Przejście na emeryturę. W PIT łatwo popełnić kosztowny błąd
Przejście na emeryturę w trakcie roku podatkowego najczęściej oznacza, że w jednym roku uzyskujesz dochody z dwóch różnych źródeł. Sprawdź, jak prawidłowo ująć je w PIT!
Dwa źródła dochodu w jednym roku podatkowym
Zdecydowana większość uprawnionych przechodzi na emeryturę w trakcie roku, a nie od 1 stycznia. Oznacza to, że w ciągu 12 miesięcy podatnik uzyskuje dochody zarówno z umowy o pracę, zlecenia, jak i z emerytury. Oczywiście, trzeba je rozliczyć w rocznym PIT.
Na szczęście uzyskiwanie dochodów z więcej niż jednego źródła to powszechna sytuacja, a rozliczenie się z fiskusem nie powinno stanowić większego problemu. W pewnych przypadkach skarbówka rozlicza emerytów we własnym zakresie, co z pewnością jest dla nich dużym udogodnieniem.
Jak rozliczyć PIT po przejściu na emeryturę?
Osoba, która w 2025 roku pracowała np. do czerwca, a od lipca zaczęła pobierać emeryturę, otrzyma dokumenty podatkowe z dwóch źródeł:
- od pracodawcy – formularz PIT-11,
- z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – PIT-40A lub PIT-11A.
PIT-11 zawiera informacje o dochodach z umowy o pracę oraz pobranych zaliczkach na podatek. Z kolei PIT-40A oznacza, że ZUS dokonał rocznego obliczenia podatku za emeryta. Jeśli natomiast podatnik otrzyma PIT-11A, musi samodzielnie uwzględnić dochód z emerytury w zeznaniu rocznym.
Przy czym nie każdy emeryt ma obowiązek składania deklaracji. Jeżeli jedynym dochodem w 2025 roku była emerytura i podatnik otrzymał z ZUS formularz PIT-40A, a dodatkowo nie korzysta z ulg ani nie rozlicza się wspólnie z małżonkiem, nie musi składać zeznania rocznego.
Inaczej sytuacja wygląda w momencie, gdy w tym samym roku wystąpiły dochody z pracy. Wówczas należy złożyć formularz PIT-37 i wykazać łącznie wszystkie dochody, zarówno z zatrudnienia, jak i z emerytury.
Więcej w Bizblogu o podatkach:
W przypadku dochodów z pracy i emerytury obowiązuje ta sama skala podatkowa:
- 12 proc. – do 120 000 zł rocznie,
- 32 proc. – od nadwyżki ponad tę kwotę.
Kwota wolna od podatku (30 000 zł) przysługuje tylko raz w roku, niezależnie od liczby źródeł dochodu. Problem może pojawić się wtedy, gdy zarówno pracodawca, jak i ZUS stosowali miesięczną kwotę zmniejszającą podatek. W efekcie w rozliczeniu rocznym może powstać niedopłata. Dlatego tak ważne jest dokładne zsumowanie:
- dochodów z obu źródeł,
- kosztów uzyskania przychodu,
- pobranych zaliczek na podatek.
Dobra wiadomość jest taka, że emeryci mogą rozliczyć się przez Twój e-PIT, gdzie znajdą częściowo wypełnione formularze. W deklaracji warto uwzględnić też różnego rodzaju ulgi, jeśli przysługują.
Jak rozliczyć PIT po przejściu na emeryturę, prowadząc działalność gospodarczą?
Przedsiębiorcy, podobnie jak osoby zatrudnione na umowę o pracę, mogą przejść na emeryturę w trakcie roku. Często kontynuują oni prowadzenie działalności gospodarczej, a ci, którzy decydują się na jej zamknięcie, również muszą rozliczyć dochody z firmy uzyskane w danym roku. Jeśli działalność opodatkowana jest według skali podatkowej, emeryt składa PIT-36, w którym wykazuje wszystkie dochody. Natomiast w pozostałych przypadkach musi złożyć dwa formularze - PIT-37 (dochody z emerytury) oraz PIT-36L (opodatkowanie podatkiem liniowym) lub PIT-28 (opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych).
Nadpłata lub niedopłata – jak rozliczyć?
Przejście na emeryturę w trakcie roku często skutkuje różnicą między podatkiem należnym a zapłaconym w zaliczkach.
niedopłata może powstać, gdy:
- kwota zmniejszająca podatek była stosowana podwójnie,
- łączny dochód przekroczył pierwszy próg podatkowy.
nadpłata pojawia się natomiast, gdy:
- nie wykorzystywano pełnej kwoty wolnej,
- podatnik korzysta z ulg podatkowych.
W przypadku nadpłaty urząd skarbowy zwraca środki na konto bankowe wskazane w zeznaniu.
