Energetyka

Nie mogliśmy wymyśleć gorszego połączenia niż ekstremalne upały z dopingowanym przez wojnę w Ukrainie kryzysem energetycznym. W efekcie w Europie może dojść do racjonowania energii, o czym coraz poważniej mówi Komisja Europejska. Bruksela chce też przygotować się do przerw w dostawach energii. O możliwym blackoucie znowu głośno mówi się też w Polsce.

To już pewne: są co najmniej dwa fronty. Jeden to ten na Ukrainie, gdzie każdego dnia giną ludzie. Drugi zaś jest ustawiony na rynku gazu i innych surowców energetycznych. Tutaj stawką są ceny i bezpieczeństwo energetyczne. I za chwilę możemy być świadkami decydującego rozstrzygnięcia.

Mimo sugestii, że dostawy nie zostaną wznowione, Gazprom odkręcił w czwartek kurek i rosyjski gaz znowu płynie do Europy. W reakcji na gierki Kremla Bruksela proponuje, by kraje członkowskie zredukowały zużycie gazu ziemnego. Ale to bardzo nie podoba się Warszawie, która zarzuca Komisji Europejskiej przekraczanie kompetencji.

Dziwną taktykę przyjął premier. W środku kryzysu energetycznego zdecydował się wyrzucić z rządu Piotra Naimskiego, jednego z najbardziej kompetentnych speców od bezpieczeństwa energetycznego. Mówi się że to element przygotowań pod przywrócenie jesienią Ministerstwa Energii, na czele którego ma stanąć Krzysztof Tchórzewski.

Energetyczny plan awaryjny UE opiera się na bardzo prostej zasadzie: trzeba jak tylko się da oszczędzać gaz i gromadzić jego zapasy na zimę. Bruksela ostrzega, że brak cięć może oznaczać ogromne kłopoty zimą. Tak się stanie, jeśli Gazprom spełni groźby i po 21 lipca dostaw gazu przez Nord Stream 1 nie wznowi. Sprawdzamy, jak teraz mają się magazyny gazu w poszczególnych krajach i kto już prosi się o nie lada problemy za kilka miesięcy.

W tym roku na razie podwyższane co chwilę stopy procentowe najbardziej drenują portfele Polaków. Ale za niedługo możemy być świadkami zmiany w tym zestawieniu na pozycji lidera. Coraz większym faworytem w tej kategorii są bowiem przyszłe ceny energii. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (URE) już przestrzega, że to może być szok, jakiego Polacy jeszcze nigdy nie doznali. I to wcale nie jest to wina ani Putina, ani Tuska, a bardziej rekordowych marż spółek energetycznych.

Mamy zysk w polskim górnictwie! To w ostatnich latach tak rzadkie zjawisko, że należy to koniecznie odnotować. Gorzej, jeśli spojrzymy na zapasy węgla, które znalazły się na krytycznym poziomie, oraz roszczenia górników. Od roku związki działające na kopalniach zajmują się głównie załatwianiem podwyżek. Trzeba przyznać, że bardzo skutecznie. Bo to chyba najlepszy czas dla górników od dziesięcioleci, jeśli nie w ogóle.

To już tradycja. Internetowy sklep z węglem, Polskiej Grupy Górniczej, w dniu sprzedaży węgla nie działa. Operator nie radzi sobie z ogromnym zainteresowaniem. Nic dziwnego, skoro ekogroszek w e-sklepie PGG jest trzy razy tańszy niż na wolnym rynku. Jednak kupienie go to jak wygrana w Lotto.

Coraz bardziej zagęszcza się atmosfera w rządzie po tym, jak przez miesiące okłamywano Polaków, że węgla nikomu na zimę nie zabraknie. Nie ma żadnej taktyki ani strategii, pojawiają się za to kolejne pomysły. Najpierw była gwarantowana cena węgla, ale dziwnym trafem mniej zarabiać na opale nie chcą sprzedawcy i za chwilę ten plan się zdezaktualizuje. Teraz rząd sięga dopłaty dla gospodarstw domowych. I prosi górników, żeby ci fedrowali jeszcze więcej.

Wojna gazowa już trwa, a rosyjski Gazprom właśnie wytoczył jedne z najcięższych dział. Na giełdzie panuje na razie umiarkowany spokój, ale to może być cisza przed burzą. Na ostateczną rozgrywkę szykuje się cała UE i poszczególne kraje. Sytuacja jest na tyle poważna, że Niemcy są w stanie nawet pogodzić się na chwilę z elektrowniami jądrowymi, spisanymi już na straty.

Naukowcy łapią się za głowy. Bo wychodzi na to, że w 2021 r. byliśmy świadkami największego wzrostu poziomu metanu w atmosferze, od czasu prowadzenia tego typu pomiarów. Co gorsza nie do końca wiadomo, dlaczego tak się stało. Pewne jest za to jedno: jeżeli nie zaczniemy wreszcie robić porządku z tym gazem cieplarnianym, to o walce ze zmianami klimatu możemy zapomnieć. Chociaż porządkowanie metanu może być przy okazji gwoździem do trumny polskiego górnictwa.

Na rynku ropy robi się coraz ciekawiej. Notowania Brent znalazły się właśnie na poziomie sprzed rosyjskiej agresji. Tanieje też WTI. Czy to oznacza rychłe obniżki cen na stacjach tankowania?

Nie było żadnych fanfar, konferencji i ustawek do uśmiechniętego zdjęcia. Ale i tak premier Mateusz Morawiecki zadał kłam wcześniejszej narracji rządu, który przekonywał, że tej zimy w Polsce nikomu opału nie zabraknie. Najpierw szef rządu polecił Polakom ocieplać swoje mieszkania, a teraz nakazał dwóm państwowym spółkom pilny zakup węgla na międzynarodowym rynku. Przypomina to trochę gaszenie ogromnego pożaru zabawkową konewką, zwłaszcza w zderzeniu z prognozami cenowymi prezesa URE.

Rząd przekonuje Polaków, że w pożegnaniu węgla, którego nam teraz potwornie brakuje, najbardziej pomoże nam energetyka jądrowa. Zgodnie z planem budowa pierwszego reaktora powinna ruszyć już w 2026 r. Ale coraz częściej mówi się, że będziemy musieli poczekać o wiele dłużej. A to nie koniec. Źródłem dodatkowych problemów może być pomysł, by firmę, która nam atomówkę zbuduje, chcemy wybrać w trybie bezprzetargowym. Nie do końca wiadomo, czy jest przygotowany jakiś plan awaryjny, na wypadek gdyby taki sposób wyboru partnera był oprotestowała Bruksela. A wtedy cały polski harmonogram jądrowy będzie można wyrzucić do kosza.

Rząd zdaje sobie sprawę, że romans z węglem, nawet kilka razy odnawiany, nie będzie jednak trwał wiecznie. Można propagandowo, celując w wybory za rok, mówić o bezpieczeństwie energetycznym opartym głównie na czarnym złocie, ale już bez blasku fleszy trzeba robić swoje. Bo inaczej nowe trendy energetyczne znowu zostawią nas daleko w tyle. Dlatego trochę po cichu wchodzą w życie przepisy, które mają poprawić efektywność energetyczną budynków komunalnych. I to w oparciu o OZE, które jak się okazuje sporo wyprzedziły wcześniejsze szacunki.

Właśnie się okazało się, że rządowe opowieści o transportach węgla płynących do Polski snute od kilku miesięcy to próba interwencji słownej. Zaledwie kilka dni temu premier Mateusz Morawiecki podczas spotkania z mieszkańcami Rypina zapowiedział, że rząd DOPIERO postara się kupić większe ilości ekogroszku i peletu. Trudno się dziwić, że Polacy tak panikują.

W holenderskich portach ARA cena węgla krąży wokół 350 dol. za tonę. To wciąż jeden z najwyższych poziomów w historii, 200 proc. wyższy niż rok temu. Trudno się dziwić, że w Polsce mamy do czynienia z jeszcze większymi wzrostami cen dla gospodarstw domowych. Najgorsze, że Polska właściwie została bez zapasów węgla. Spełnia się scenariusz, który kilka miesięcy temu roztoczyli przez Polakami górnicy z PGG.

Najpierw były miesiące wzajemnego przeciągania liny. Rząd i górnicy przy jednym stole darli szaty m.in. za jednorazowe odprawy i gwarancje zatrudnienia, a potem o terminy zamykania poszczególnych kopalń. W końcu złożono podpisy, co miało otwierać drogę do notyfikacji tych zapisów w Komisji Europejskiej. Ale od tego czasu minął rok z okładem i po zgodnej atmosferze nie ma ani śladu. Teraz związkowcy są wściekli na rząd, któremu zarzucają bezczynność.

Robi się ciekawie na rynku ropy. Z jednej strony rynek obawia się, że recesji w USA, covida w Chinach i spadku popytu na paliwa, co skutkuje niższymi cenami na giełdach. Z drugiej strony wciąż trudno liczyć na ustabilizowanie sytuacji po odcięciu się się Zachodu od dostaw z Rosji. Kraje OPEC nie mają ochoty zwiększać wydobycia, a uzależnioną od rosyjskich węglowodorów Europę straszy kryzys energetyczny. W Polsce ewentualny spadek cen ropy pożre rekordowo drogi dolar.

Internetowy sklep Polskiej Grupy Górniczej coraz bardziej wkurza Polaków. Trudno się dziwić, skoro z tygodnia na tydzień rośnie rzesza klientów, którzy odchodzą z kwitkiem. Przedstawiciele spółki zapewniają, że wszystko jest w najlepszym porządku. Owszem, przytrafiają się problemy techniczne, ale spółka robi wszystko, co w jej mocy, by im zapobiegać, a próby oszustwa od razu są zgłaszane do organów ścigania.