Energetyka

Napędzany przez rosyjski Gazprom kryzys energetyczny wywraca wszystko do góry nogami. Do tej pory można było raczej stawiać w ciemno zakłady o to, że koniec końców pierwszą polską elektrownię jądrową wybudują Amerykanie. Ale teraz wychodzi na to, że polski rząd, pomny obecnych doświadczeń, nie będzie chciał się wiązać energetycznie tylko z jednym podmiotem. Dlatego niewykluczone, że Polska – w ramach własnej strategii atomowej – będzie też współpracować z Francuzami i Koreańczykami.

Unijna dyskusja o wprowadzeniu limitów na hurtowe ceny gazu nabiera coraz większego tempa, ale poszczególne kraje zaczynają realizować już własne strategie, dzięki czemu mają ochronić się zimą przed galopującym kryzysem energetycznym.

W Polsce węgiel pozostaje bardzo drogi i trudno dostępny. Nic dziwnego, że coraz więcej chętnych szuka zapasów opału w Czechach. Po wprowadzeniu przez rząd kanclerza Olafa Scholza kolejnego pakietu pomocy, zawierającego między innymi zawieszenie na rok dla ciepłownictwa i transportu ceny emisji CO2, przed Polakami mogą otwierać się nowe możliwości. Sprawdziliśmy i ceny zwalają z nóg.

Premier Mateusz Morawiecki przyznaje, że rząd rozważa zamrożenie cen energii elektrycznej w przyszłym roku. Na największe tego typu wsparcie mają liczyć posiadacze o najniższych dochodach. Tymczasem Ekspercka Rada ds. Bezpieczeństwa Energetycznego i Klimatu prognozuje, że obecny kryzys energetyczny może z nami zostać nawet jeszcze kilka lat. Dlatego wśród szczegółowych rekomendacji zachęca do zmian w sposobie użytkowania energii, czego efektem miałaby być redukcja zapotrzebowania.

Rosja już przestała udawać i całkiem zakręciła kurek z gazem w rurociągu Nord Stream 1. Ktoś tam jeszcze przebąkuje o kolejnych kłopotach technicznych, ale najważniejsi urzędnicy państwowi w Moskwie stawiają sprawę jasno: to wszystko jest przez nałożone przez Zachód sankcje. Wstrzymując całkiem dostawę gazu, Putin gra va banque, ale może się przeliczyć.

Polska Grupa Górnicza najwyraźniej albo nie czeka na decyzję Senatu w sprawie zawieszenia na aż dwa lata norm jakości paliw, bo jest przekonana, że tak się i tak koniec końców stanie. Zgodnie z zapowiedziami przedstawicieli spółki miał węglowy właśnie pojawił się w ofercie sprzedażowej sklepu PGG.

Najwyższy czas na usunięcie Gazpromu i Anders Aslund z europejskiego systemu bankowego i infrastruktury energetycznej - wzywa szwedzki ekonomista Anders Aslund. Jego zdaniem Gazprom przypomina bardziej syndykat przestępczy niż rzetelną firmę, z która można prowadzić normalne interesy. Przy każdej okazji Aslund wbija też szpilę Niemcom i Francuzom za popieranie i współfinansowanie ekspansji rosyjskich firm w Europie.

To już oficjalnie: możemy organizować pogrzeb czystego powietrza nad Polską. Za chwilę pewnie będziemy świadkami dalszego zawieszenia norm jakości węgla, na co bardzo czeka Polska Grupa Górnicza. W sklepie PGG bowiem ma pojawić się nowy produkt, czyli miały węglowe. Te jednak nawet bez zmiany prawa, można bez problemu kupić w sieci. Przecież już padło na to pozwolenie z ust samego prezesa Jarosława Kaczyńskiego.

Na rynku energetycznym robi się coraz bardziej nerwowo. I nie chodzi wyłącznie o ceny surowców, które przebijają kolejny sufit. W ostatnich dniach nieco uszczknęliśmy nasze i tak już skromne jednak zapasy gazu i podniósł się alarm. Skoro już we wrześniu wykorzystujemy magazyny gazu, to co to będzie się działo w grudniu i w kolejnych miesiącach zimowych? Zdaniem PGNiG nic szczególnego się nie stało. Spółka utrzymuje, że mamy do czynienia ze zwykłym bilansowaniem systemu.

Przepisy dotyczące dodatku węglowego przypominają durszlak. Szybko okazało się, że nie tylko trzeba określić, co to jest gospodarstwo domowe, ale też stworzyć czasową granicę na wymianę źródła ciepła na piec węglowy. Bo jeszcze niedawno wszyscy się ich pozbywali, a teraz kotły węglowe cieszą się coraz większą popularnością. Trudno się dziwić, skoro rząd rozdaje pieniądze. Wątpliwości mnożyły się w takim tempie, że Ministerstwo Klimatu i Środowisko opublikowało specjalny poradnik.

W Danii pierwsze spółdzielnie energetyczne zaczęły powstawać w latach 70. ubiegłego stulecia. W Niemczech do ich zawiązania potrzebne są tylko trzy osoby. W Belgii spółdzielnie energetyczne chronią teraz przed astronomicznymi rachunkami. A w Polsce? W praktyce regulacje prawne niby są, ale w teorii przez kilka lat powstały raptem trzy tego typu spółdzielnie. Pytamy Marcina Roszkowskiego, prezesa Instytutu Jagiellońskiego, dlaczego tak się dzieje.

Przez smog nie tylko zapłaczecie, ale i wyplujecie płuca. Rząd wiedział wcześniej, że opału zimą nam zabraknie i dlatego wstrzymał prace nad nowymi normami jakości węgla. Chodziło o to, żeby Polacy mogli palić w piecach czym popadnie, nie martwiąc się przy okazji o mandaty. Szkoda tylko, że nikt nie pomyślał o samorządowcach i wojewódzkich uchwałach antysmogowych. Są już pierwsze zakusy, żeby regulacje, zmienić, a przynajmniej na jakiś czas zawiesić. Nie trzeba być Einsteinem, by domyślić się, co to oznacza dla środowiska i naszych płuc.

Po tym jak Grupa Azoty i Anwil, przez niedobory dwutlenku węgla, zawiesiły na chwilę produkcję - podniósł się raban i okazało się, że ze zbyt wysokimi cenami energii męczą się nie tylko indywidualny klienci, ale też coraz bardziej pod górkę pod tym względem ma także biznes. Najnowszy raport Eaton wskazuje, że to wcale nie jest przejściowa sytuacja. Większość firm jednak szuka oszczędności i będzie zmieniać swoje dotychczasowe źródło energii.

To będzie bardzo trudna zima. Rachunki za prąd i ogrzewanie będą rekordowo wysokie. A przez zniesione normy jakości węgla będziemy się dusić bardziej niż zwykle brudnym powietrzem. Jak można temu przeciwdziałać? W swoim najnowszym raporcie Forum Energii przekonuje, że wcale nie jesteśmy skazani na straty. I podpowiada jakimi działaniami możemy zmniejszyć swoje zimowe koszty.

Początek roku szkolnego mamy powitać na polskich stacjach paliw bez wyraźnych zrywów cenowych. Tak w dół, jak i w górę. Zgodnie z przewidywaniami ekspertów najpopularniejsza benzyna Pb 95 przestała już tanieć, co miało miejsce od pierwszej połowy czerwca. Ale w zamian nie jesteśmy świadkami żadnych cenowych zrywów. Część analityków uważa, że taki spokój może trwać nawet do końca roku. Ale są też eksperci, którzy przewidują jednak kłopoty.

Z jednej strony rząd chwali się podpisaniem z krajami nadbałtyckimi deklaracji energetycznej, dzięki czemu już w 2030 r. mamy pozyskiwać z Bałtyku nawet 6 GW, z drugiej uparcie – mimo apeli ekspertów – wstrzymuje rozwój energetyki wiatrowej na lądzie. Hamulec w postaci niesławnej zasady 10H cały czas jest zablokowany, a rzecznik rządu informuje o nowych „wątpliwościach”, które rzekomo się pojawiły w tej sprawie.

Klepnięcie przez Sejm dodatku energetycznego to już kwestia czasu, a mają być też specjalne mechanizmy, które mają być receptą na coraz liczniejsze nadużycia i oszustwa. Gminy chcą więcej czasu na wypłatę dodatku węglowego.

Minister klimatu i środowiska Anna Moskwa wciąż przekonuje, że węgla za granicą zamówiliśmy więcej, niż potrzebujemy. To jednak wcale nie znaczy, że już we wrześniu każdy będzie miał zapas opału na zimę. Trzeba będzie uzbroić się w cierpliwość. Dobrym sposobem na to, zdaniem pani minister, będzie zakup na raty. Zawsze też można raz kupić tonę, trochę poczekać i dokupić kolejne dwie tony. Dla chcącego nic trudnego.

Sejm skrócił swoje wakacje i za chwilę pochyli się nad dodatkiem energetycznym, czyli pomocą od państwa dla tych, którzy domów nie ogrzewają węglem. Ale to sytuacji na rynku za bardzo nie poprawi. Opał ciągle jest bardzo drogi, a do tego coraz trudniej dostępny. A że Polak im trudniejsze czasy, tym bardziej kombinuje, to na aukcjach internetowych zaczęły pojawiać się nie tylko zabronione muły węglowe, ale też takie specyfiki jak ekogroszek gumowy.

Premier Mateusz Morawiecki może być w połowie zadowolony ze szczytu energetycznego w Kopenhadze. Mimo że szefowa KE jednoznacznie odrzuciła jego propozycje reformy unijnego systemu handlu emisjami, to zdecydowanie na plus jest podpisanie z siedmioma innymi krajami deklaracji energetycznej, dzięki której systematycznie ma maleć nasze i innych uzależnienie energetyczne od Rosji, w czym pomóc ma najbardziej Bałtyk.