Energetyka

Firma Eaton we współpracy z brytyjskim Stowarzyszeniem Association for Renewable Energy and Clean Technology (REA) już kolejny raz zbadała gotowość europejskich rynków do transformacji energetycznej. Tym razem pod lupę wzięto w sumie 14 państw. Niestety, nie dość, że zaliczyliśmy wynik gorszy od tego zeszłorocznego, to w dodatku uplasowaliśmy się na samym dole tabeli.

Z niecierpliwością czekamy na nową strategię energetyczną Ministerstwa Aktywów Państwowych, które zamierza wszystko jeszcze raz dokładnie policzyć. I sprawdzić, kto doprowadził do bałaganu, przez który nasze spółki węglowe potrzebują 7 mld zł na przetrwanie. Po tych rachunkach może się okazać, że polską transformację energetyczną czeka poważne przyspieszenie. Bo ile można udawać, że OZE nie produkują wcale coraz więcej z roku na rok energii, a paliwa kopalne za to idą wyraźnie w odstawkę? W takim energetycznym rozkroku nie mamy szans dotrwać do 2049 r.

Na polskim rynku urządzeń grzewczych od kilku co najmniej miesięcy obserwujemy zażartą wojnę. Polski boom na pompy ciepła z 2022 r. nie każdemu przypadł do gustu i nie zabrakło tych, którzy owe pompy zaczęli na różnych poziomach obrzydzać. Przy okazji, strasząc klientów kontrolami w ramach programu Czyste Powietrze, wprowadzano ich w błąd. Poznaliśmy stanowisko w tej sprawie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), który jeszcze raz zapewnia, że użytkownicy żadnych urządzeń grzewczych nie mogą czuć się jakoś specjalnie wyróżnieni.

Zamiana popularnej Pb95 na E10, wzrost opłaty paliwowej i ponowne wstrząsy na rynku ropy wywołane konfliktem na Bliskim Wschodzie - przez to wszystko w pierwszych dniach nowego roku kierowcy na stacjach paliw w Polsce zerkali nerwowo na cenowe pylony. Jak się okazuje: całkiem niepotrzebnie. Bo cały czas trwa seria obniżek zapoczątkowana już w połowie listopada ub.r. I tak też ma być w kolejnym tygodniu stycznia.

Północna Europa od kilku dni jest w kleszczach siarczystego mrozu sięgającego nawet -40 st. C. U nas za chwilę też słupki rtęci mają wskazywać dwucyfrowe wartości poniżej zera. Trzeba tylko bardzo mocno trzymać kciuki, żeby nie skończyło się tym samym, czym w Finlandii. Bo tam cena energii skoczyła do niewiarygodnych poziomów i przez to jest nawet kilkanaście razy drożej niż w węglowej Polsce.

W social mediach jeszcze kilka dni temu napięcie można było kroić nożem. Klienci z niecierpliwością czekali na koniec przerwy świąteczno-noworocznej w sklepie PGG i zachodzili w głowę, co ich powita w nowy rok? Może niższe ceny albo nowy asortyment? Ale okazało się, że niekiedy z dużej chmury jest bardzo mały deszcz. Nie zmieniło się za to tylko jedno: skarg na długie terminy dostaw zamówionego opału jakoś nie ubywa.

O nowych popach ciepła, wykorzystujących czynnik chłodniczy R290, mówi się od co najmniej paru lat. Teraz zaczynają powoli dominować na rynku. Nic dziwnego, bo takie urządzenia grzewcze potrafią pracować nawet bardziej efektywnie niż kotły gazowe, pozwalają dostarczać do budynków wyższe temperatury, a w dodatku ów R290 jest bardziej przyjazny dla środowiska niż starsze czynniki chłodnicze. Więc ewentualne wycieki nie będą czynić aż takiej szkody.

Pomysł jest taki, żeby doświadczenie europejskich operatorów gazowych przełożyć na możliwość transport wodoru z Europy Północnej do środkowych krajów kontynentu. W ten sposób, do 2030 r., miałby powstać Nordycko-Bałtycki Korytarz Wodorowy. To może być ważny element polskiej transformacji energetycznej.

Rozstrzyga się los ustawy o subwencji dla górnictwa, która zakłada przeznaczenie dla Polskiej Grupy Górniczej (PGG) pilnie 5 mld zł, bez których — jak twierdzą władze spółki — utraci płynność finansową. Tymczasem Łukasz Horbacz, prezes Polskiej Izby Gospodarczej Sprzedawców Węgla (PIGSW), uważa, że PGG swoimi praktykami zdemolowała polski rynek węgla i swoje racje przedstawił przedstawicielom rządu oraz senackiej Komisji Gospodarki Narodowej i Innowacyjności. Planowana pomoc publiczna dla branży nijak też ma się do zatrudnienia w branży, które od pewnego czasu tylko rośnie.

Ostatnie dni były niekończącym się wyczekiwaniem chcących kupić węgiel na zimę. W social mediach do ostatniego momentu podawano godzinę, od której sklep PGG miał znowu otworzyć swoje podwoje. Ale jak już to zrobił, to okazało się, że z dużej chmury mały deszcz. Na wysokości zadania stanął za to Węglokoks Kraj, który najwyraźniej wie, co najbardziej kusi klientów.

Paliwo nieco potaniało w ostatnich tygodniach, ale te spadki już hamują. Eksperci prognozują, że do końca roku ceny na stacjach powinny utrzymać się na obecnym poziomie. Oznacza to, że tegoroczne wyjazdy świąteczne dla wielu osób będą dużo tańsze niż przed rokiem, bo za litr oleju napędowego płacimy o ponad złotówkę mniej.

W ostatnim czasie pompy ciepła nie mają się najlepiej. Nie dość, że ich sprzedaż z miesiąca na miesiąc spada, to nie pomagają też nie do końca trafne doniesienia medialne o nadchodzących rzekomych kontrolach w domach użytkowników tych urządzeń. Okazuje się, że problem jest zdecydowanie szerszy i też nie dotyczy jedynie Polski. Pompy ciepła mają pod górkę w całej UE.

Spółka Jeronimo Martins Polska podpisała z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym umowę dotyczącą udzielenie zielonego kredyty. Pieniądze mają być przeznaczone na modernizację sklepów i ich poprawę efektywności energetycznej. Jeżeli ten plan się powiedzie, to do końca przyszłego roku wszystkie centra dystrybucyjne i ok. 2000 sklepów Biedronka powinny produkować już własną energię ze słońca.

Krajowy Sekretariat Górnictwa i Energetyki NSZZ „Solidarność” pisze do premiera Donalda Tuska i do minister przemysłu oraz szefa resortu aktywów państwowych. Wskazuje, że trzy spółki węglowe, czyli Polska Grupa Górnicza (PGG), Tauron Wydobycie i Węglokoks Kraj mają kłopoty finansowa przez decyzję gabinetu Mateusza Morawieckiego. I teraz te problemy górnictwa zaczynają też dotyczyć hutnictwa. Tymczasem wychodzi na to, że z węgla i gazu energii w Polsce jest coraz mniej, bo wyraźnie w siłę rosną OZE.

Jak zwykle po zakończeniu kolejnego Szczytu Klimatycznego ONZ trwa dyskusja nad tym, czy zakończył się sukcesem, czy może odwrotnie - sromotną porażką. Osobiście skłaniam się zdecydowanie ku tej drugiej tezie. Chociaż okazuje się, że COP28 - w porównaniu z wcześniejszymi odsłonami - w jednym się bardzo wyróżnia. Chodzi o liczbę desygnowanych na te obrady delegatów. Jeszcze nigdy wcześniej nie było ich tak dużo. Ciekawostką jest też to, że największe reprezentacje miały te kraje, które do galopujących zmian klimatu dokładają najwięcej.

Do końca tego tygodnia miał trwać nabór wniosków do piątej edycji programu Mój Prąd. Ale zgodnie z zapowiedziami i wcześniejszą tradycją stało się to wcześniej. Na tydzień przed tym terminem zabrakło środków na kolejne wypłaty wsparcia. Tymczasem jeśli chodzi kolejną odsłonę tego bardzo popularnego wśród Polaków systemu dopłat, trzeba uzbroić się w cierpliwość.

U nas przyjęło się, że odnawialne źródła energii może są i tanie, ale z pewnością niepewne. No bo przecież nie zawsze w Polsce świeci słońce i wieje wiatr. Wtedy też, jak przekonują zwolennicy paliw kopalnych, a raczej pieniędzy z nimi związanymi, potrzebne są elektrownie wiatrowe i gazowe. Inaczej ciemność ogarnęłaby Polskę ogromna. Na szczęście nie brakuje miejsc, gdzie taki gazowo-węglowy szantaż nie ma żadnego sensu.

Analitycy rynku paliw przekonują, że w przedświątecznym tygodniu kontynuowana będzie seria obniżek cen paliw na polskich stacjach, zapoczątkowana w połowie listopada. Od tego czasu benzyna Pb95 potaniała średnio o 18 gr, a olej napędowy o 20 gr. A to nie koniec dobrych wiadomości dla właścicieli diesla. I to jest właśnie ów tytułowy prezent.

W portach ARA, europejskim benchmarku dla węgla, ceny czarnego złota bardzo zbliżyły się do poziomów sprzed dwóch lat, kiedy kryzys energetyczny dopiero co zaczynał się rozkręcać. Ale to wcale nie znaczy, że u nas też tak jest. Bo wychodzi na to, że w Polsce rynek węglowy kieruje się zupełnie innymi zasadami.

Chociaż program Czyste Powietrze to bardzo ważna inicjatywa dotyczącą wymiany węglowych kopciuchów, to jednak po pięciu latach od jej uruchomienia, naprawdę trudno mówić o jakimś sukcesie skoro nie wydatkowano nawet 10 proc. założonego budżetu. A teraz wychodzi jeszcze na to, że zasady programu trzeba będzie po drodze dodatkowo zmieniać. Bo UE przestaje bawić się w ciuciubabkę z paliwami kopalnymi w naszych domach.