Zimno w pracy? Możesz odmówić i nie stracić pensji
Tegoroczna zima daje o sobie znać. Mróz wpływa na wiele aspektów życia, ale najbardziej dotkliwy jest dla tych, którzy pracują na zewnątrz. Sprawdź, kiedy możesz odmówić wykonywania obowiązków z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
Obowiązki pracodawcy wobec pracownika w mroźne dni
Zgodnie z przepisami BHP oraz rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w tym odpowiednią temperaturę na stanowisku pracy. Przepisy te obowiązują szczególnie w okresie zimowym, czyli mniej więcej od 1 listopada do 31 marca. W przypadku lekkich prac fizycznych oraz pracy biurowej temperatura w pomieszczeniu nie może spaść poniżej 18 st. C, a przy ciężkiej pracy fizycznej - poniżej 14 stopni. Wyjątkiem są miejsca, w których niska temperatura jest konieczna ze względu na technologię (np. chłodnie). Wtedy też pracodawca musi zapewnić odpowiednią odzież ochronną oraz środki ochrony indywidualnej.
Jeśli praca odbywa się w niskich temperaturach na wolnym powietrzu (np. budowy, prace instalacyjne), pracodawca musi wyposażyć pracowników w odpowiednią odzież ciepłochronną oraz zapewnić miejsce umożliwiające ogrzanie się, w którym temperatura to co najmniej 16 st. C. W jego gestii leży też zorganizowanie ciepłych napojów i posiłków regeneracyjnych przy dużym wysiłku fizycznym pracowników. Posiłek powinien dostarczać ok. 1000 kcal i być odżywczy. Przy czym obowiązek jego zapewnienia istnieje dopiero wtedy, gdy podczas wykonywania obowiązków pracownik spala 2000 kcal (mężczyźni) lub 1100 kcal (kobiety).
Czy istnieje temperatura, przy której pracownik może odmówić pracy?
Prawo pracy nie określa jednej progu temperatury (np. –10 st. C), przy której automatycznie można odmówić wykonywania pracy. Zatem samo występowanie mrozu nie daje jeszcze pracownikowi takiej możliwości. Prawo do odmowy pracy pojawia się wtedy, gdy warunki na stanowisku stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia, zgodnie z art. 210 Kodeksu pracy. Pracownik może powstrzymać się od pracy, jeśli warunki pracy naruszają przepisy BHP oraz istnieje uzasadnione ryzyko szkody zdrowotnej oraz wcześniejsze zgłoszenie problemu pracodawcy nie przyniosło efektu i zagrożenie pozostaje aktualne.
Oznacza to, że sam mróz nie jest automatyczną podstawą odmowy, ale może nią być skuteczne naruszenie zasad BHP, takie jak np. bardzo niska temperatura w pomieszczeniu pracy przy jednoczesnym braku adekwatnych środków ochrony, ogrzewania czy odzieży roboczej.
Czytaj także na Bizblog.pl:
Procedura odmowy pracy z powodu niskiej temperatury
Pracownik, który w obawie o swoje zdrowie nie chce wykonywać obowiązków na mrozie, powinien w pierwszej kolejności zgłosić potencjalne zagrożenie pracodawcy. Warto powołać się na aktualne prognozy pogody oraz opinie ekspertów. Pracodawca musi ustosunkować się do zgłoszenia, a także mieć czas na ewentualną poprawę warunków. Jeśli tego nie zrobi, pracownik może powstrzymać się od wykonywania pracy, jednak o swojej decyzji musi poinformować pracodawcę (najlepiej pisemnie, wraz z uzasadnieniem). W takiej sytuacji zachowuje on prawo do wynagrodzenia, oczywiście jeśli obiektywnie istniały wskazania do odmowy wykonywania obowiązków.
Kiedy pracownik może odmówić wykonywania pracy? Praktyczne przykłady
Zima to nie jest czas przestoju. Pomimo niskich temperatur, wiele osób musi wykonywać pracę, i to w nienajlepszych warunkach. Niemniej jednak odmowa jej realizacji będzie uzasadniona np. gdy:
- w pomieszczeniu pracy panuje temperatura poniżej obowiązujących norm (np. 10 st. C lub mniej),
- pracodawca nie zapewnia miejsca do ogrzania się ani odzieży ochronnej przy pracy na zewnątrz,
- zagrożenie zdrowia wynika z braku reakcji na wcześniejsze zgłoszenia.
Powodem odmowy pracy może być także silny wiatr lub śnieżyca, które w wielu przypadkach będą stanowiły zagrożenie. Warto jednak pamiętać, że pracownik powinien pozostać do dyspozycji pracodawcy i powrócić do obowiązków w momencie, gdy niesprzyjające warunki ustaną lub została usunięta.
