Stopy procentowe

Za siłą niesamowitą siłą czeskiej korony odpowiada prawdziwy skarb – jedne z najpotężniejszych rezerw walutowych na świecie. To dlatego waluta naszych południowych sąsiadów jest tak odporna na to, co dzieje się na Ukrainie. Ani złoty, ani węgierski funt nie są w stanie dotrzymać jej kroku.

Mieszkania podrożały 2,5-krotnie w ciągu 15 lat, nikogo na nie dziś nie stać, a większość specjalistów zarzeka się, że żadnej bańki na rynku mieszkań nie ma, a kierunek jest tylko jeden: ceny zaraz znów będą rosły. Wierzcie im? Ja wierzę temu, który już dwa lata temu zaczął ostrzegać o rosnącej bańce cenowej, a dziś zapowiada spadki cen o 20 proc.

Po wakacyjnej przerwie znów zebrała się Rada Polityki Pieniężnej, żeby zdecydować, co zrobić ze stopami procentowymi. Do opublikowania w minioną środę szacunku inflacji konsumenckiej nie brakowało głosów, że czas skończyć z podwyżkami stóp procentowych, bo w przeciwnym wypadku ze wzrostu gospodarczego nic nie zostanie. Niestety rozpędzone do 16,1 proc. ceny wszystko zmieniły i Rada musiała zareagować. Po ogłoszeniu decyzji o podwyżce stóp złoty natychmiast zaczął się umacniać.

Niby idzie kryzys, ale w statystykach sprzedaży tego nie widać. I nie ma żadnego znaczenia, czy to wynik tego, że beztrosko rozwalamy pieniądze, czy po prostu robimy zapasy, wychodząc z założenia, że za chwilę wszystko będzie dużo droższe. Członkowie RPP widzą tyle, że mimo podnoszenia stóp procentowych w bankach i SKOK-ach ustawiają się kolejki po pożyczki niewiele mniejsze niż w okresie zeszłorocznego odbicia popytu po pandemii. I jak tu teraz choć na chwilę zatrzymać się z dalszym windowaniem oprocentowania kredytów?

I to by było tyle, jeśli chodzi o hossę na kredyty mieszkaniowe w Polsce. W sierpniu wnioskowana kwota hipotek była niższa o 72,9 proc. niż rok wcześniej – podało Biuro Informacji Kredytowej.

Wszystko, co w ostatnich tygodniach pisałam o stopach procentowych, wrzućcie do kosza. Mówię poważnie. Że niby złotówkowicze mogą odetchnąć, że już może nie być we wrześniu podwyżki stóp choćby o 0,25 pkt. proc. Ostatni odczyt inflacji za sierpień na poziomie 16,1 proc. zmienił wszystko. Ceny miały już spadać do 15,4 proc., a skoczyły jak zwariowane. A to znaczy, że 7 września RPP też zafunduje wam kolejny skok o 0,25 pkt. proc. A może o 0,5 pkt. proc.? Bardzo możliwe. O początku obniżek stóp na koniec 2023 r. też prawdopodobnie możemy zapomnieć. Porobiło się.

Jeśli spodziewaliście się, że ceny dadzą nam miesiąc, dwa oddechu, to nic z tego. Nie dość na tym, kredytobiorcy znów dostaną w kość, bo wszystko wskazuje, że już za kilka dni RPP podniesie stopy procentowe i może to być podwyżka wyższa niż się ostatnio mówiło. Szykujcie się na ból – ostrzegał w piątek szef Fed Jerome Powell. Myślałem, że zwraca się tylko do Amerykanów.

Od tego jest bank centralny, żeby w razie potrzeby podnosił stopy procentowe. A wysokie stopy są właśnie po to, żeby raty rosły i żeby konsumenci mniej wydawali na bzdury. Żądanie od banku centralnego, żeby teraz pokrywał konsumentowi koszty wyższej raty to takie wariactwo, że już nic mnie nie zdziwi. Szczególnie, że to nie NBP na wysokich stopach zarabia.

Ćwierć grosza – tyle zabrakło w środę, by frank szwajcarski przebił psychologiczną granicę 5 zł. A przecież po nerwówce z powodu wojny w Ukrainie na początku marca, kiedy też sięgaliśmy 5 zł, już było całkiem nieźle, w czerwcu CHF spadł nawet poniżej 4,4 zł. Czy to liźnięcie poziomu 5 zł to znów przykry, ale tylko incydent? Nie bardzo. Już przy tej barierze raczej zostaniemy na dłużej. I módlcie się o trzymanie w ryzach szwajcarskiej inflacji, bo jak jeszcze urośnie, frank pobije rekord i poniżej 5 zł długo nie zejdzie.

Z przerażeniem patrzę na wyniki PKO BP za drugi kwartał. Bank pokazał w nich, że od kwietnia do czerwca niemal 80 proc. kredytów hipotecznych udzielonych zostało na okresowo stałą stopę procentową. Do tego trzy czwarte frankowiczów, którzy dzięki ugodzie przechodzą na kredyty w złotych, też wybiera stałą stopę, co oznacza, że pakuje się w kolejne kłopoty. I to w najgorszym możliwym momencie. Dziś najwyraźniej tego nie rozumieją. Ale zrozumieją już za rok. I znowu rozpęta się awantura, że banki ich oszukały.

Prezes Glapiński wysyła kolejny sygnał, że to już koniec podwyżek stóp procentowych. WIBOR przestał rosnąć, a za chwilę, jak wszyscy przekonają się, że stopy naprawdę już nie urosną, a za kilka miesięcy mogą zacząć lekko spadać, to spadać będzie też WIBOR i to wyprzedzając realne obniżki RPP. Tymczasem około połowa kredytobiorców właśnie pakuje się na minę i zamraża sobie na pięć lat oprocentowanie kredytów na stałym, najwyższym od lat poziomie. Czy KNF mógłby zacząć jakąś kampanię, żeby uratować Polaków przed popełnieniem kolejnego błędu?

No i mamy już potwierdzenie – nie, żeby oficjalne, ale wypowiedziane niemal wprost przez samego prezesa NBP. Niby do kolejnego decyzyjnego posiedzenia RPP został jeszcze miesiąc, ale prof. Adam Glapiński już sugeruje, że więcej podwyżek stóp procentowych nie będzie. I to mimo tego, co powiedział działaczce AgroUnii na sopockim molo na początku lipca. Dziś sytuacja jest już po prostu inna.

W sierpniu RPP na pewno nie zaserwuje wam kolejnej podwyżki - to dlatego, że Rada po prostu ma wakacyjną przerwę. Ale i potem dalszych podwyżek stóp może już wcale nie być. Ekonomiści wyliczają osiem powodów, dlaczego stopy nie będą już wyższe. I mogą mieć rację, WIBOR ostatnio już lekko spada, podobnie jak kontrakty terminowe na stopę procentową, które wyprzedzają przyszłość.

Ekonomiści z banku BGK prognozują, że czeka nas ostatnia podwyżka stóp procentowych. A już niedługo zacznie się jazda w dół. W 2023 r. stopa referencyjna ma wynosić 5,5 proc. W przypadku modelowego kredytu przełoży się to na jakieś 300 zł oszczędności.

Brzydko, czyli utrudniać życie klientom, którzy z wakacji chcą skorzystać. Na przykład kazać im wypełniać wiele wniosków zamiast jednego, każdy osobno na każdy kwartał wakacji, albo nawet i na pojedynczą ratę, która ma zostać odroczona. Albo straszyć ich, że będą mieli w przyszłości problemy z zaciągnięciem jakiegokolwiek kredytu. Bankom zależy na tym, by jak najmniej klientów zdecydowało się z wakacji kredytowych skorzystać – to jasne. Dlatego UOKiK już teraz wkracza do akcji i ostrzega bankowców, że będzie im bardzo dokładnie patrzył na ręce.

Dosłownie w kilka minut złoty umocnił się do dolara o pięć groszy, takie historie rzadko zdarzają się na rynku walutowym. To mógł być sądny dzień dla złotego, ale na szczęście tak się nie stało. Rosjanie wznowili dostawy gazu do Europy, a Europejski Bank Centralny podwyższył stopy procentowe i to aż o 50 punktów bazowych, a nie jak spodziewał się rynek o 25. Euro od razy zaczęło dynamicznie umacniać się do dolara, a złoty i do dolara, i do euro.

O ile wzrośnie rata kredytu po zmianach stawki WIBOR? Jaki wpływ na jej wysokość będzie miało skorzystanie z wakacji kredytowych? Teraz po odpowiedzi na te pytania nie trzeba nerwowo wertować wyszukiwarki Google. Ekonomista Rafał Mundry stworzył proste narzędzie, które pozwala kredytobiorcom przeliczyć to wszystko w mgnieniu oka.

Spadek WIBOR-u jest minimalny, wynosi zaledwie 15 punktów bazowych, a jednak to największa obniżka od kwietnia 2020 roku, gdy NBP ratował gospodarkę przed zapaścią w czasie pierwszej fali pandemii. Bank centralny obniżył wtedy stopy niemal do zera. Odkąd rozpoczął się w październiku 2021 r. cykl podwyżek stóp, z takim zjazdem niżej stawki WIBOR nie mieliśmy do czynienia ani razu – pisze Rafał Hirsch w swoim najnowszym tekście.

GUS już dawno nie obniżał szybkiego odczytu inflacji, a właśnie tego dokonał. Analizując najnowsze dane, ekonomiści wskazują na niższy, niż pierwotnie zakładali, wzrost inflacji bazowej. Jeśli rzeczywiście w końcu doszłoby do odwrócenia trendu, kredytobiorcy mogliby nieco odetchnąć.

Nie milkną dyskusje na temat przedstawionej we wtorek przez NBP projekcji inflacji. Pesymistyczne komentarze płynące po opublikowaniu prognoz banku centralnego łagodzi czwartkowe oświadczenie prezesa NBP, który przekonuje, że pierwsze obniżki stóp procentowych w najbardziej prawdopodobnym scenariuszu są możliwe już w przyszłym roku.