Polski Ład

Polski Ład zepsuł się, zanim na dobre się narodził. Czego mu brakuje? Na przykład dodatkowego progu podatkowego na poziomie choćby 40-45 proc. – mówi w rozmowie z Bizblog prof. Elżbieta Mączyńska, ekonomistka SGH, prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego. Agata Kołodziej, Bizblog: Czy Polski Ład naprawia cokolwiek? I po co właściwie coś naprawiać? Mamy złoty wiek, gospodarka...

To jest wojna. Toczy się od wielu lat pomiędzy branżą spirytusową a browarniczą, a w ostatnim roku przybrała na sile. Producenci wódki są wściekli, że płacą dużo większą akcyzę od producentów piwa i mówią, że to niesprawiedliwe. Ostatnio oberwali jeszcze dodatkowo tzw. podatkiem od małpek. Producenci piwa krzyczą natomiast, że rząd co chwilę podnosi im akcyzę, w ciągu ostatnich 20 lat już o 40 proc., a ci od wódki płacą ciągle tyle samo. I tak prowadzą wojnę cenową, ale dokładnie odwrotną niż ta znana w innych branżach – zamiast spadku cen mamy ich wzrost, bo każdy chce, żeby ten drugi miał gorzej.

Nie będzie PIT-0 dla seniora za dłuższą pracę. A przynajmniej nie będzie na razie. Niby prace mają zostać wznowione w przyszłym roku, ale raczej rząd nie będzie pracował nad tym pomysłem. Dlaczego? Ktoś tam w końcu zorientował się, że ten pomysł był kompletnie bezsensu, dlatego teraz pewnie blefuje, żeby dać sobie czas na wymyślenie czegoś zupełnie nowego.

Wojna o podniesienie akcyzy na piwo od dawna toczy się pomiędzy branżą piwowarską a spirytusową. I wygląda na to, że ci od wódki mogą ją wygrać. Budżet potrzebuje pieniędzy, szczególnie że politycy ugięli się nieco pod naciskiem przedsiębiorców i poluzowali im śrubę w Polskim Ładzie. A poniesienie akcyzy na piwo mogłoby przynieść do budżetu 4-5 mld zł dodatkowych wpływów. Kuszące, prawda? Ponoć zarówno minister Niedzielski, jak i szef Komisji Finansów Publicznych są „za”.

Artyści, architekci, nauczyciele akademiccy, dziennikarze i wszyscy inny, którzy korzystają z 50 proc. autorskich kosztów uzyskania przychodu, a więc de facto płacą o połowę niższe podatki, zostaną objęci ulgą dla klasy średniej. Ale nie wszyscy, tylko ci na etacie, pozostali będą musieli obejść się smakiem i od przyszłego roku zapłacić wyższe podatki.

Rząd chce wprowadzić ulgę dla związkowców. I choć projekt ustawy proponuje symboliczną korzyść dla 1,5-2 mln członków organizacji, to gdy zestawimy go z propozycjami jawnie wymierzonymi w biznes i klasę średnią, zmiana ta urośnie do rangi wcale już nie błahego symbolu.

Rząd chciał docisnąć nowym podatkiem zagraniczne korporacje, a przez przypadek zrobi krzywdę spółkom Skarbu Państwa. Wszystko przez nowy podatek od firm wymyślony w ostatniej chwili w ramach Polskiego Ładu. Tak bardzo w ostatniej chwili, że minister finansów nie miał czasu porozmawiać o nim z ministrem aktywów państwowych. W MAP dostali projekt nowego podatku tak późno, że ledwo zdążyli go przeczytać. I się wściekli.

Tylko częściowo sprawdziły się przecieki w sprawie zmian, jakie rząd wprowadził do reformy podatkowej w ramach Polskiego Ładu. Okrutnie błędne były doniesienia o obniżeniu składki zdrowotnej dla przedsiębiorców rozliczających się na zasadach ogólnych. Już od stycznia będą musieli płacić aż 9 proc. składki zdrowotnej, której nie odliczą od podatku. A co z obniżoną składką? Skorzystają z niej tylko przedsiębiorcy na podatku liniowym i na ryczałcie.

Składka zdrowotna nie pójdzie w górę 9 proc., tylko o połowę mniej, a to oznacza, że zmiana, która miała zrównać przedsiębiorców z etatowcami pod względem wysokości wzięła w łeb. Ba, autorzy Polskiego Ładu tak namieszali, że wielu prowadzących firmy zapłaci mniej niż przed zmianą.

Rząd rezygnuje ze składki zdrowotnej 9 proc., której przedsiębiorcy nie odliczą od podatku dochodowego – informuje w najnowszym wydaniu „Dziennik Gazeta Prawna”. Zgodnie z informacjami gazety rząd z jednej strony ugiął się pod presją przedsiębiorców, a z drugiej strony postanowił zrobić krok wstecz, by zdobyć poparcie dla Polskiego Ładu w Sejmie. Składka ma wynieść 3 proc. w 2022 r. i 4,9 proc. w 2023 r. Jak jednak donosi „Rzeczpospolita”, w zamian ma się pojawić... nowy podatek.

W Ministerstwie Finansów ktoś zwariował, a potem dostał rozdwojenia jaźni. I nawet to jakoś smutne jest, bo najwyraźniej wszystko to wydarzyło się z poczucia bezsilności. Co właściwie? Powstał szalony plan, by zagraniczne firmy, które nie prowadzą żadnej działalności w Polsce, ale we władzach zasiada jakiś zdolny polski menedżer, traktować jak spółki polskie i ściągać z nich podatek CIT. To jakaś kara za zdolnych rodaków? Albo może próba chronienia polskiej kadry przed wrogim zagranicznym przejęciem?

Nowy podatek w ramach Polskiego Ładu? Proszę bardzo, oto konkretny projekt, którym w najbliższych zajmie się rząd. Daninę wprowadzi nowelizacja ustawy podatku dochodowym od osób prawnych.

„Dzisiaj pan premier Mateusz Morawiecki spotka się ministrem finansów, aby omówić szczegóły tych poprawek, by zdecydować, które z nich ostatecznie zostaną uwzględnione” – zapowiedział we czwartek rzecznik rządu Piotr Müller. Najważniejszą informacją, na którą czekają setki tysięcy polskich przedsiębiorców, jest decyzja, co ze składką zdrowotną. W praktyce: czy podwyżka podatków będzie nagła, czy rozłożona w czasie?

„Podatki będą niższe i bardziej sprawiedliwe” – obiecywał pół roku  temu premier, a jak się potem okazało, miał załatwić to Polski Ład. Ale choć wszyscy udają, że pomysły Polskiego Ładu konsultują, to w zasadzie program został już zaorany. Polska jak była tak będzie rajem podatkowym z pracownikami wypychanymi na samozatrudnienie i sprzątaczkami płacącymi wyższe podatki i niż prezesi. Jedyny prawdziwy efekt Polskiego Ładu: mamy jednego wicepremier mniej.

Minister finansów Tadeusz Kościński właśnie przyznał, że w jego resorcie analizowany jest pomysł podatku przychodowego i „nie wykluczył”, że taka danina zostanie wprowadzona. Danina płacona od przychodu jest promowana przez tych, którym marzy się uderzenie w ukrywające swoje zysku wielkie spółki z kapitałem zagranicznym, ale taki podatek ma poważne skutki uboczne.

Minister finansów Tadeusz Kościński potwierdził, że składka zdrowotna może zostać obniżona z 9 proc. do 3 proc. albo nawet jeszcze niżej. I niemal w tym samym czasie światło dzienne ujrzały założenia do ustawy budżetowej, z których wynika, że na ZUS trzeba będzie zapłacić w przyszłym roku o 160, 50 zł więcej niż obecnie. Likwidacja odliczenia...

Na umowie macie płacę minimalną, a resztę szef wypłaca wam na lewo? Dla pracodawcy to sposób na uniknięcie wysokich kosztów zatrudnienia na etacie, ale dla pracownika to kiepski interes. Obecnie kary za trwanie w takim układzie grożą obu stronom, więc pracownicy nie palą się, by się z tym ujawniać. Polski Ład ma to zmienić i teraz sankcje będą spadać wyłącznie na pracodawcę.

Nie zrobiły na premierze wrażenia protesty ekonomistów, przedsiębiorców, ani nawet solidaryzującego się z nimi wicepremiera, który w końcu został wyrzucony z rządu. Tym razem może być jednak inaczej, bo przeciw 9-procentowej składce zdrowotnej bez odliczenia od podatku ostro zaprotestował Episkopat, zarzucając rządowi brak konsultacji. Nie, Kościół nie wstawił się za przedsiębiorcami, ale wypowiedział się w swojej sprawie, przeciw płaceniu wyższych podatków przez księży.

Czasy są niespokojne. Stanowisko stracił ważny dla gospodarki wicepremier, rośnie zamieszanie dokoła TVN, czyli jednej z największych amerykańskich inwestycji w Polsce. Takie rzeczy nie dzieją się co tydzień, to sytuacja wyjątkowa. Trudno się dziwić, że wielu obserwatorów bieżącej polityki oczekuje, że na te wyjątkowe wydarzenia będzie też reagować gospodarka, a zwłaszcza rynek finansowy, bo tam reakcje są widoczne natychmiast. A tu nic.

Polski Ład miał naprawić rynek pracy, zlikwidować patologię i uczynić podatki bardziej sprawiedliwymi, ale jedyne, co robi, to jeszcze bardziej komplikuje system. Teraz rządzący próbują jakoś to jeszcze naprawiać, zabierając niektórym pracownikom ulgę dla klasy średniej, choć wcześniej obiecywali ją wszystkim. Ale to tylko łata, która w dodatku rozwścieczy kilka milionów Polaków. A ekonomiści postulują jeszcze jeden krok dalej: trzeci próg podatkowy, bo inaczej podatki nadal będą degresywne.