kryzys energetyczny

Niemcy nie zamierzają z założonymi rękami czekać na sezon grzewczy bez dostaw rosyjskiego gazu. Stąd porozumienie z Norwegami o większej produkcji surowca. Ale to nie wszystko. Berlin całkiem na poważnie bierze pod uwagę wydłużenie żywota skazanych już na wygaszenie elektrownie jądrowych. Cała zimowa strategia zakłada jeszcze m.in. obniżenie temperatury w budynkach publicznych i możliwy powrót do szczelinowania, w celu uzyskania dostępu do gazu łupkowego.

Na wywołanym i podsycanym przez Rosję kryzysie energetycznym tracą prawie wszystkie kraje – łącznie z samą Rosją, która używa surowców jak broni, jednocześnie bezpowrotnie tracąc kluczowy rynek europejski. Wyjątkiem jest Norwegia, która notuje rekordowe, kosmiczne wpływy ze sprzedaży gazu i ropy. Zszokowani zakręceniem kurka przez Moskwę, Niemcy właśnie załatwili sobie takie dostawy z Norwegii, że kraj ten osiągnął limit swoich zdolności produkcyjnych.

To może być naprawdę jedna z najtrudniejszych zim w ostatnich latach dla Polaków. Nie dość, że ma zabraknąć opału dla gospodarstw domowych, to w dodatku musimy brać pod uwagę przerwy w dostawach energii i reglamentację gazu ziemnego. A to wszystko przy okazji rekordowej inflacji i już dziesięć razy podnoszonych stóp procentowych. Ale okazuje się, że lista nieszczęść, jakie na nas czekają, jeszcze nie jest ostatecznie zamknięta. Właśnie dopisywany jest tam też możliwy brak pieczywa.

Jak już mogło się wydawać, że obecnym kryzysem energetycznym rządzą jednak jakieś racjonalne prawa i kiedy cena gazu zaczęła wreszcie spadać wraz z coraz większym wypełnieniem unijnych magazynów, to nadeszła wieść o wstrzymaniu też dostaw ropy z Rosji. Co gorsza: właśnie w życie weszło unijne embargo na dostawy i transport przez terytorium UE rosyjskiego węgla. To budzi spore obawy, co dobrze widach w wartościach długoterminowych kontraktów energetycznych.

Można próbować zakrzyczeć rzeczywistość i przekonywać, że zimą opału nikomu nie zabraknie. Ale można też brać obecny kryzys energetyczny na poważnie i szukać energetycznych alternatyw, gdzie tylko się da. Nawet kosztem dalszego politycznego losu własnego rządu. Przykładem jest gaz łupkowy, co do którego zdania w gabinecie Olafa Scholza są mocno podzielone. I właśnie w ten sposób Niemcy kolejny raz udowadniają, że opinia jednego z bardziej pragmatycznych narodów świata wcale nie jest na wyrost.

Kiedy rok temu Gazprom zaczął kombinować z dostawami gazu, nikt się nie mógł spodziewać, że w ten sposób Rosja ćwiczyła kryzys energetyczny, naznaczony wojną w Ukrainie. Ale od miesięcy jest już pewne, że rosyjski dyktator właśnie w ten sposób będzie chciał odegrać się Zachodowi za sankcje i przy okazji będzie liczył na złamanie europejskiej solidarności. Jak się okazuje, gaz to był tylko początek. Teraz na celowniku znalazła się ropa z Rosji.

Pięć i pół miliona ton w marcu, a potem tylko coraz mniej i 4,4 mln w czerwcu. Tak wygląda statystyka wydobycia węgla kamiennego w Polsce, którą publikuje Agencja Rozwoju Przemysłu. Pomimo rządowych zapowiedzi zwiększenia wydobycia węgla na razie widać odwrotny trend, co z pewnością nie pomaga w sytuacji, gdy popyt na węgiel w Polsce można już określić mianem gorączki (czarnego) złota.

Polska Grupa Górnicza, gigant na polskim rynku węglowy, buduje sieć własnych dostawców, a dokładnie Kwalifikowanych Dostawców Węgla. Sprzedawany w internecie opał ma być dostarczany klientom w całej Polsce w ciągu 48 godzin, w "możliwie najniższej cenie".

Myśleliście, że rząd nie ma żadnego planu awaryjnego na wypadek, gdyby zimą doszło do tego, że nie mamy wystarczająco węgla czy gazu, żeby ogrzewać nawet miejsca najwyższej użyteczności publicznej? Błąd! Rząd już pomyślał przynajmniej o szkołach. Jak nie będzie czym grzać, dzieci znów wrócą do nauki zdalnej.

To już pewne: są co najmniej dwa fronty. Jeden to ten na Ukrainie, gdzie każdego dnia giną ludzie. Drugi zaś jest ustawiony na rynku gazu i innych surowców energetycznych. Tutaj stawką są ceny i bezpieczeństwo energetyczne. I za chwilę możemy być świadkami decydującego rozstrzygnięcia.

Mimo sugestii, że dostawy nie zostaną wznowione, Gazprom odkręcił w czwartek kurek i rosyjski gaz znowu płynie do Europy. W reakcji na gierki Kremla Bruksela proponuje, by kraje członkowskie zredukowały zużycie gazu ziemnego. Ale to bardzo nie podoba się Warszawie, która zarzuca Komisji Europejskiej przekraczanie kompetencji.

Dziwną taktykę przyjął premier. W środku kryzysu energetycznego zdecydował się wyrzucić z rządu Piotra Naimskiego, jednego z najbardziej kompetentnych speców od bezpieczeństwa energetycznego. Mówi się że to element przygotowań pod przywrócenie jesienią Ministerstwa Energii, na czele którego ma stanąć Krzysztof Tchórzewski.

To już tradycja. Internetowy sklep z węglem, Polskiej Grupy Górniczej, w dniu sprzedaży węgla nie działa. Operator nie radzi sobie z ogromnym zainteresowaniem. Nic dziwnego, skoro ekogroszek w e-sklepie PGG jest trzy razy tańszy niż na wolnym rynku. Jednak kupienie go to jak wygrana w Lotto.

Bardzo możliwe, że obecny kryzys energetyczny to jeszcze nic w porównaniu z wojną gazową, którą z tygodnia na tydzień rozkręca Putin. Rosyjski dyktator doskonale wie, że w przypadku tego surowca może pozwolić sobie na zdecydowanie więcej i to właśnie robi. W odpowiedzi ceny giełdowe znów zaczynają szaleć. Ale na przełom polityczny nie ma co liczyć. Gaz ziemny raczej nie znajdzie się w 7. pakiecie sankcji UE wycelowanych w Moskwę.

Właśnie się okazało się, że rządowe opowieści o transportach węgla płynących do Polski snute od kilku miesięcy to próba interwencji słownej. Zaledwie kilka dni temu premier Mateusz Morawiecki podczas spotkania z mieszkańcami Rypina zapowiedział, że rząd DOPIERO postara się kupić większe ilości ekogroszku i peletu. Trudno się dziwić, że Polacy tak panikują.

Robi się ciekawie na rynku ropy. Z jednej strony rynek obawia się, że recesji w USA, covida w Chinach i spadku popytu na paliwa, co skutkuje niższymi cenami na giełdach. Z drugiej strony wciąż trudno liczyć na ustabilizowanie sytuacji po odcięciu się się Zachodu od dostaw z Rosji. Kraje OPEC nie mają ochoty zwiększać wydobycia, a uzależnioną od rosyjskich węglowodorów Europę straszy kryzys energetyczny. W Polsce ewentualny spadek cen ropy pożre rekordowo drogi dolar.

W maju Niemcy po raz pierwszy od trzech dekad zanotowały deficyt w handlu zagranicznym. To fatalny znak dla gospodarki, której potęga została zbudowana na eksporcie wysokoprzetworzonych dóbr i zaawansowanych technologii. Model przemysłowy oparty na rosyjskim gazie źle znosi kryzys energetyczny, a problemy najpotężniejszej gospodarki w Unii Europejskiej zaczynają ciągnąć w dół całą strefę euro.

Wojciech Dąbrowski, prezes PGE, ostrzegając przed bardzo trudną zimą i apelując o oszczędzanie energii, wcale nie wpadł w niepotrzebną panikę. To bardziej realna ocena sytuacji niż granie na emocjach. Rząd też nie chce straszyć Polaków przerwami energii. Ale patrząc, jak kryzys energetyczny otula każdy zakątek świata, nie można zaprzeczać, że w najbliższych miesiącach możemy być świadkami licznych blackoutów, które też nie ominą Polski.

Putin musi być zadowolony, bo kryzys energetyczny coraz więcej kosztuje Europę. Manipulacje z dostawami gazu przynoszą skutek i jednocześnie rośnie strach związany z tegorocznym sezonem grzewczym. W efekcie najbardziej drożeje gaz ziemny. Do tego coraz głośniej i więcej mówi się nie tylko o konieczności oszczędzania energii, ale też o tym, że za kilka miesięcy może jej po prostu zabraknąć. Możliwe wyhamowanie podaży wpływa na popyt i twarzy skuteczną presję cenową.

Zima to aktualnie najbardziej gorący temat w energetyce. W związku z brutalną agresją Rosji na Ukrainę, dotychczasowe umowy zostały wywrócone do góry nogami. Specjaliści ostrzegają Polskę przed trudną zimą i balckoutem, a Wielka Brytania planuje wstrzymanie dostaw gazu do Europy kontynentalnej.