Energetyka

Ruszyła kolejna odsłona programu „Czyste Powietrze”. I mamy kolejny dowód, że w rządzie Mateusza Morawieckiego poszczególne resorty raczej nic ze sobą nic nie ustalają. W efekcie mamy taki bałagan, jak z ekogroszkiem, który reklamuje jedna ze spółek państwowych jako bezdymny i niskoemisyjny, ale na kocioł na takie paliwo dofinansowania już nie dostaniemy.

Oprócz eskalacji trwającego już od 2014 r. konfliktu zbrojnego między Kijowem a Moskwą właśnie trwa całkiem inna wojna. Ta energetyczna, w która stawką jest przyszłość gazu ziemnego.

Nie dość, ze należymy do ścisłej czołówki UE jeżeli chodzi o uzależnienie od węgla, to dodatkowo płacimy krocie za import energii. I to skąd – głównie z Rosji. Eksperci Forum Energii nie mają wątpliwości: w ostatnich 20 latach Polska odnotowała jeden z największych przyrostów importu paliw kopalnych wśród krajów UE.

Rząd w sprawie nowych norm jakości węgla sam sobie narobił problemów. Z kolei branża wydobywcza powinna nieco uspokoić emocje, bo jak przekonują eksperci z Polskiego Alarmu Smogowego, ekogroszek będzie dalej sprzedawany, ale pod inną nazwą, niewprowadzającą klientów w błąd.

To wcale nie wina UE, systemu handlu emisjami ETS ani rosyjskich manipulacji z dostawami gazu. Za zapaść energetyczną w Polsce odpowiada cała seria zaniechań, która obarcza odpowiedzialnością wszystkie do tej pory rządy po 1989 r.

Organizowane są kolejne rozmowy i spotkania, ale jak nie było pieniędzy na nowe przyłącza gazowe, tak ich dalej nie ma. To cios w program „Czyste Powietrze” ale nie tylko. Na alarm bardzo głośno też biją samorządowcy z Małopolski i Śląska, którzy w tej sprawie apelują do premiera Mateusza Morawieckiego.

Coraz więcej krajów europejskich ucieka od paliw kopalnych w ciepłownictwie. Polska opiera wymianę węglowych kopciuchów na gazie ziemnym i podąża dokładnie w odwrotnym kierunku. Eksperci wzywają Unię Europejską do zmiany prawa, inaczej o neutralności klimatycznej od 2050 r. od razu można zapomnieć.

Do grona krytyków projektu Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego (NABE) dołączył analityk think-tanku WiseEuropa. Instytut pisze, że powołanie NABE opóźni proces odchodzenia Polski od energetyki opartej na węglu, za co w przyszłości zapłacą odbiorcy prądu. Mało tego – w skrajnym przypadku taka polityka może dać eurosceptykom mocne argumenty, kładąc fundamenty pod polexit.

Coraz bardziej zagęszcza się na gazowej szachownicy. Rosja chce dalej odgrywać na niej wiodącą rolę, zwłaszcza że projekt unijnej taksonomii ma traktować gaz ziemny jako paliwo zielone. Polska spod tego energetycznego topora ma uciec dzięki Baltic Pipe, czego Moskwa nie potrafi odżałować i w rewanżu żąda wyższych cen w ramach kończącego się w tym roku kontraktu jamalskiego.

Polska, Bośnia i Hercegowina, Turcja, Kosowo i Serbia - po ogłoszeniu najnowszej strategii przez rząd w Słowenii, a wcześniej w Czechach, już tylko te kraje nie mają żadnego planu dotyczącego stopniowego odchodzenia od węgla. Pierwsza w tym roku dekarbonizację na szeroką skalę chce zapoczątkować Francja.

Rząd porozumiał się z górnikami w sprawie podwyżek płac i wypłat rekompensat za pracę w weekendy. Teraz musi podjąć decyzję w sprawie przyszłości ekogroszku. Bagatelizowany przez wielu problem w pewnym momencie stał się politycznym języczkiem u wagi w przepychankach między górnikami a politykami. Bardzo więc ciekawe, co zamierza w tej sprawie zrobić rząd tudzież UOKiK. Wycofać się? A może wręcz przeciwnie?

Górnicy z Polskiej Grupy Górniczej (PGG) postraszyli strajkiem i to wystarczyło. Nagle Ministerstwo Aktywów Państwowych zgodziło się na wcześniej odrzucane postulaty dotyczące wypłaty rekompensat i podwyżki średniej pensji w spółce..

Polska Spółka Gazownictwa wstrzymuje podpisywanie nowych umów na przyłącza gazowe. Powód? Brak pieniędzy. Spółka informuje, że pracują nad rozwiązaniami, które pozwolą zwiększyć możliwości inwestycyjne spółki. Piotr Woźny, były rządowy spec od „Czystego Powietrza” przeciera oczy ze zdumienia.

Zapadła decyzja w sprawuje fuzji największych firm paliwowych w Polsce. Orlen poinformował, że spółka w ramach przejęcia kontroli nad Grupą Lotos zawrze umowy zbycia aktywów z Saudi Aramco, która obejmie udziały w rafinerii Lotosu. Unimot Investments przejmie logistykę paliw, a MOL kupi część stacji Lotosu. Na ogłoszone transakcje zgodę musi jeszcze wydać Komisja Europejska.

Za nowe przepisy dotyczące cen gazu odpowiada Jacek Sasin, który ma opinię rządowego anty-Midasa, więc jego obietnice – mówiąc oględnie – nie są wiele warte. Przykład? Prognozy dotyczące styczniowego spadku inflacji, a o 70 mln zł wydanych na wybory kopertowe nie ma nawet sensu wspominać – pisze Bogdan Stech.

Całą obecną politykę prezydenta Rosja Władimira Putina można streścić w następujący sposób: Kreml gra na poróżnienie członków UE, a pomaga mu w tym Gazprom, który dzieli kraje na lepsze i gorsze, nagradzając tych pierwszych i rzucając kłody po nogi tym drugim. Cel jest jeden: szybkie uruchomienie Nord Stream 2. Skutki uboczne w postaci gigantycznych podwyżek rachunków w UE to miód na serce gospodarza Kremla.

Polska rozpoczyna negocjacje w sprawie kopalni Turów z nowym rządem Czech i liczy na lepszą atmosferę rozmów i porozumienie. Tymczasem coraz głośnie swoje pretensje do polskiej odkrywki i skutków jej działania na środowisko zgłaszają też Niemcy.

Rząd zdołał wywołać konflikty na niemal wszystkich możliwych frontach, ale liczył na to, że przynajmniej z górnikami będzie miał spokój. Temu miała służyć umowa społeczna, która ma pozwolić na dotowanie tej branży z budżetu państwa. Wydawało się, że pozostała tylko zgoda Brukseli, ale nagle wybuchła na nowo awantura z górnikami. Tym razem o rekompensatę za pracę w dni wolne oraz o podwyżkę górniczych wynagrodzeń. Do strajku na kopalniach i blokad torów jest coraz bliżej.

Eksperci policzyli, że program Czyste Powietrze działa, ale zdecydowanie za wolno. Rządzący chcieliby, żeby w Polsce znikało rocznie około 300 tys. starych pieców. W ich miejsce miały wejść ekologiczne rozwiązania, które pozwoliłyby Polakom uwolnić się od smogu. Tymczasem przez trzy lata trwania programu Czyste Powietrze wymieniono dokładnie tyle pieców, ile planowano wymienić w rok. Od 2022 roku w progamie wprowadzana jest jednak zmiana, na której zyskają najuboższe osoby. Nowa zasada jest prosta: dofinansowania będą, ale nie obejmą kotłów węglowych i tych na ekogroszek.

Szok za naszą zachodnią granicą. Wzrosły ceny hurtowe energii elektrycznej i gazu. Coraz więcej przedsiębiorstw przemysłowych i konsumentów odczuwa tego skutki. Niektórzy dostawcy gazu już zbankrutowali.