Energetyka

Przez chwilę była szansa na mniejszą presję na cenę ropy z powodu konfliktu na Bliskim Wschodzie. Nawet zaczęła lekko tanieć. Ale po niepokojach w Arabii Saudyjskiej i po tym, jak premier Izraela Benjamin Netanjahu wykluczył jakiekolwiek zawieszenie broni w Strefie Gazy, wrócił strach o to, że ta wojna rozleje się na cały region. A wtedy, jak wylicza Bank Światowy, baryłka ropy może kosztować nawet 150 dol.

Nowoczesne liczniki energii elektrycznej z jednej strony umożliwiające kontrolowanie zużycia prądu przez użytkowników, a z drugiej pozwalające na bieżące, zdalne odczyty przez dostawców energii docelowo znajdą się w każdym polskim domu. Zgodnie z obowiązującymi przepisami do końca bieżącego roku co najmniej 15 proc. odbiorców musi dostać nowy licznik i spółki energetyczne robią, co mogą, by zdążyć z wymianą na czas.

Ceny węgla i drewna kominkowego nieco spadły w stosunku do początku sezonu grzewczego w zeszłym roku, co jest dobrą informacją dla osób ogrzewających swoje domy w tradycyjny sposób. Gorsza jest taka, że ceny te ustabilizowały się na wysokim poziomie, więc eksploatacja wciąż popularnych kopciuchów wychodzi bardzo drogo. Nie do pobicia są koszty ogrzewania domu za pomocą pompy ciepła, ale tu problemem jest koszt inwestycji w taki system.

Gaz tylko w ciągu trzech-czterech tygodni zdrożał o ok. 47 proc. Jeszcze 5 października 1 MWh tego paliwa kopalnego na giełdzie Dutch TTF Natural Gas Futures kosztowała ok. 36 euro. Teraz zaś jesteśmy na poziomie cenowym 53–54 euro. I bardzo możliwe, że w najbliższym czasie trzeba będzie przyzwyczaić się do jeszcze wyższych stawek. Bo na rynku gazu robi się coraz bardziej nerwowo.

Przed nowym rządem nie lada kłopot. Bardzo szybko będzie musiał wybrać jakieś mniejsze zło. I albo na starcie skaże się na zderzenie z ogromnym niezadowoleniem społecznym i odmrozi cenę energii, przez co nasze rachunki odczuwalnie spuchną nawet o 70 proc., albo dalej będzie je mrozić, narażając budżet państwa na spore wydatki.

Wszystko wskazuje na to, że jeszcze w tym roku poznamy nowy rząd, przed którym będzie naprawdę sporo trudnych wyzwań. Jednym z kluczowych jest transformacja energetyczna. Nie tylko górnicy i umowa społeczna z nimi, ale też sprawy prosumentów i właścicieli pomp ciepła, którzy na własną rękę dekarbonizują swoje domy, co nie zawsze im się opłaca. Wraca jednak temat specjalnych taryf na prąd, dzięki którym rachunki za użytkowanie pomp ciepła rzeczywiście będą niższe. Zawistnicy już kombinują: „Jak to? Nie dość, że ma tanie ogrzewanie, to jeszcze mniej zapłaci za prąd?”. Dokładnie tak. Może wtedy jeszcze więcej Polaków zainwestuje w zielone rozwiązania.

Think tank Forum Energii szacuje, że w 2024 r. ceny prądu dla przeciętnego gospodarstwa domowego w Polsce mogą wzrosnąć nawet o 70 proc. O ile nie będziemy mieli do czynienia z kolejnym, odgórnym mrożeniem stawek. Jedynym pocieszeniem pozostanie to, że nie jesteśmy w tym cenowym szaleństwie sami. Jak wylicza Eurostat, cena energii wzrosła w pierwszej połowie 2023 r. aż w 22 krajach Unii Europejskiej.

Podobno przyszły rząd ma zamiar powywracać wszystko do góry nogami i poustawiać od nowa – po swojemu. A co z budową elektrowni jądrowej, w którą zaangażowani mają być spółki z USA, z którymi już zresztą podpisywano pierwsze umowy? Czy tym samym grozi nam kolejny, atomowy falstart? Politycy zasiadający jeszcze w ławach poselskich, a mający apetyty na rządowe posady, zapewniają, że jądrowe opóźnienie nam się nie zdarzy. Ale i tak chcą dokładnie przejrzeć wszystkie powstałe do tej pory w tej sprawień dokumenty i zapowiadają audyt.

Na rynku ropy, wpatrzonym głównie w obecny konflikt na Bliskim Wschodzie, mamy do czynienia z kolejnymi zawirowaniami. Przeciwwagą mają być kiepskie dane gospodarcze z Europy. A w Polsce? Bez zmian, od połowy października jesteśmy świadkami drobnych podwyżek i nie inaczej jest też teraz.

Rząd Zjednoczonej Prawicy traktował zmiany klimatu dosyć obcesowo. Węgiel planował wydobywać jeszcze przez ponad ćwierć wieku, a przepisy zacieśniające rynek emisji CO2 zaskarżył do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Nic dziwnego, że przy okazji zmiany władzy, Bruksela liczy też na nową strategię klimatyczną nad Wisłą. Podobno opozycja demokratyczna, która ma szansę przejąć władze, jest tutaj wyjątkowo zgodna.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska sprzedawcy energii w swoich rozliczeniach muszą uwzględnić 12-procentową obniżkę rachunku. Tym samym gospodarstwa domowe mogą liczyć na jednorazowy rabat w wysokości ponad 125 zł. Ale jest mały haczyk. Aby dostać te pieniądze i zmniejszyć ciut swoje rachunki za prąd, trzeba spełnić przynajmniej jeden z podanych warunków. Ale żaden z nich nie dotyczy kryterium dochodowego.

Minister klimatu na początku września obiecała, że decyzję w sprawie ewentualnego przedłużenia programu zamrożenia cen energii elektrycznej podejmie pod koniec października, ale od tamtego sytuacja mocno się skomplikowała. Wynik wyborów dający obecnej ekipie nikłe szanse na utrzymanie się u władzy sprawia, że pod znakiem zapytania jest utrzymanie dotychczasowej polityki w wielu obszarach.

Nasi zachodni sąsiedzi bardzo chcieli być prymusami zielonej transformacji w Europie. Ale te plany storpedowały najpierw katastrofa elektrowni jądrowej w Fukushimie w Japonii, a potem napędzany przez Moskwę kryzys energetyczny. W efekcie energetycznie Berlin coraz częściej potyka się o własne nogi. I już na starcie tegorocznego sezonu grzewczego, Niemcy musieli ponownie sięgnąć po bloki węglowe.

Powerdot twierdzi, że nie będzie miał własnej apki, za to nawiąże współpracę z Elocity. Aplikacja tej firmy do zarządzania stacjami ładowania elektryków w chmurze umożliwia wygodne wyszukiwanie stacji, sprawdzenie ich mocy oraz dostępnych złączy. Za jej pomocą można też uruchomić urządzenie oraz dokonać płatności.

Zdecydowanie najpopularniejsza rządowa inicjatywa, czyli program Mój Prąd, doczekała się istotnych zmian. W pierwszej kolejności sporo dosypano do budżetu, dzięki czemu z tego systemu dopłat będzie mogło skorzystać więcej osób. Ucieszyć też powinni się ci, którzy już skorzystali z innych dofinansowań na fotowoltaikę. Od teraz mogą starać się również o dodatkową pomoc z programu Mój Prąd.

Rynek ropy z coraz większym przerażeniem zerka w kierunku Bliskiego Wschodu, a z kolei w Polsce — zgodnie z przewidywaniami — właśnie żegnamy się z nienaturalnie niskimi cenami. Ale nie mamy do czynienia z żadnym gwałtownym skokiem cenowym. Eksperci twierdzą, że paliwa w naszym kraju dalej będą drożeć, ale to też trochę potrwa, zanim dobijemy do właściwych poziomów. Tak czy inaczej, przy okazji tankowania będziemy w najbliższym czasie wydawać coraz więcej pieniędzy.

To, że zielona transformacja energetyczna tak po prawdzie jest jedyną receptą na wyhamowanie globalnego ocieplenia i skuteczną walkę ze zmianami klimatu, wiadomo nie od dziś. Teraz z kolei dowiadujemy się o kosztach związanych z porzuceniem paliw kopalnych na boczny tor. Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) wszystko dokładnie policzył. I czy nam się to podoba, czy nie, tanio nie jest.

Przy polskiej transformacji energetycznej przy okazji zmiany władzy stawianych jest coraz więcej znaków zapytania. Niektórzy radzą, żeby przestać cały czas wpatrywać się tylko w węgiel kamienny, bo jak zabraknie tego brunatnego, to dopiero będzie cyrk na kółkach. A co z flagowym dokumentem, czyli umową społeczną między rządem a górnikami? Pada propozycja, żeby jak najszybciej wyrzucić ją do kosza.

Bruksela boi się, że boom na pompy ciepła z jednej strony zagwarantuje dekarbonizację Europy, ale z drugiej stworzy nowy problem. Chodzi o ślad węglowy, wynikający z ewentualnej nieszczelności układu z czynnikiem chłodniczym w pompach ciepła. Tym czynnikiem chłodzącym są często gazy fluorowane. Komisja Europejska chciałaby je z tego względu ograniczać i jednocześnie promować czynniki naturalne. Właśnie osiągnięto porozumienia w sprawie europejskiego rozporządzenia f-gazowego.

Fundacja Instrat opublikowała kolejny Przegląd Węglowy, za sierpień 2023 r. Niestety i tym razem dane są bardzo kiepskie. Owszem, lekko drgnęło wydobycia węgla i jego sprzedaż. Ale na tym dobre wiadomości można zakończyć. Przeglądając miesięczne dane węglowe, trudno bowiem nie odnieść wrażenia, że tego węgla w Polsce jest po prostu coraz mniej, tak samo, jak energii wytworzonej z tego opału.