Nowy obowiązek podatkowy. JPK to nie jest zwykła zmiana
Nowe obowiązki związane z Jednolitym Plikiem Kontrolnym (JPK) to dla wielu firm nie tylko zmiana techniczna, ale również organizacyjna. Sprawdź, jak podołać wyzwaniom.
Kogo dotyczy obowiązek raportowania JPK_CIT?
JPK_CIT to elektroniczna struktura danych obejmująca księgi rachunkowe oraz ewidencje podatkowe prowadzone dla celów podatku dochodowego od osób prawnych. Obowiązek jej przygotowania wynika z przepisów ustawy o CIT oraz nowelizacji przepisów wykonawczych dotyczących przekazywania ksiąg podatkowych w formie elektronicznej.
Raportowaniem zgodnie z nowymi przepisami objęci są podatnicy prowadzący księgi rachunkowe i rozliczający się z podatku CIT. W pierwszej kolejności są to podatkowe grupy kapitałowe oraz podmioty o wysokich dochodach, jednak ostatecznie każdy podatnik będzie musiał wysyłać plik kontrolny.
Jak przygotować firmę do JPK_CIT?
JPK_CIT wymaga przekazywania szczegółowych danych z systemów księgowych, często bardziej rozbudowanych niż dotychczasowe zestawienia dla potrzeb CIT-8. Dlatego, aby dopełnić obowiązków, należy:
- zweryfikować aktualny plan kont,
- uaktualnić politykę rachunkowości,
- dostosować system finansowo księgowy do wymogów JPK_CIT.
Więcej w Bizblogu o podatkach
Co ciekawe, warto zacząć od ostatniego punktu. Bez odpowiedniego wsparcia systemowego wdrożenie JPK_CIT będzie niemożliwe. System księgowy musi umożliwiać:
- generowanie plików w formacie XML zgodnym ze strukturą MF,
- eksport danych z ksiąg rachunkowych w pełnym zakresie,
- mapowanie kont księgowych na wymagane pola JPK,
- walidację danych przed wysyłką.
Większe firmy zwykle korzystają z popularnych systemów do prowadzenia księgowości, w których na bieżąco są wdrażane zmiany. Mniejsze natomiast często prowadzą księgowość w prostych programach, a nawet w arkuszu kalkulacyjnym. Tymczasem obecnie właściwie nie jest to już możliwe, mając na uwadze nowe obowiązki związane z raportowaniem.
JPK_CIT zwiększa transparentność danych księgowych, dzięki czemu organy podatkowe otrzymują dostęp do szczegółowych zapisów ksiąg. Dla podatników oznacza to konieczność zachowania spójności między:
- wynikiem bilansowym,
- wynikiem podatkowym,
- deklaracją CIT-8.
Tym samym, na etapie wdrażania nowych rozwiązań, należy przeanalizować:
- czy plan kont umożliwia jednoznaczne wyodrębnienie kosztów podatkowych i niepodatkowych,
- czy istnieją odpowiednie konta analityczne dla różnic przejściowych i trwałych,
- czy dokumentacja polityki rachunkowości jest aktualna.
Dobrą praktyką jest także opracowanie mapy powiązań między kontami księgowymi a pozycjami podatkowymi.
Jak przygotować zespół do nowych obowiązków?
Wdrożenie JPK_CIT to projekt interdyscyplinarny, obejmujący dział księgowości, podatków, IT oraz zarząd. W kolejnych krokach warto:
- wyznaczyć lidera projektu,
- określić harmonogram działań,
- przeprowadzić szkolenia wewnętrzne,
- ustalić procedurę zatwierdzania pliku przed wysyłką.
JPK_CIT pozwala administracji na zaawansowaną analizę danych, w tym porównywanie ich z innymi raportami (np. JPK_VAT, deklaracjami podatkowymi, informacjami od kontrahentów).
W związku z tym warto wdrożyć:
- procedurę miesięcznej weryfikacji poprawności zapisów,
- kontrolę spójności danych między systemami,
- przegląd poprawności kwalifikacji kosztów podatkowych.
Jak widać, JPK_CIT, choć wymaga sporo pracy, nie musi stanowić ogromnego obciążenia, a nawet może pomóc uściślić i usystematyzować kwestie związane z prowadzeniem księgowości. Co ważne, większość firm zobowiązana jest wysłać raport już na 2026 rok, zatem to zdecydowanie ostatnia chwila, aby zabrać się do przygotowań!
