Nawet 50 tys. zł kary za jeden błąd. Firmy mają miesiąc, potem blokada
Już jeden błąd przy zatrudnianiu cudzoziemca może kosztować pracodawcę od 3000 do 50 000 zł. Każda kontrolowana osoba traktowana jest jako osobne naruszenie.
Dwukrotne ukaranie firmy w ciągu dwóch lat oznacza blokadę zatrudniania cudzoziemców. Pracodawca traci prawo do składania oświadczeń i wniosków o zezwolenia na pracę, a w praktyce także możliwość legalnego utrzymania obecnych pracowników.
Nielegalna praca to często pośpiech, nie zła wola
– Nielegalne powierzenie pracy to jedna z najgroźniejszych pułapek w polskim prawie pracy. Zwykle wynika z pośpiechu, błędnej interpretacji przepisów lub braku planowania – mówi Julia Nowicka, ekspertka ds. legalizacji zatrudnienia cudzoziemców w Grupie Progres.
– Wystarczy, że cudzoziemiec zacznie pracę przed uzyskaniem dokumentu, po jego wygaśnięciu albo na innych warunkach niż wskazane w zezwoleniu – dodaje.
Za naruszenie uznaje się m.in. zmianę stanowiska, rodzaju umowy lub wynagrodzenia bez aktualizacji dokumentów.
Skąd nerwowość? Kluczowa data to 5 marca
Źródłem zamieszania jest projekt ustawy wygaszającej część przepisów ochronnych dla obywateli Ukrainy. Dokument czeka na podpis prezydenta.
Czytaj więcej o obywatelach Ukrainy w Polsce
Nowe zasady mają wejść w życie 5 marca 2026 roku. Wprowadzony zostanie trzyletni okres przejściowy oraz koniec uproszczeń wynikających z art. 42a.
Zmiana dotknie około 229 tys. nierozstrzygniętych wniosków pobytowych z 2025 roku.
– To koniec przywilejów i znacznie większa odpowiedzialność po stronie pracodawców – podkreśla Julia Nowicka.
– Drobne błędy formalne mogą dziś zdecydować o dalszej pracy i pobycie cudzoziemca w Polsce – zaznacza.
Dokumenty muszą zgadzać się co do dnia
Zezwolenie na pracę, oświadczenie i karta pobytu muszą być zgodne z rzeczywistymi warunkami zatrudnienia.
Każda zmiana – nawet krótkotrwała – wymaga aktualizacji dokumentów. Kilkudniowe opóźnienie może zostać uznane za nielegalne powierzenie pracy.
– Dokument musi być zgodny jeden do jednego z faktycznymi warunkami zatrudnienia – przypomina ekspertka.
Delegacje i zawody deficytowe
Obywatele Ukrainy korzystający z ochrony czasowej nie mogą wyjechać z Polski na delegację dłuższą niż 30 dni – grozi to utratą legalności pobytu.
Szansą dla firm może być lista zawodów deficytowych, która przewiduje priorytetowe rozpatrywanie wniosków. Warunkiem jest jednak pełna poprawność dokumentacji.
Legalizacja zatrudnienia to dziś zarządzanie ryzykiem
– Legalizacja zatrudnienia przestaje być formalnością. To element zarządzania ryzykiem w firmie – ocenia Julia Nowicka.
– Audyt dokumentów pozwala uniknąć kar, blokady zatrudniania i utraty pracowników. Lepiej sprawdzić to teraz, niż czekać na kontrolę – podsumowuje.
