany i bardzo złej jakości. Z drugiej strony polskim spółkom zwiększenie wydobycia idzie bardzo po grudzie. Ale nie ma też co martwić się na zapas. Sprzedawcy opału na pewno coś wymyślą. W sieci pojawili się już oferujący ekogroszek z egzotycznych kierunków. Kłopotem jest jego cena, zdecydowanie wyższa niż te 3000 zł na opał od rządu.

Słońce, wiatr, geotermia – energię pozyskiwaną z tych źródeł widzimy już na każdym kroku. Ale wodór? Dla zwykłego zjadacza chleba takie instalacje to pieśń przyszłości. Są skomplikowane i przede wszystkim bardzo drogie. Komisja Europejska postanowiła to zmienić. Pomóc ma w tym Europejski Bank Wodoru z kapitałem opiewającym na 3 mld euro. (Fot. Shutterstock / Alexander Kirch).

Czy w tak niepewnym czasie przedsiębiorstwa mają szansę na sukces? Tak, ale pod warunkiem, że będą potrafiły przyciągnąć wykwalifikowanych pracowników. Problem w tym, że to nie lada sztuka. Poza tym elementem, nastroje wśród osób zarządzających pionami finansowymi firm działających na terenie Europy nie są zbyt kolorowe. Jak wynika z najnowszego badania Deloitte, dyrektorzy finansowi obawiają się ryzyka spowolnienia gospodarczego, wzrostu ceny surowców, inflacji oraz zaburzenia łańcuchów dostaw.

Ponad jedna na pięć osób jest zagrożona ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. Mowa o Unii Europejskiej, a więc problem dotyczy milionów jej mieszkańców. Niemal 8 proc. Europejczyków nie stać, by ogrzać dom lub mieszkanie. A jak sytuacja wygląda w Polsce?