Energetyka

Falstart nowej ustawy wiatrakowej i odkładanie w kolejnych miesiącach jej nowelizacji, to koronny dowód na to, że rząd Donalda Tuska nie do końca wie, jak od nowa poukładać energetyczne klocki. Co gorsza, nikt z tej ekipy nie mówi górnikom prawdy prosto w oczy o tym, że niedługo trzeba będzie dla wielu z nich szukać nowych miejsc pracy. Nic wiec dziwnego, że organizacje społeczne, samorządy oraz biznes zaapelowały do szefa rządu o pilne zmiany w tym zakresie i postawienie w końcu energetyki wiatrowej na nogi. Tylko, czy ktoś jeszcze wierzy, że to coś da?

Łukasz Horbacz, szef Polskie Izby Gospodarczej Sprzedawców Węgla (PIGSW), przewiduje w następnych miesiącach kłopot z dostępem do węgla. Nawet import może nam nie pomóc. Dlatego węgiel najprawdopodobniej będzie coraz droższy. Najlepiej opałowe zapasy było robić wiosną br. albo jeszcze teraz. Potem ma z tym być już znacznie gorzej.

Europa Zachodnia chce się uniezależnić od rosyjskiego gazu również dzięki wzmocnieniu swojej floty elektrowni jądrowych. Takim energetycznym tropem zamierza też podążać Polska. Ale ten plan ma jedną poważną rysę, przez którą może być nie lada kłopot z jego realizacją? O co chodzi? O brak odpowiedniej liczby rąk do pracy.

Blok 7 o mocy 496 MW na węgiel brunatny w Elektrowni Turów oddano do eksploatacji w maju 2021 r. Jego właściciel, czyli Polska Grupa Energetyczna (PGE), od początku zapewniał, że wszystko jest z nim w porządku. Ale Greenpeace Polska prześledził pracę bloku aż do wiosny 2024 r. i wychodzi na to, że jest całkiem inaczej. Aktywiści klimatyczni chcą, żeby sprawą zajęła się Najwyższa Izba Kontroli.

Ucieczka od gazu ziemnego zaczęła się w naszym kraju niedługo po agresji Rosji na Ukrainę. Do dzisiaj utarło się, że błękitne paliwo niesie ze sobą spore ryzyko. Chodzi o przyszłą cenę za gaz, która ma w następnych latach tylko rosnąć, zmuszając Polaków znowu do zmiany systemu ogrzewania. Zdaniem niektórych ekspertów rząd robi nas w ten sposób w konia.

Ekipa Donalda Tuska z jednej strony nie może pochwalić się żadną strategią energetyczną, ale z drugiej co chwilę podejmuje decyzje mające skłonić Polaków do nowej układanki, która jest korzystniejsza i dla środowiska, i dla naszych portfeli. Jesteśmy w trakcie rewolucji, dlatego niekiedy jej jeszcze nie dostrzegamy.

Chiny od lat perfekcyjnie wykonują energetyczne fikołki. Z jednej strony kpią z galopujących zmian klimatu i dalej inwestują krocie w paliwa kopalne. Z drugiej Państwo Środka może być jednak spokojnie wzorem dla innych państw, jeżeli chodzi o rozwój odnawialnych źródeł energii (OZE). Pekin właśnie tym znowu zaszokował cały świat i uruchomił największą na świecie elektrownię produkującą energię słoneczną. Tylko że to chińskich grzechów związanych z gazem i węglem nie wymaże.

W potach ARA cena węgla osiągnęła najniższy poziom od kwietnia br. i jest poniżej 105 dol. za tonę, ale to dla naszych spółek węglowych, które sprzedają opał klientom indywidualnym nic nie znaczy. Nasze kopalnie postanowiły od lipca pójść innym tropem i ceny podwyższają, a nie obniżają. Tylko sklep PGG przypomina o promocji, która trwa jeszcze do końca lipca, a potem zapewne i tam zacznie się ruch w górę.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), operator programu Czyste Powietrze, chwali się, że na liście ZUM znajduje się już 573 urządzeń. Ale producenci pomp ciepła na tym mechanizmie - który miał naprawić nasze rynek - nie zostawiają suchej nitki. Twierdzą, że mamy do czynienia ze zmianą reguł w trakcie gry.

Sprzedaż aktywów węglowych, powołanie do życia Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego, która je odkupi i czterech pełnomocników premiera ds. górnictwa. Do tego wstrzymanie nowych norm jakości paliw stałych, dopuszczenie do sprzedaży węgla brunatnego i traktowanie kasy programu Czyste Powietrze, jak partyjnego funduszu. Tak w dużym skrócie wyglądała polityka energetyczno-klimatyczna rządu Mateusza Morawieckiego. Nadzieje na to, że następcy z drużyny Tuska pójdą inną, racjonalną w końcu drogą zaczęły umierać przy okazji nowelizacji ustawy wiatrakowej, która do tej pory nie miała miejsca. Już wtedy było jasne, że rząd Tuska też nie ma żadnej strategii energetycznej. Właśnie jest na to kolejny dowód. 

Nie jest tajemnicą, że cena gazu od 1 lipca ma podskoczyć wyraźnie i rachunki będą wyższe nawet o 50-60 proc. Ale teraz wychodzi na to, że presja cenowa na błękitne paliwa może być jeszcze większa. Unijne sankcje trochę jednak namieszają na rynku.

Czytając komentarze w social mediach można odnieść wrażenie, że polskie górnictwo właśnie zaczyna się zwijać. Węglokoks Kraj poinformował o likwidacji kopalni Bobrek-Piekary. Rzecz jasna przy okazji dostaje się rządowi Donalda Tuska. Ale oskarżanie tej ekipy o dekarbonizację jest niepoważne. Nie po to przecież powołano do życia Ministerstwo Przemysłu.

Zdaniem europejskiego stowarzyszenia branżowego SolarPower Europe Polska już od 2016 r. znajduje się w pierwszej dziesiątce wiodących krajów w Europie pod względem wdrożenia fotowoltaiki. Potem dołączyły do nas też Węgry, a próg jednego gigawata z energii słonecznej w 2023 r. przekroczyły też Bułgaria, Rumunia i Czechy. Ale coraz liczniejsze panele słoneczne to nie jest tylko domena Europy Wschodniej. Zerknijcie na co zdecydowano się w Amsterdamie.

Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami Urząd Regulacji Energetyki (URE) ustalił z PGNiG Obrót Detaliczny, jakie w drugim półroczu będziemy płacić rachunki za gaz. Chodzi o ceny dla gospodarstw domowych i innych odbiorców uprawnionych. Mówi się o średnim wzroście na poziomie 20 proc. w porównaniu z obecnie obowiązującymi taryfami.

Zgodnie z prognozami analityków rynku paliw ceny na stacjach w pierwszym tygodniu wakacji poszły w górę. Niestety skala podwyżek jest duża – zwłaszcza w przypadku oleju napędowego – i wielotygodniowe symboliczne spadki zostały często wymazane niemal z dnia na dzień. Eksperci spodziewają się, że ceny w czasie wakacji nadal będą rosły, ale pocieszeniem są akcje promocyjne największych sieci stacji.

Im bliżej końca czerwca, tym bardziej nerwowo robi się na social mediach, które interesują się zakupem opału. Bo też w lipcu promocja sklepu PGG „Wiosenne Rabaty 2024” będzie oferować cenę węgla pomniejszoną o 100 zł, a nie o 150 zł, jak to miało miejsce wcześniej. Internauci zastanawiają się, co się stanie, jak już ta promocja całkowicie się zakończy. Niektórzy marzą, żeby sklep PGG oferował darmowy transport. Ale na to nie ma co liczyć. W bazie PGG zarejestrowanych jest obecnie 218 kwalifikowanych Dostawców Węgla i każdy chce zarobić.

Forum Energii, pod rękę z firmą technologiczną Enercode, zaprezentowało w raporcie „Plan transformacji energetycznej Włocławka do 2040 r.” cztery scenariusze działań obejmujących termomodernizację budynków, dekarbonizację zakładów ciepłowniczych oraz wymianę źródeł ogrzewania w budynkach publicznych i prywatnych. Analizę ułatwił nowatorski algorytm.

Od 1 lipca do 31 grudnia 2024 r. rachunek za energię elektryczną w typowym gospodarstwie domowym wzrośnie o niecałe 30 zł brutto miesięcznie. Takie wyliczenia podał w czwartek Urząd Regulacji Energetyki. Obecnie zamrożenie cen prądu wygasa z końcem czerwca, a od lipca będą nowe stawki za sprzedaż i dystrybucję energii. Dobra wiadomość? Stawka za sprzedaż będzie taka sama bez względu na poziom zużycia prądu.

Chociaż Ministerstwo Przemysłu w obronie polskiego górnictwa i górników jest w stanie nawet kłócić się z innymi resortami, to nie wszystko da się tak zaczarować. Wyniki finansowe branży zaś za pierwsze trzy miesiące roku są jednoznaczne: jest bardzo źle. Co gorsza: nie widać szansy na poprawę sytuacji. Co zrobi rząd? Pewnie kolejny raz przy takiej okazji sięgnie po pieniądze podatników.

Nie wiem, kiedy dokładnie nad Wisłą wybuchnie awantura o gaz. Ale o tym, że będzie o co kruszyć kopie - jestem przekonany. Już szósty rok z rzędu program Czyste Powietrze dofinansowuje Polakom zakup pieca na gaz ziemny. To nie wszystko – kotły na błękitne paliwo zajmują pierwsze miejsce wśród złożonych do tej pory wniosków. Niestety, wkrótce na widok rachunków za gaz staną wam włosy dęba. Nie tylko przez odmrożenie cen.