Prawo

Jeszcze zanim rząd w 2018 r. poszedł na walkę ze smogiem i uruchomił program wymiany węglowych kopciuchów, wojnę brudnemu powietrzu wypowiedzieli samorządowcy. Najpierw ci z Małopolski, którzy przyjęli pierwszą w kraju uchwałę antysmogową. Za nimi poszli koledzy ze Śląska i innych regionów. I w większości przypadków te regulacje wchodzą w życie już w przyszłym roku.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) opublikowało na stronach Rządowego Centrum Legislacji projekt rozporządzenia w sprawie systemu kaucyjnego i wysokości kaucji dla poszczególnych frakcji opakowań, które będą objęte tym systemem. Pomimo licznych uwag przedstawicieli branży pozostawiono ją w pierwotnym kształcie.

Organizacje zajmujące się ochroną środowiska i prawami konsumentów mają już powyżej uszu wykorzystywania ekologii w celu robienia klientów na szaro. Wystosowały ostrzeżenie do Komisji Europejskiej i Sieci Współpracy w zakresie Ochrony Konsumentów przeciwko firmom w związku z podejrzeniem powszechnego naruszenia prawa ochrony konsumentów. Oskarżenia padają w kierunku największych graczy na rynku, którzy wykorzystują recykling marketingowo.

Spółka zarządzająca zakupem towaru do sklepów sieci Intermarche zwróci dostawcom produktów rolno-spożywczych niesłusznie odebrane rabaty i zmieni zasady współpracy z kontrahentami. To efekty interwencji Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który zarzucił spółce SCA PR stosowanie praktyk niekorzystnych dla dostawców. Takie działania UOKiK-u umożliwiają obowiązujące od kilku lat przepisy zakazujące wykorzystywania przewagi kontraktowej.

System kaucyjny rodzi się u nas w wyjątkowych bólach, a wystartować na całego ma dopiero od 1 stycznia 2025 r. Branża zwraca uwagę, że tego czasu wcale nie jest tak dużo, jak się spojrzy na to, ile trzeba jeszcze zrobić i przygotować. W przepisach ma nie brakować też pułapek, przez które cały system może dostać potężnej zadyszki. Tak jak ma to miejsce w przypadku propozycji Ministerstwa Klimatu i Środowiska w sprawie opłaty produktowej.

Był taki czas, że o rezygnacji ze zmiany czasu były prowadzone całkiem poważne rozmowy co pół roku. Nawet Komisja Europejska poleciła krajom członkowskim przygotowanie regulacji prawnych w sprawie zmian czasu w latach 2022–2026 i tym tropem podążyło też polskie Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Oddzielną inicjatywą wykazali się również w tej sprawie politycy PSL, którzy już dwa lata temu pokazali projekt stosownej uchwały. I na czym te całe zamieszanie się skończyło? Na niczym, w ostatni weekend października ponownie przejdziemy z czasu letniego na zimowy.

Wydawać się mogło, że bój o system kaucyjny w Polsce jest już zakończony. Wszystko ruszy od 1 stycznia 2025 r. i już nie ma absolutnie o co kruszyć kopie. Ale przedstawiciele branży są zgoła odmiennego zdania. Owszem, jedna bitwa już za nimi, ale do końca wojny — ich zdaniem — jeszcze daleka droga. Bo ciągle jest sporo wątpliwości. Tych m.in. dotyczących naliczania od kaucji podatku VAT, dopuszczania do systemu mniejszych sklepów i tego, czy aby zbiórka manualna nie była ślepą uliczką.

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zorganizował okrągły stół z udziałem przedstawicieli właścicieli największych platform społecznościowych na temat uregulowania reklam internetowych. UOKiK już rok temu wydał rekomendacje w sprawie oznaczania treści komercyjnych w mediach społecznościowych, ale do uzdrowienia sytuacji w tym obszarze konieczny jest udział samych gigantów branży social media.

Unia Europejska zarządziła wszystkim państwom członkowskim wdrożenie w życie zakazu sprzedaży wkładów do pogdrzewaczy tytoniu o smaku mentolowym. Ale Warszawa powinna dwa razy zastanowić się, zanim podejmie jakaś decyzję. Okazuje się, że ten krok Brukseli może być oceniony jako nielegalny. Irlandzki Wysoki Trybunał ma zamiar zwrócić się w tej sprawie do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

ZUS bardzo skrupulatnie, cofając się w dokumentacji o wiele lat, cały czas sprawdza, czy kobiety pobierające zasiłek macierzyński czasem wcześniej sztucznie nie podniosły sobie podstawy ubezpieczenia i przez to robią państwo polskie w konia. Niestety, nie brakuje przykładów, w których ZUS z góry zakłada, że kobiety oszukują na zasiłku macierzyńskim. Można było się spodziewać, że ten temat wróci w kampanii wyborczej. I rzeczywiście, podobno pomogłaby mała zmiana w prawie. Rozmawiam o tym z mecenas Katarzyną Nabożną-Motałą, od lat reprezentującą w sądach różnych instancji spierające się z ZUS-em Polki.

Strona przegrywająca proces cywilny zobowiązana jest zwrócić stronie wygrywającej kwotę, która stanowi wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego bądź adwokata. Wyrażają ją koszty zastępstwa procesowego, wynikające bezpośrednio z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Ile wynoszą w 2023 roku?

Polacy po czasie pandemii coraz chętniej interesują się kontynuacją zatrudnienia w formie zdalnej lub hybrydowej. Dlatego tegoroczna nowelizacja Kodeksu Cywilnego reguluje zasady takiej pracy. Ale uwaga! W prawie co piątej firmie nie wprowadzono zmian w związku z nowymi przepisami dotyczącymi pracy zdalnej oraz hybrydowej. A jak to wygląda u was?

Bardzo długo trwało w Polsce uzgadnianie kształtu systemu kaucyjnego, który wystartuje 1 stycznia 2025 r. Wydawać by się mogło, że 15 miesięcy, które pozostają do tego terminu, to odpowiedni czas, żeby się do tego przygotować. Sieci handlowe mają różne podejście, część już w wybranych lokalizacjach stawia na takie maszyny, część jeszcze cierpliwie czeka. Okazuje się, że sami oddawanie butelki czy puszki do automatów też możemy już teraz ćwiczyć. Tylko pamiętajmy: na razie za zwrot opakowania dostaniemy od 5 do 15 gr i to nie w gotówce.

Obiecywali darmowe próbki suplementów, a potem przychodziły rachunki za ich roczny zapas wraz z subskrypcją, ale tego typu podstępnych działań było dużo więcej. UOKiK postanowił nałożyć ponad 5 mln zł kary na firmę Natural Pharmaceuticals za stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w tym tak zwanych dark patterns, czyli mechanizmów wpływania na proces decyzyjny konsumentów i manipulowania ich zachowaniem.

Jeśli jakiś warunek umowy jest wpisany do rejestru klauzul niedozwolonych, to każdy przypadek zastosowania takiego zapisu może być z automatu podważony przez sąd. Do tego sprowadza się kluczowy fragment wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie kredytów frankowych, który najprawdopodobniej sprawi, że sądy będą szybciej rozstrzygać spory frankowiczów z bankami.

Opłata za połączenie z numerem wskazanym przez firmę do kontaktu w sprawie zawartej umowy nie może być wyższa niż za zwykłe połączenie. Tak mówi prawo konsumenckie, a abonenci Orange płacili za kontakt z infolinią, nawet gdy zwykłe połączenia mieli darmowe. Po interwencji UOKiK-u operator musi zwrócić swoim klientom niesłusznie pobrane opłaty. Odda też opłatę 49 zł, jaką pobierał za diagnozę swojego technika w przypadku reklamacji usług Orange.

Nieuzasadnione pobieranie opłat od kontrahentów za transport towarów z magazynu centralnego do sklepów sieci zarzucił UOKiK sieci Carrefour Polska. Urząd antymonopolowy uznał, że w ten sposób sieć przerzuca na dostawców swoje koszty działalności, wykorzystując swoją dominującą pozycję. Nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej wobec dostawców jest w Polsce nie tylko nielegalne, ale także zagrożone gigantycznymi karami. Przekonała się o tym Biedronka, która niecałe trzy lata temu dostała karę wynoszącą aż 723 mln zł.

Aż 11 mln zł kary dostały dwie firmy, które zacierały ślady w postępowaniu UOKiK-u w sprawie praktyk monopolistycznych na rynku ekspresów do kawy. Po rozpoczęciu przeszukań w ich siedzibach pracownicy usunęli wiadomości w swoich telefonach służbowych, a UOKiK uznał to za utrudnianie postępowania i nałożył kary na producenta oraz dystrybutora ekspresów Jura. Dodatkowa kara czeka je w razie potwierdzenia zarzutów UOKiK-u.

Hulajnogi elektryczne zmieniły sposób poruszania się po mieście nie do poznania. Wystarczy aplikacja, parę złotych na koncie i jedziemy. I już nawet pędzące jednoślady po chodnikach nas tak nie denerwują, jak porzucane gdzie popadnie hulajnogi na prąd. Bo tu nie ma żadnych dworców ani przystanków, swój pojazd zostawia się tam, gdzie kończy się podróż, czyli byle gdzie. W efekcie małą architekturę naszych osiedli uzupełniono o nowe elementy: e-hulajnogi. Ale w Paryżu tego problemu już nie będzie, bo w życie wszedł stosowny przepis. Inne miasta Europy też mogą pójść tym tropem.

Od 1 września aplikacja mObywatel jest pełnoprawnym zamiennikiem plastikowego dowodu osobistego i w banku powinna zostać uznana za dowód tożsamości. Tak mówią przepisy i komunikaty Ministerstwa Cyfryzacji, ale na razie mogą występować problemy z praktyką w oddziałach banków w całej Polsce. Związek Banków Polskich zapewnia, że monitoruje tę sprawę.