Bańka mieszkaniowa pękła w Szwecji i na razie nie widać szans na wzrost cen. Nie liczcie na to u nas

Gwałtowny spadek cen mieszkań w Szwecji zaskoczył ekonomistów, którzy nie spodziewali się takiego obrotu spraw w tym kraju. Tąpnięcie cen średnio o 15 proc. nastąpiło jeszcze przed końcem zeszłego roku, ale powolne spadki trwają nadal – w marcu było to -0,8 proc. Analitycy oraz agencje nieruchomości spodziewają się, że w tym roku mogą nastąpić kolejne spadki cen.

Z badania przeprowadzonego na zlecenie państwowego banku SBAB wynika, że aż jedna trzecia agentów nieruchomości spodziewa się, że w drugim kwartale tego roku ceny jeszcze mocniej spadną. Ponad połowa uważa, że rynek mieszkaniowy znajdzie się w stagnacji, a pomimo spadku cen popyt na mieszkania będzie rósł wolniej niż podaż nieruchomości.

Głównym źródłem załamania koniunktury na rynku nieruchomości w Szwecji, co przełożyło się na spadek cen, jest podwyższenie przez bank centralny – Riksbank – stóp procentowych w celu walki z inflacją. Główna stopa procentowa została podwyższona z 0 proc. do 3 proc. Choć na podobny krok zdecydowały się wszystkie banki centralne, nawet szwajcarski, to nigdzie reakcja rynku nieruchomości nie była aż tak gwałtowna. Spadek cen wystąpił też między innymi w Australii i Kanadzie.

Cena metra kwadratowego mieszkania w dużych miastach w Szwecji to do niedawna równowartość około 25 tys. zł, ale w Sztokholmie średnia cena zbliżała się do 50 tys. zł, co nawet przy średniej pensji wynoszącej około 15 tys. zł było olbrzymim obciążeniem finansowym. Podwyższenie kosztów kredytów uderzyło w finanse Szwedów, którzy są mocno obciążeni kredytami zmiennoprocentowymi. Szacuje się, że zadłużenie gospodarstw domowych stanowi ponad 90 proc. PKB Szwecji. To aż trzy razy więcej niż w Polsce.

Spadku cen na rynku mieszkaniowym spodziewało się wiele osób, ale w Polsce. Podniesienie stopy referencyjnej do 6,75 proc. w większym stopniu wywindowało koszty kredytów hipotecznych, a wiele osób zupełnie straciło zdolność kredytową. Choć popyt na mieszkania spadł, podaż okazała się na tyle niewielka, że ceny wcale nie spadły.

Po początkowym szoku inflacyjnym coraz więcej osób myśli o kupnie mieszkania, a zdolność kredytowa Polaków rośnie. Dziś przeciętna kwota, którą może pożyczyć na zakup mieszkania od banku trzyosobowa rodzina dysponująca dwiema średnimi krajowymi, sięga już niemal 607 tys. zł.