cena węgla

We wtorek Polska Grupa Górnicza (PGG) nagle podniosła preferencyjne do tej pory ceny węgla i ekogroszku w sklepie PGG. W środę chwali się rekordową sesją sprzedażową, w której uczestniczyło najwięcej klientów w historii. Cały zapas zszedł na pniu.

Minister klimatu i środowiska Anna Moskwa poinformowała o podpisaniu rozporządzenia dotyczącego wzoru wniosku dotyczącego dodatku węglowego. Tym samym można już starać się o świadczenie w wysokości 3000 zł. Zła wiadomość jest taka, że cena węgla znowu poszła w górę i dodatek pokryje jeszcze mniejszą część wydatków na opał.

Kryzys energetyczny nabiera tempa. Gaz traktowany jest jako surowiec deficytowy. Poszczególne kraje mają tak naprawdę trzy wyjścia. Albo mogą kupować coraz droższy gaz, co musi mieć prędzej czy później odbicie w rachunkach za energię, albo muszą przerzucić się z powrotem na olej opałowy i węgiel. Trzecim rozwiązaniem jest świadome skazywanie się na serię blackoutów. Atmosfera jest coraz bardziej napięta, co doskonale widać w giełdowych cenach.

Klienci bili drzwiami i oknami do internetowego sklepu PGG tylko z jednego względu: sprzedawany tam opał (węgiel i ekogroszek) był wyraźnie, nawet parę razy tańszy od tego oferowanego na wolnym rynku. Różnica na 5 tonach mogła wynieść nawet 10 tys. zł. Ale to przeszłość, do której nie ma powrotu. Raptem parę dni po podpisaniu przez prezydenta Andrzeja Dudę ustawy o dodatku węglowym – w sklepach PGG, Węglokoksu i Tauronu nastały wyraźnie zwyżki cen.

Z cenami energii jest jak ze stopami procentowymi – mają być wysokie, żeby ludzi zabolało i zaczęli w końcu oszczędzać. Jak zaboli wystarczająco, w ciągu 2-3 lat moglibyśmy mniejszych zużycie paliw kopalnych tak, że wcale nie musielibyśmy panicznie biegać po świecie, szukając, jak zastąpić dostawy z Rosji. I zrobilibyśmy milowy krok w transformacji energetycznej. Tylko...

Prezydent Andrzej Duda podpisał stosowne regulacje i dodatek węglowy wchodzi w życie. Kontrowersje wobec tej formy pomocy rządu jednak wcale nie cichną. Teraz internauci wykazują, że takie wsparcie jest jedną, wielką prowizorką. Bo te 3000 zł to nic innego jak pokrycie podatku VAT przy okazji zakupu węgla. I na dowód pokazują stosowne wyliczenia.

Weszło w życie unijne embargo na zakup, import i transport rosyjskim węglem na terenie UE. Takie same regulacje zaczęły też obowiązywać w Wielkiej Brytanii. Mimo że wszyscy się tego spodziewali, to i tak nie udało się uspokoić giełdowych zawirowań. Wyraźnie rośnie nie tylko cena węgla. Rekordowo drogi jest również gaz.

Od kilku tygodni rząd stara się robić wymyślne piruety na rynku węgla, ale za każdym razem spada na cztery litery. Ale teraz ma być inaczej i dodatek węglowy rzeczywiście ma zrobić różnicę. Na swoje cierpliwe powinni też czekać opalający swoje gospodarstwa domowe innym źródłem ciepła niż węgiel. Tutaj projekt stosownych regulacji mamy poznać po wakacjach. I raczej nie będzie żadnego opóźnienia, bo teraz rządowa wpadka z pewnością miałaby też swoje konsekwencje polityczne.

Zakup węgla w Polsce to dzisiaj nie lada wyczyn. Cena na rynku wyraźnie przekracza już 3000 zł za tonę, a do tego wszystkiego dobrego węgla, który można wykorzystać w gospodarstwach domowych - jest jak kot napłakał. Przeszkoda jest jeszcze jedna. To zamieszanie na rynku i zainteresowanie opałem na kilka tygodni przed starem nowego sezonu grzewczego chcą też wykorzystać oszuści, którzy postanowili udawać bijący rekordy popularności sklep internetowy PGG.

Nowy, ważny szlak handlowy to szlak węglowy, który wiedzie do Polski z Kazachstanu. Zapakowane po brzegi ciężarówki jadą, omijając Rosję. I choć to długa i kosztowna droga ze względu na ceny paliw, to i tak wychodzi, że sprowadzenie kazachskiego węgla do Polski jest tańsze niż kupienie rodzimego w internetowym sklepie PGG. Problem w tym, że ten węglowy szlak może zostać wkrótce zamknięty. I co wtedy?

Najpierw były zapewnienia rządu o tym, że opał będzie ciągle dostępny i wcale nie trzeba ulegać zakupowej panice. Potem na chwilę tematem zawładnęła cena gwarantowana węgla, która koniec końców szybko umarła śmiercią naturalną. Teraz zaś na tapecie jest dodatek węglowy, który być może zmieni się w dodatek energetyczny. Sprzedawcy nic sobie z tych legislacyjnych fikołków rządu nie robią i dalej windują ceny, jak tylko mogą. Poziom 5000 zł za tonę, o czym ostrzegali miesiące temu związkowcy, jest już coraz bliżej.

Jest jeszcze gorzej, węgla może zabraknąć również ciepłowniom i elektrowniom w Polsce – ostrzegał podczas spotkania zespołu parlamentarnego prezes Izby Gospodarczej Sprzedawców Polskiego Węgla. Ale przecież statki do nas już płyną, dużo statków płynie – zapewnia rząd. Tylko że Izba mówi, że płynie nie ten węgiel, który jest nam najbardziej potrzebny.

Prąd w ciągu roku podrożał nam w Polsce ledwo o 5 proc., a średnio w całej UE o 30 proc., a w takiej Estonii to nawet o 130 proc. Gaz? Owszem, za niego płacimy już prawie o połowę więcej niż rok temu, ale Estonia płaci o 210 proc. więcej, a Bułgaria o 100 proc. Tylko ten nieszczęsny węgiel. To niby nasze czarne złoto, prezydent Duda niedawno opowiadał, że mamy go na 200 lat, a okazuje się, że to z nim mamy największy problem i to właśnie u nas drożeje najszybciej, jest o 150 proc. droższy niż rok temu, a w tym czasie w Niemczech podrożał jedynie o 18 proc.

Jak rząd szasta pieniędzmi na prawo i lewo, byle szybko, to głupio po te pieniądze nie sięgnąć, co? A jak sam tworzy dziurawe przepisy, to jego wina, że ludzie z tych luk korzystają i nie można mieć pretensji do społeczeństwa, że korzysta z okazji. No więc się zaczęło – Polacy zaczęli kombinować, jak dostać 3 tys. zł dopłaty do drogiego węgla, choć wcale nie używają go do ogrzewania domów.

Całkiem możliwe, że ta panika z zakupami węgla teraz naprawdę wyjdzie wam bokiem, bo jeden z najwiekszych banków policzył, że węgla rzeczywiście zimą nam nie zabraknie. I nie, nie jest to państwowy bank. Rzecz tylko w tym, żeby nie było jak z cukrem – niby jest, a nie da się go kupić, bo jest nie tam, gdzie trzeba. Ale premier już się tym zajął.

Czy przy sprzedaży węgla może dochodzić do praktyk ograniczających konkurencję? UOKiK sprawdzić to, a także zbada zasady dystrybucji surowca. Prezes UOKiK Tomasz Chróstny wszczął postępowanie wyjaśniające w związku z sytuacją na rynku węgla kamiennego. Prowadzone jest szerokie badanie rynku przy wsparciu Inspekcji Handlowej.

Im dłużej zastanawiam się nad dopłatami do zakupu węgla na zimę w wysokości 3 tys. zł, tym bardziej utwierdzam się w przekonaniu, że czeka nas kataklizm. Za chwilę może się okazać, że pieniądze oferowane przez rząd nie starczą nawet na zakup jednej tony, a jeśli sprawdzi się scenariusz, o którym od kwietnia mówią związkowcy, to jeszcze mniej.

Dodatek węglowy ma pokazać nawet największym sceptykom, że rząd jednak rękę na pulsie rynku energetycznego jakoś trzyma. Stąd ekspresowe procedowanie w Sejmie i jak zwykle przy takich okazjach: totalne bagatelizowanie poprawek opozycji. Z dużą dozą prawdopodobieństwa można więc przypuszczać, że przepisy w ustalonej przez rząd formie w przyszłym tygodniu znajdą się na biurku prezydenta Andrzeja Dudy, który też nie będzie zwlekał z ich podpisaniem.

Kiedy kilka miesięcy temu górniczy związkowcy ostrzegali przed brakiem węgla na starcie sezonu grzewczego, premier Mateusz Morawiecki z przyklejonym do twarzy uśmiechem radził Polakom nie poddawać się panice i nie kupować coraz droższego opału. Z opresji miała ich wywabić cena gwarantowana węgla od rządu, który jednak nie wziął pod uwagę tego, że sprzedawcom nie będzie w smak zdecydowanie mniejszy zarobek i w ten sposób cały plan szlag trafił. Teraz rynek niby ma uspokoić dodatek węglowy, który jednak może przynieść więcej złego niż dobrego.

Węgiel właśnie stał się przedmiotem politycznej rozgrywki wewnątrz Zjednoczonej Prawicy, na co wskazują ostatnie przecieki na temat korespondencji między Ministerstwem Klimatu, MAP i Kancelarią Premiera. A to bardzo zła wiadomość dla Polaków szukających opału na zimę, zwłaszcza że próby ratowania sytuacji podjęte ostatnio przez rząd kompletnie nie wypaliły.