Energetyka

Chociaż rządy kolejnych krajów zachęcają do kupowania samochodów na prąd, bo to ratuje środowisko i nasze płuca, to coraz częściej widać, jak w ten sposób wpadają przy okazji w pułapkę energetyczną. Bo tankowanie zamiast z dystrybutora paliwa - z gniazdka elektrycznego ma swój koszt. Najczęściej jest on po stronie starych i nie dostosowanych sieci elektroenergetycznych. Bo co nam po niespalinowych autach i nieemisyjnych źródłach ciepła przy okazji też, jak nie będziemy mieli ich do czego podłączyć?

Chociaż podczas organizowanego w Katowicach Szczytu Klimatycznego COP24 prezydent Andrzej Duda oznajmił międzynarodowej publice, że Polsce węgla starczy jeszcze na 200 lat, to raczej trudno liczyć na jakieś większe z tego tytułu profity finansowego. Norwegią sprzedającą na lewo i prawo gaz i ropę raczej się nie staniemy. Jak już wiadomo gaz łupkowy też z Polski potęgi energetycznej już nie zrobi. Ale już jest nowy pomysł związany z energetyką. Teraz świat mamy uwieść produkcją reaktorów PWR.

Tego można było się spodziewać. Rynek ropy nie pozostał obojętny na zmasowany atak Hamasu na Izrael i bezwzględną odpowiedź Tel Awiwu. Co gorsza cały czas istnieje realna groźba, że w ten wojskowy spór włączą się inni, tak jak libański Hezbollah i wojna rozleje się na cały region. Nic więc dziwnego, że ceną ropy mocno szarpnęło. To też zbliża nas do wielkiego finału udawania niskich cen na polskich stacjach paliw.

Od miesięcy wyczekiwane było rozporządzenie Ministerstwa Rozwoju i Technologii dotyczące publicznego wsparcia dla firm inwestujących w produkcję kluczowych technologii Net Zero w Polsce, w tym pomp ciepła i ich komponentów. Ale już po publikacji jego projektu producenci od zielonych technologii mówią o szoku i rozgoryczeniu. Bo wygląda na to, jakby rząd specjalnie zastosował taki próg wartości inwestycji, który wyklucza z tego wsparcia polskie przedsiębiorstwa. Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC) apeluje o zmianę tych regulacji.

Nieprzypadkowo w siemianowickim Parku Tradycji, który powstał na terenie dawnej kopalni Michał, Polska Zielona Sieć zorganizowała śniadanie prasowe i debatę na temat przyszłości terenów progórniczych i transformacji energetycznej. Ale przełomu żadnego się nie doczekaliśmy. Samorządowcy bardzo chcą zagospodarowywać poprzemysłowe obszary, ale potrzebują do tego pieniędzy. Mowa jest nawet o stworzeniu w tym celu specjalnego programu NFOŚiGW. Rząd wskazuje za to na Fundusz Sprawiedliwej Transformacji (FST).

Najpierw była wielka miłość od pierwszego spojrzenia. Polaków w ramiona pomp ciepła kierował rekordowo drogi gaz i węgiel. Teraz przyszło lekkie otrzeźwienie, emocje opadły i niektórzy mówią nawet o rozwodzie. Bo dzięki pompom ciepła mieli płacić mniejsze rachunki, ale tak się wcale nie stało. Bywa, że niektórzy płacą nawet więcej niż wcześniej. Tyle tylko, że to raczej nie wina samych pomp, tylko bardziej nieuczciwych sprzedawców i zbytnej ufności kupujących.

Baltic Pipe już od ponad roku zapewnia dostawy gazu do Polski z Szelfu Norweskiego. Ten podmorski gazociąg umożliwia zaspokojenie ponad połowy rocznego zapotrzebowania na gaz w naszym kraju. Budowa tej instalacji przesyłowej była planowana na długo przed napaścią Rosji na Ukrainę w 2022 roku, ale znaczenie Baltic Pipe dla bezpieczeństwa energetycznego Polski od tego czasu radykalnie wzrosło.

Analitycy są zgodni: to już koniec obniżek cen paliw w Polsce. W kolejnym tygodniu października mają się ustabilizować, chociaż ma nie brakować też takich stacji, które swoje ceny podniosą. Tak czy inaczej, wniosek jest jeden: miło już było. Z kolei na rynku ropy jesteśmy świadkami kolejnego zwrotu akcji i sporych obniżek.

Ciągle nie wiadomo, czy jeszcze w tej kadencji parlamentarnej rozporządzenie dotyczące rozszerzenia kompetencji strażników gminnych w celu zbierania danych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) ujrzy światło dzienne. Wszystko zależy od tego, czy Minister Sprawiedliwości zdąży złożyć swój podpis. Ale po tym, jak Główny Urząd Nadzoru Budowlanego (GUNB) przekazał już wszystkim gminom stosowne terminale, już nic nie stoi na przeszkodzie do przeprowadzenia kontroli w domach i mieszkaniach.

Kilka lat temu rząd Mateusza Morawieckiego przekonywał, że całą transformację energetyczną kraju ma już zaplanowaną. I że przy tej okazji będziemy podążać własnym tempem i kierunkiem, bez dyktatu Brukseli. Polscy górnicy mieli dzięki temu fedrować jeszcze przez ponad ćwierć wieku, a spółki wydobywcze miały odważniej celować w OZE po tym, jak przeniosą swoje aktywa węglowe do Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego (NABE). Na razie jednak nic z tego się nie udało, a przedstawiciele Ministerstwa Aktywów Państwowych udają, że nie wiedzą, o co chodzi.

Praga zamierza przesłać w październiku do Komisji Europejskiej długo oczekiwany czeski Narodowy Plan na rzecz Energii i Klimatu. Przy okazji znowu zrobiło się głośno o jednym z modeli analitycznych think tanku Ember, z którego wychodzi, że dzięki transgranicznym połączeniom energetycznym, tzw. interkonektorom, w regionie Europy Środkowo-Wschodniej ceny energii elektrycznej spadłyby nawet o prawie jedną trzecią.

Już po spotkaniu przedstawicieli Polskiego Stowarzyszenia Magazynowania Energii (PSME) oraz Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC) z reprezentantami Ministerstwa Rozwoju i Technologii (MRiT). Rozmowy dotyczyły projektu rozporządzenia dotyczącego publicznego wsparcia dla firm inwestujących w produkcję kluczowych technologii Net Zero w Polsce, w tym pomp ciepła i ich komponentów. Chodzi o próg wartości inwestycji, który wyklucza z tego wsparcia polskie przedsiębiorstwa. Jak negocjacje w Polsce się w tej sprawie nie powiodą, to pójdzie skarga do Komisji Europejskiej.

Z wyliczeń Instytutu Badań Rynku Motoryzacyjnego Samar wynika, że do końca sierpnia w Polsce zarejestrowane były 193 samochody osobowe i 10 autokarów napędzanych wyłącznie wodorem. Od początku roku takich pojazdów w sumie zarejestrowano 79. A jeszcze w całym 2017 r. w ogólnopolskiej bazie było tylko jedno takie auto. Jesteśmy więc świadkami sporego progresu. W infrastrukturze też. Za chwilę nie tylko Warszawa, ale też Poznań będzie mógł się chwalić wodorową stacją ładowania.

Trudno chyba dzisiaj w Polsce wskazać drugą taką inwestycję, która już pochłonęła setki milionów złotych, a zapowiadanego efektu dalej nie ma. Teraz zaś wychodzi na to, że do tej gazowej elektrowni, która ma powstać w Ostrołęce zamiast węglowej siłowni, trzeba jeszcze dołożyć i to całkiem sporo. Ten węglowy blok najpierw był skutecznym paliwem wyborczym, a potem trzeba było go rozebrać. Z gazową elektrownią będzie tak samo?

Ostatnio rządzący narzucają narrację, że Polska stała, stoi i stać będzie węglem. Pęcznieją klasy górnicze, a studenckie kierunki wydobywcze też nie mogą narzekać na brak popularności. Tak jakby reszta świata wcale nie odchodziła od paliw kopalnych i jakby w Polsce kopalnie fedrowały na co najmniej 200 proc. normy. Tyle tylko, że to bzdura na resorach. Bo tego węgla w Polsce jest po prostu coraz mniej.

Nie da się ukryć, że na starcie tegorocznego sezonu grzewczego jesteśmy w zdecydowanie lepszej sytuacji niż rok temu, kiedy nie dość, że cena ekogroszku sięgała nawet 5000 zł, to w dodatku opału było, jak kot napłakał. Obecnie nie ma z tym większego kłopotu, a i cena jest znacznie niższa. W dodatku spółki węglowe raz na jakiś czas organizują obniżki, tak jak teraz ma to miejsce w przypadku Tauron Wydobycie.

Ubiegły rok dla europejskiego rynku pomp ciepła był wyśmienity. Dzięki tym urządzeniom Europejczycy mieli realną szansę na ucieczkę od wysokich cen paliw kopalnych i tym samym zmniejszenie swoich rachunków, które były pod sporą presją kryzysu energetycznego. Ale teraz już tak dobrze nie jest. Na największe bolączki, które mogą szybko zniweczyć dotychczasowe dokonania, zwraca uwagę Europejskie Stowarzyszenie Pomp Ciepła (EPHA). Stanowisko opublikowano drugiego dnia Forum Pomp Ciepła UE w Brukseli.

Aż podskoczyłem, jak usłyszałem, że Polska - mimo oficjalnie wprowadzonego w życie embarga - dalej sprowadza węgiel z Rosji. No to teraz się zacznie, pomyślałem i już miałem przed oczami palenie opon przez górników na warszawskich ulicach, co zazwyczaj zmusza rząd do działania. Ale potem nagle przyszło otrzeźwienie. Teraz przecież nawet rosyjski węgiel nie zdenerwuje górników. I dlatego związkowcy na razie żadnego alarmu nie wszczynają. Bo już tak mają na kilka tygodni przed wyborami.

Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA) głównie przez kryzys energetyczny aktualizuje swój Scenariusz Zero Emisji Netto do 2050 r. (NZE). Dokument, który ujrzał światło dzienne raptem dwa łata temu, już okazuje się nieaktualny. Z gazu, ropy i węgla powinniśmy zrezygnować szybciej, niż planowaliśmy. W innym przypadku walkę ze zmianami klimatu możemy zaprzestać już teraz.

Wysoki popyt na alternatywne metody ogrzewania trwa w najlepsze. Jednak firmy montujące nie są w stanie tak szybko montować, jak oczekiwaliby tego klienci. Ale jest jedna czeska firma, działająca na polskim rynku, która obiecuje wykonać szybki montaż. Woltair, bo o niej mowa ogłasza promocję 30/50 i zobowiązuje się, że jeśli przez 30 dni roboczych od podpisania umowy nie zamontuje klientowi pompy ciepła, ten będzie mógł skorzystać z dużego rabatu.