Energetyka

To już pewne. Ministerstwo Klimatu i Środowiska ucięło sugestie dotyczące powrotu do starego rozliczania prosumentów w systemie net metering, który oparty był na opustach. Nie ma na to żadnych szans. Ale pojawiło się za to inne światełko w tunelu, dzięki któremu ciągle można mieć nadzieję na bardziej sprawiedliwe rozliczanie posiadaczy instalacji fotowoltaicznych w systemie net billing. Chodzi o rozliczanie godzinowe. Zdaniem ekspertów nasze rodzime gospodarstwa domowe mogą na tym tylko zyskać.

Fundamentem naszej transformacji energetycznej ma być atom, choć budowa pierwszej polskiej elektrowni jądrowej najpewniej się opóźni. Największy kłopot może leżeć zupełnie gdzie indziej niż w terminach. Naukowcy przekonują, że wybrano taki sposób chłodzenia reaktorów, który ma stanowić śmiertelne zagrożenie dla Morza Bałtyckiego i jego ekosystemu.

W marcu Ministerstwo Przemysłu miało rozpocząć prace nad korektą wniosku dotyczącego notyfikacji umowy społecznej z górnikami. Jak usłyszeliśmy: najważniejsze ustalenia dokumentu mają jednak pozostać bez zmian. Czyli rząd ciągle na poważnie bierze pod uwagę perspektywę, w której węgiel produkujemy jeszcze przez ćwierć wieku - do 2049 r. Ale wyniki za styczeń 2024 r. jasno pokazują, że to ślepa uliczka.

Ekolodzy mogą otwierać szampana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zgodził się z nimi i niemieckim samorządowcami z Zittau i uchylił zaskarżoną przez nich decyzję środowiskową. Postanowienie nie jest prawomocne, a sąd wyraźnie zaakcentował, że to wcale nie oznacza wstrzymanie funkcjonowania kopalni Turów. Bo polityka energetyczna państwa nie była w tym przypadku oceniana.

Protesty rolników, do których uwikłana politycznie „Solidarność” stara się angażować też inne grupy zawodowe, sugerują, że największą bolączką węglowej Polski skazanej nie ze swojej woli na transformację energetyczną jest Europejski Zielony Ład. Tymczasem Parlament Europejski właśnie klepnął przepisy, które zdecydowanie w większym stopniu mogą skazać nas na spore wydatki w ciągu kilku najbliższych lat niż cała unijna ścieżka prowadząca do neutralności klimatycznej. Chodzi o dyrektywę w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD) i piece na paliwa kopalne.

Nowy rząd Donalda Tuska miał poukładać energetyczne klocki od nowa. Z większym otwarciem na odnawialne źródła energii i też z mniejszym pobłażaniem dla górników, którzy wyobrażają sobie polską transformację energetyczną wyłącznie wedle swoich pomysłów na węgiel albo wcale. Ale na razie z tej dużej chmury jest całkiem mizerny deszcz. Do tej pory nie udało się wszak naprawić ustawy wiatrakowej, a resort aktywów państwowych kolejny miesiąc głowi się, co dalej robić z naszymi aktywami węglowymi. Analitycy ostrzegają: takie ciągłe granie na zwłokę może Polskę sporo kosztować - mniejszymi ratingami spółek energetycznych.

Jeszcze kilka lat temu wszyscy przecieralibyśmy oczy ze zdumienia, ale dzisiaj specjalnie nikogo nie dziwi to, że Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) już kolejny raz musiały redukować moce OZE. Część ekspertów zwraca uwagę, że to wszystko przez kiepską kondycję naszej sieci. Ruszyła już wypłata rekompensat dla właścicieli instalacji PV, którzy dokonali takiego energetycznego cięcia.

Trwa cały czas zażarta walka spółek wydobywczych o klientów indywidualnych kupujących węgiel na opał. W ostatnim czasie od reszty nieco odstaje Węglokoks Kraj, który nie bacząc na poczynania innych, od dłuższego czasu nie wprowadził żadnych korekt do swojego cennika i dalej kosi aż miło. Najtańsze węglowe zakupy oferuje teraz Południowy Koncern Węglowy. Za to sklep PGG wprowadza kolejne udogodnienia transakcyjne. Coraz bardziej konkurencyjne stają się też lokalne składy węgla.

Ministerstwo Przemysłu pracuje na pełnych obrotach już od prawie tygodnia, a mnie w tym czasie dopadła schizofrenia energetyczna. Uważajcie, bo to chyba zaraźliwe. Bo chociaż węgla w Polsce jest coraz mniej, a zapasy czarnego złota przy kopalniach ciągle puchną, to resort utrzymuje, że za kilka miesięcy Bruksela klepnie umowę społeczną z górnikami, wedle której ostatnią kopalnię zamkniemy dopiero w 2049 r. Tymczasem na wcześniejszą likwidację naszych węglowych odkrywek wskazuje nawet zaktualizowana mała strategia energetyczna kraju, czyli Krajowy Plan na rzecz Energii i Klimatu do 2030 r. A może to nie choroba tylko strategia polityczna?

Chociaż Komisja Europejska chciałaby przyspieszać Zielony Ład, to rynek odnawialnych źródeł energii wydaje się w ostatnim czasie poruszać w zupełnie innym tempie, a nawet lekko potykać o własne nogi. Część odpowiedzialności za taki stan rzeczy ponoszą unijni politycy, którzy nie wiadomo z jakich przyczyn co pewien czas zaciągają ręczny hamulec europejskiej transformacji energetycznej. Dlatego rynki pomp ciepła i instalacji fotowoltaicznych złapały zadyszkę.

Od początku marca ceny paliw na stacjach praktycznie stanęły w miejscu, a jeśli nastąpiły zmiany średnich notowań to najwyżej o symboliczne 2-3 grosze na litrze. Eksperci wskazują, że teraz jest najlepszy czas na zatankowanie samochodu, ponieważ wszystko wskazuje na to, że chwilowa przerwa we wzroście cen paliw potrwa prawdopodobnie tylko do połowy marca.

Jeśli pompa ciepła, to tylko w budynku o dobrej izolacji termicznej? Okazuje się, że niekoniecznie. Europejskie Biuro ds. Środowiska (EEB) przeanalizowało zastosowanie tych urządzeń grzewczych w domach w Polsce, Włoszech i Holandii i doszło do wniosku, że sprawdzają się także w nieremontowanych, nieocieplonych budynkach. Ustalenia te mają pomóc przyspieszyć transformację energetyczną budynków jednorodzinnych w Europie, które w trzech czwartych wciąż ogrzewane są paliwami kopalnymi.

Pomimo wyższych wydatków na inwestycje przeprowadzając transformację energetyczną nasz kraj może zaoszczędzić do 2040 r. nawet 116 mld zł. Wraz z rewolucją energetyczną wzrasta zapotrzebowanie na nowe miejsca pracy. Instytut Jagielloński i Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej opublikowało raport, z którego wynika, że kluczem do tych korzyści jest stawianie na odnawialne źródła energii stające się strategicznym wyborem oraz wpisującym się w globalne trendy ochrony środowiska.

Idzie wielka zmiana, wejdzie od 1 sierpnia. Jak ją ogarniecie, to wygracie, bo sporo będzie można zaoszczędzić w rachunkach za prąd. Trzeba się tylko na początku połapać, w jakich dniach i godzinach prąd na giełdzie energii bę1dzie najtańszy. Ale jak pokpicie sprawę, to może być pułapka i zrobicie dobrze sprzedawcom energii.

Kartel OPEC+ postanowił przedłużyć ograniczenie wydobycia ropy naftowej na kolejne miesiące. Do końca obecnego półrocza kraje OPEC i Rosja mają produkować o 2,2 mln baryłek dziennie mniej, by podnieść ceny tego surowca na światowych rynkach. Choć taka informacja zgodnie z intuicją powinna wywołać nagły wzrost notowań ropy na giełdach, w rzeczywistości reakcja rynku była praktycznie żadna. Wyjaśnienie tego zjawiska jest jednak całkiem logiczne.

W social mediach grupy lobbujące za jak najdłuższym wykorzystywanie gazu i węgla do produkcji energii, lubią powoływać się na Niemców, którzy rzekomo po wygaszeniu elektrowni jądrowych łapią energetyczną ponoć zadyszkę i z podkulonym ogonem wracają do węgla. Szkoda tylko, że to bujda na resorach. W 2023 r. za naszą zachodnią granicą dokonała się energetyczna zmiana warty.

Górnicy znowu żalą się na ogromne zapasy węgla i nakłaniają rząd, żeby ten zmusił energetykę i ciepłownie do wykupu rodzimego opału. W 2022 r. z tego powodu nawet okupowali siedzibę Polskiej Grupy Górniczej (PGG). Wtedy w sukurs przyszły podwyżki płac i dodatek inflacyjny. A jak ta nakręcająca się na nowo awantura skończy się teraz? Coś mi mówi, że tak samo.

Ostateczna lokalizacja dla pierwszej w Polsce elektrowni jądrowej jest już klepnięta i nie ma od tego odwrotu. Ale w to, że budowa ruszy zgodnie z pierwotnymi planami w 2026 r. i zakończy się w 2033 r., mało kto wierzy. Umiarkowani optymiści mówią o co najmniej dwuletnim opóźnieniu, co w przypadku cały czas potykającej się o własne nogi polskiej dekarbonizacji, źle nam wszystkim wróży, najbardziej naszym rachunkom za prąd. I jest jeszcze jeden kłopot: trzeba znaleźć samorządy, które zgodzą się na składowanie odpadów atomowych. Na razie nie ma chętnych.

Po tygodniach podwyżek na stacjach paliw w końcu nastąpił lekki spadek cen, a jeszcze lepszą informacją jest to, że analitycy spodziewają się ich dalszego zjazdu w kolejnych dniach. Właścicieli diesli mocno wystraszyły zapowiedzi, że cena oleju napędowego przekroczy 7 zł za litr, ale to na razie się nie wydarzy. Sytuacja na światowych rynkach daleka jest jednak od stabilności.

Na rynku ropy właśnie jesteśmy świadkami lekkiego wyhamowania, po tym, jak amerykańska Rezerwa Federalna wstrzymała się przed obniżkami stóp procentowych. Ale na chwilę uwaga inwestorów skoncentrowała się w Zatoce Pohaj na Morzu Żółtym, gdzie chiński gigant naftowy China National Offshore Oil Corporation (CNOOC) odkrył nowe złoże ropy i gazu. Zlokalizowane jest kilka kilometrów pod dnem morskim, w skałach metamorficznych. Co to ma wspólnego z cenami na stacjach paliw w Polsce? Fot. Glenn Beltz/Flickr.com/CC BY-SA 2.0.