4-dniowy tydzień pracy

Coraz więcej Polaków chce pracować cztery dni w tygodniu. Aż 62 proc. pracowników popiera ten pomysł, ale pracodawcy nie są zgodni. Rząd mówi o pilotażach i elastyczności, firmy się wahają, a testy już trwają – głównie w IT i marketingu.

To na razie tylko pilotaż. Zgłosić do niego może się każdy pracodawca już po wakacjach - ogłosiła właśnie minister pracy. To pierwszy tak duży eksperyment z czterodniowym tygodniem pracy w Polsce, który skończyć może się czym innym, na przykład wydłużeniem wymiaru urlopu. A efekt uboczny? Polscy trzydziestolatkowie przestaną masowo lądować na L4.

Skrócenie czasu pracy przy zachowaniu pełnego wynagrodzenia. Taką zmianę na polskim rynku pracy szykuje Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, ale na razie uruchomi pilotażowy program skróconego czasu pracy. Ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk przekonuje, że inicjatywa MRPiPS odpowiada na wyzwania współczesności, takie jak przepracowanie, zmiany demograficzne, rozwój technologii i potrzebę lepszego godzenia życia zawodowego z prywatnym.

Obawiam się, że Polacy z przerażenia błagaliby o pracujące soboty. Dlaczego? Bo z badań wynika, że już przy dyskusji o czterodniowym tygodniu pracy wcale nie wszyscy skaczą z radości - i nie mam tu na myśli podzielających włos na czworo ekonomistów. Aż tu wjeżdża koncepcja, że ludzie będą pracować tylko dwa dni w tygodniu i to być może już za dziesięć lat. Nie zanudzicie się?

Hiszpański rząd właśnie przyjął projekt ustawy o skróceniu tygodniowego czasu pracy, który może już obowiązywać w przyszłym roku. Polska od jakiegoś czasu również rozważa podobne rozwiązanie, biorąc pod uwagę albo 4 dni pracy po 8 godz. lub 5 dni pracy po 7 godz. I choć pracodawcy są pełni obaw, to eksperci z ClickMeeting przekonują, że kluczem do zachowania efektywności jest wykorzystanie nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji.

Wprowadzenie czterodniowego tygodnia pracy znacząco pogłębiłoby niedobory pracowników i ograniczyłoby zdolność państwa do świadczenia usług publicznych. Taki jest wniosek badania przeprowadzonego przez Instytut Badań Strukturalnych w sprawie propozycji Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort Agnieszki Dziemianowicz-Bąk chciałby skrócić czas pracy do czterech dni w tygodniu przy zachowaniu wynagrodzeń odpowiadających pięciu dniom pracy.

Jak pokazuje najnowsze badanie Manpower, 65 proc. Polaków ma pozytywne nastawienie do koncepcji 4-dniowego tygodnia pracy, choć nadal mają w związku z tą zmianą pewne obawy. A co jeszcze pracownicy znad Wisły cenią najbardziej w organizacjach? Przede wszystkim pracę w dobrej atmosferze, zakres obowiązków odpowiadający ich zainteresowaniom i możliwość wyboru pracy zdalnej lub hybrydowej.

Radość z czterodniowego tygodnia pracy okazała się jednak przedwczesna. Chociaż Herbapol Poznań miał być jedną z pierwszych dużych firm, oferujących pracownikom trzydniowe weekendy, i to jeszcze w tym roku, teraz musi zweryfikować te plany. Na razie pracownicy pozostaną przy dwóch pełnopłatnych wolnych piątkach w miesiącu.

To pierwszy taki przypadek w polskim samorządzie. Od lipca urzędnicy miejscy w Lesznie pracują krócej. Zamiast 40 spędzają w biurze 35 godzin tygodniowo. – Samopoczucie jest lepsze, wydajniej pracuję, mam czas na rozwijanie pasji – ocenia pani Barbara, urzędniczka z Leszna, która wcześniej też miała okazję pracować w firmie, w której wprowadzono wolne piątki.

Połowa pracujących Polaków doświadczyło wypalenia zawodowego, niemal 30 proc. jest przepracowanych. Jednocześnie po pracy 135 minut przeznaczają na zajmowanie się domem, a prawie czterdzieści na opiekę nad domownikami. W obu wypadkach ten ciężar biorą na siebie kobiety. Czy dzięki skróceniu tygodnia pracy do czterech dni ich czas wolny mógłby stać się bardziej jakościowy? – zastanawia się Martyny Grzegorczyk, Marketing Operations Manager w ClickMeeting.

O wprowadzeniu skróconego tygodnia pracy nie tylko dużo się mówi, ale też intensywnie sprawdza, czy ma to sens. Nie tylko w Polsce. Z brytyjskich badań wynika, że 44 proc. badanych, chciałoby wykorzystać skrócony tydzień pracy, by rozpocząć studia albo zdobywać nowe umiejętności potrzebne w ich zawodzie. Czyli blisko połowa pracowników mówi: No dobrze, będę miał...

W Polsce rozmawiamy nieśmiało o wprowadzeniu wolnych piątków albo skróceniu tygodniowego wymiaru pracy do 35 godzin, czyli siedmiu godzin od poniedziałku do piątku. Pomysł Ministerstwa Pracy już jest atakowany przez przedsiębiorców, którzy w czambuł potępiają tudzież wyśmiewają wszystkie eksperymenty, które rzekomo wskazują na wzrost wydajności przy skróceniu czasu pracy. Ciekawe, co by powiedzieli na pomysł, który właśnie testują Zjednoczone Emiraty Arabskie.

W dotychczasowych testach 4-dniowego tygodnia pracy w różnych krajach odnotowano między innymi znaczący spadek rotacji zatrudnienia, polepszenie dobrostanu pracowników oraz oszczędności dla pracodawców. Krótszy czas pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość. Jednak pracodawcy w Polsce nieprzychylnie patrzą na propozycje skrócenia czasu pracy, które wyszły od minister pracy Agnieszki Dziemianowicz-Bąk.

„Usankcjonowanie wyzysku”, ratunek dla firm, a może wielki światowy eksperyment? Grecja idzie właśnie pod prąd i w czasie, kiedy wiele krajów robi kolejne małe kroki w stronę czterodniowego tygodnia pracy, Hellada wydłuża go do sześciu dni. Odwaga czy głupota? To się dopiero okaże, ale nie bez znaczenia pozostaje fakt, że wcześniej grecki premier ułatwił zwalanie pracowników i usankcjonował niepłacenie za nadgodziny.

Niedawno IBRiS zapytał Polaków, czy chcieliby skrócenia tygodnia pracy z pięciu do czterech dni.W pytaniu jasno zaznaczono, że będziemy pracować krócej, ale za tę samą płacę, więc nie przyniesie finansowej straty. I co? I tylko 19 proc. badanych odpowiedziało, że jest zdecydowanie na tak, a to przecież mniej niż co piąty! Owszem, do tych 19 proc. należy dodać jeszcze tych, którzy odpowiedzieli „raczej tak” i wtedy zwolenników będzie 47 proc., ale to przecież nadal jest mniej niż połowa. To nie koniec rewelacji.

Z 4-dniowym tygodniem pracy są tylko dwa problemy. I to nie jest kwestia produktywności gospodarki. Jakie więc? Sprawdźmy, wracając do wielkiej historycznej zmiany w PRL, kiedy tydzień pracy skracano z sześciu do pięciu dni, wprowadzając wolne soboty. Warto to prześledzić, bo choć paplamy o tym od kilku lat, to - o dziwo - minister Dziemianowicz-Bąk nagle wyskoczyła z konkretnym terminem, kiedy trzydniowe weekendy rzeczywiście mogą stać się faktem.

Pracodawcy zaczynają się jawnie buntować przeciwko wprowadzeniu dodatkowego dnia wolnego od pracy. Wymyślili, by do tego pomysłu zrazić Polaków, przekonując, że będą musieli pracować owszem cztery dni w tygodniu, ale też w sobotę i niedzielę. Chyba w końcu dotarło do nich, że pomysł forsowany przez ministrę Agnieszkę Dziemianowicz-Bąk nie jest polityczną efemerydą. Do tego szefowa...

Według Eurostatu zajmujemy drugie miejsce w Unii Europejskiej pod względem czasu poświęconego na pracę średnią 40,4 godzin w tygodniu. We Francji od 2002 roku obowiązuje 35-godzinny tydzień pracy, a Holendrzy pracują jeszcze mniej. Do tego z przeprowadzonych badań wynika, że pracodawcy wcale na tym nie stracili, a pracownicy stali się produktywniejsi. ClickMeeting postanowił więc sprawdzić, jak na skrócenie czasu pracy zapatrują się Polacy.

Z okazji zbliżającego się Święta Pracy, portal Pracuj.pl udostępnił raport, który pokazuje ewolucje potrzeb Polaków zatrudnionych na etacie. Pracownicy coraz częściej cenią sobie równowagę między życiem zawodowym a osobistym, więc firmy prześcigają się w coraz to innowacyjnych benefitach. Eksperci ujawniają, co przyciąga pracowników do firm bardziej: echo dawnych tradycji, czy dzisiejsza awangarda? Z badania Pracuj.pl...

Na wprowadzenie 4-dniowego tygodnia pracy poczekamy przynajmniej do 2027 r. Pod warunkiem oczywiście że obecny rząd nie dojdzie w ciągu kolejnych trzech lat, że to zły pomysł. Na razie Ministerstwo Rodziny wygląda na wystarczająco zdeterminowane i potwierdza, że dogłębnie bada sprawę ustawowego skrócenia czasu pracy, najpierw do 35 godzin tygodniowo, a docelowo do czterech dni w tygodniu. Nie wiem jednak, czy wiecie, że taki tryb pracy można wprowadzić już teraz. Jak to zrobić?